Gənc tədqiqatçı: Böyük infrastruktur dəyişiklikləri etmədən şəhər mobilliyini yaxşılaşdırmaq mümkündür
Bakı, 29 iyul, AZƏRTAC
Azərbaycanda gənclərin elmi-tədqiqat fəaliyyətinə cəlb olunması, onların innovativ layihələrdə iştirakı və elmi potensialının inkişafı istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Ali təhsil müəssisələrində yaradılan müasir elmi infrastruktur, tədqiqat mühiti və beynəlxalq layihələrdə iştirak imkanları gənc alimlərin peşəkar inkişafına mühüm töhfə verir. Bu istiqamətdə fəal fəaliyyət göstərən ali təhsil ocaqlarından biri də Azərbaycan Texniki Universitetidir (AzTU). Burada yaradılan elmi mühit və layihəyönümlü yanaşma gənc tədqiqatçıların həm nəzəri biliklərini, həm də praktik bacarıqlarını inkişaf etdirməsinə şərait yaradır. AzTU-nun Logistika və Nəqliyyat İnstitutunun böyük elmi işçisi Turan Verdiyev şəhər mobilliyi, yol hərəkətinin təhlükəsizliyi və müasir nəqliyyat həlləri istiqamətində araşdırma aparır.
Turan Verdiyev AZƏRTAC-a açıqlamasında elmə marağının formalaşmasından, iştirak etdiyi layihələrdən və şəhərdaxili mobilliyin inkişafına dair tədqiqatlarının nəticələrindən danışıb.
Müsahibimizin sözlərinə görə, nəqliyyat sahəsinə marağı tələbəlik illərində formalaşıb. O bildirib ki, Azərbaycan Texniki Universitetinin Nəqliyyat fakültəsində təhsil aldığı dövrdə müəllimləri tələbələri layihəyönümlü fəaliyyətə cəlb edir, elmi araşdırmalara maraq göstərməyə həvəsləndirirdilər. Bu maraq magistratura təhsili dövründə iştirak etdiyi “İctimai xidmətlərin əhatəliliyinin və keyfiyyətinin artırılması üçün qərarqəbuletmə mexanizmlərinin işlənməsi (pilot olaraq Abşeron və Qobustan rayonlarının nəqliyyat sektoru timsalında)” layihəsi ilə daha da möhkəmlənib. Tədqiqatçı bildirib ki, həmin layihədə iştirak etməsi ona nəqliyyat sahəsində mövcud problemləri daha yaxından öyrənməyə və elmi-tədqiqat metodlarını praktikada mənimsəməyə imkan verib. 2021-ci ildə Logistika və Nəqliyyat İnstitutu yaradıldıqdan sonra isə burada elmi fəaliyyətini davam etdirib.
Böyük elmi işçinin sözlərinə görə, layihələrin icrası zamanı müəyyən çətinliklərlə qarşılaşsalar da, bu prosesdə elmi rəhbərlərinin dəstəyi mühüm rol oynayır. Metodoloji yanaşmaların izahı, proqram təminatından istifadə və tədqiqat zamanı yaranan problemlərin həlli istiqamətində institut rəhbərliyi tərəfindən daim dəstək göstərilir.
Turan Verdiyev son olaraq yekunlaşdırdıqları şəhərdaxili mobillik planı haqqında da məlumat verib. O bildirib ki, layihə Azərbaycan Prezidentinin təsdiq etdiyi “Azərbaycan Respublikasında yol hərəkətinin təhlükəsizliyinə dair 2019–2023-cü illər üçün Dövlət Proqramı” çərçivəsində hazırlanıb və Azərbaycanın 45 şəhər və rayonu üçün Azərbaycan Texniki Universiteti tərəfindən icra olunaraq başa çatdırılıb.
“Şəhərdaxili mobillik planı piyadalar, velosiped istifadəçiləri, ictimai nəqliyyatdan istifadə edən sərnişinlər və əlilliyi olan şəxslər üçün əlçatanlığın təmin edilməsinə xidmət edir. Velosiped yollarının təşkili, piyadaların təhlükəsizliyinin artırılması, pandusların quraşdırılması və ictimai nəqliyyatın hər kəs üçün əlçatan olması prioritet istiqamətlərdəndir. Məqsəd böyük infrastruktur dəyişiklikləri etmədən, mövcud imkanlardan səmərəli istifadə etməklə şəhər mobilliyini yaxşılaşdırmaqdır”, – deyə gənc tədqiqatçı vurğulayıb.
Müsahibimiz bildirib ki, Azərbaycan Texniki Universitetinin Logistika və Nəqliyyat İnstitutu beynəlxalq layihələrdə də fəallığı ilə seçilir. İnstitutun direktoru Fuad Daşdəmirov və kafedranın müəllimləri Erasmus+ proqramı çərçivəsində həyata keçirilən CRENG layihəsində iştirak ediblər. Layihə çərçivəsində universitetdə “AnyLogic” simulyasiya laboratoriyası yaradılıb. Bununla yanaşı, “PTV Group” şirkətinin VISSIM, VISUM və VISTRO simulyasiya proqramlarını əhatə edən virtual laboratoriya qurulub
Gənc tədqiqatçı bildirib ki, hazırda elmi araşdırmaları əsasən şəhər mobilliyinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində aparılır. Dissertasiya işi çərçivəsində avtobus zolaqlarının hansı şəraitdə tətbiq edilməsinin məqsədəuyğun olduğu araşdırılıb və bunun metodikası hazırlanıb. Bununla yanaşı, işıqforla tənzimlənən yol kəsişmələrində tətbiq olunan “yaşıl dalğa” prinsipi tədqiq edilib.
“Araşdırmalar göstərib ki, bəzi küçələrdə “yaşıl dalğa” prinsipinin tətbiqi məqsədəuyğun deyil. Bu sistem bir istiqamətdə nəqliyyatın hərəkətini sürətləndirsə də, digər küçələrdə daha böyük ləngimələr yarada bilər. Buna görə belə həllərin tətbiqindən əvvəl hər bir ərazi üzrə elmi təhlillər aparılmalıdır”, – deyə Turan Verdiyev bildirib. O vurğulayıb ki, elmi tədqiqatların əsas məqsədi şəhərlərdə nəqliyyatın daha təhlükəsiz, səmərəli və hər kəs üçün əlçatan təşkilinə töhfə verməkdir.
Müxbir - Lalə Minasazova