İdmançılar psixoloji seans zamanı ən çox hansı sualları verirlər? – MÜSAHİBƏ
Bakı, 15 aprel, AZƏRTAC
Azərbaycan İdman Akademiyasının (ASA) beynəlxalq dərəcəli sertifikata layiq görülmüş İdman tibbi tədqiqatları laboratoriyasının psixoloqu Arzu Süleymanova AZƏRTAC-ın suallarını cavablandırıb. Həmin müsahibəni təqdim edirik.
- Zəhmət olmasa, özünüz barədə ətraflı məlumat verərdiniz.
- 24 yaşım var. Bakı Dövlət Universitetində bakalavr və magistr dərəcələri üzrə təhsil almışam. Hazırda ASA-da idman psixoloqu kimi fəaliyyət göstərirəm.
- İspaniyanın “Barselona” Futbol Klubunun İnnovasiya Mərkəzində (Barça Innovation Hub) təşkil olunan “İdmançılar üçün İdman Psixologiyası” (Sport Psychology for Athletes Development) adlı dörd aylıq ixtisasartırma kursunda iştirak etmisiniz və təlim proqramını uğurla başa vurmusunuz. Necə oldu ki, bu kursa qatılmaq qərarına gəldiniz?
- Klinik psixoloq olaraq magistraturanı bitirdikdən sonra idmançılarla işləməyə qərar verdim. İdman psixologiyası bir qədər fərqlidir və bu sahəni daha dərindən öyrənmək üçün kurs axtarışında idim. İnternet vasitəsilə araşdırmalar apardım. “Barselona” klubunun təklif etdiyi təlim proqramı daha çox diqqətimi çəkdi. Təlimləri sırf klubun öz psixoloqları keçirdi. Bu amil motivasiyamı daha da artırdı. Beləliklə, kursa qoşulmaq qərarına gəldim.
- Həmin kursda hansı müasir yanaşmalarla tanış oldunuz?
- Kurs 4 ay davam etdi. Hər ay fərqli mövzular üzərində işlədik. İlkin mərhələdə idmançının diaqnostikası, daha sonra isə onlarla işləmək qaydası, müasir texnikalarla iş prinsipi öyrədildi. Komanda daxilində idmançıların bir-biriləri və məşqçiləri ilə aralarındakı münasibətlərindən bəhs edən mövzuya da toxunuldu. Ümumi olaraq, təlimin əsas məqsədi psixoloqun idmançıda özünütənzimləmə bacarığını inkişaf etdirməsi, idmançının həyatındakı hər bir mərhələdə ona psixoloji dəstək göstərə bilməsi idi.
- İdmançılarla işləməyin çətin və maraqlı tərəfləri hansılardır?
- Maraqlı və asan tərəfləri ondan ibarətdir ki, mən idmanı çox sevirəm. Bu sahə mənə maraqlı gəldiyi üçün işimi asanlıqla və həvəslə yerinə yetirirəm. Təbii ki, hər bir işdə olduğu kimi burada da çətinliklər var. İdmançıların psixologiyası digər insanlara nisbətən daha fərqli olur. Ona görə də onlar üçün fərqli yanaşma lazımdır.
- Adi psixoloji seanslarla idman psixologiyası arasında hansı fərqlər var?
- Əslində, çox fərq yoxdur. Biz adi konsultasiyaları necə aparırıqsa, idmançılarla da eyni qaydada işləyirik. Sadəcə, idmançılar üçün fərqli texnikalardan istifadə edirik. Bu texnikalar vizualizasiya, audiotəlimdən ibarətdir. Həmçinin motivasiyanı yüksəltmək və diqqəti artırmaq üçün bəzi metodlarla da işləyirik.
- İdmançı ilə seansda psixoloqun əsas diqqət etməli olduğu məqamlar hansılardır?
- Psixoloqun diqqət etməli olduğu məqamlar çoxdur. İdmançıdan da çox şey asılıdır. Yanaşmamız hər birinin xarakterinə uyğun dəyişir. Ən vacib nüans idmançının özünü tənzimləmə bacarığının səviyyəsini yoxlamaqdır. Bunlara əsasən seanslarımızı keçirik.
- İdmançılar psixoloji cəhətdən əsasən nədən əziyyət çəkirlər? Sizdən nə barədə daha çox yardım alırlar?
- İdmançılar ən çox yarış zamanı həyəcanlanmaqdan əziyyət çəkirlər. Onlar həmişə bu həyəcanı necə boğa biləcəkləri barədə suallar verirlər. Emosiyalarını idarə edə bilmək, bacarıqlarını yaxşı şəkildə göstərmək istədiklərini bildirirlər.
- Məlumdur ki, idmançının uğur qazanması üçün fiziki güc bəs etmir. Qələbəyə gedən yolda psixoloji hazırlıq mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onları psixoloji olaraq necə hazırlayırsınız və gərginliyi aradan qaldırmaları üçün nələri tövsiyə edirsiniz?
- Xüsusi qeyd etmək istərdim ki, idmançı özünü fiziki olaraq necə yaxşılaşdırırsa, bu, psixoloji olaraq da eyni qaydada olmalıdır. Təbii ki, buna bir gün ərzində nail olmaq mümkün deyil. Bunun üçün aylar lazımdır. İdmançıya fərqli metodlar və texnikalar öyrədirik. Az öncə də qeyd etdiyim kimi, vizualizasiya, audiotəlimlər və nəfəs texnikalarından istifadə edirik.
- Yəqin ki, yeniyetmə və uşaq idmançılarla işləmək böyüklərlə çalışmaqdan daha çətindir…
- Əslində, çox böyük fərqin olduğunu deyə bilmərəm. Hər bir fərdin problemi müxtəlifdir. Lakin 18 yaşı tamam olmayan idmançıların valideyndən asılılığı çox olur. Belə olan halda biz təkcə idmançılarla yox, onların valideynləri ilə də işləməliyik. Bu, iş prosesimizin ən çətin tərəflərindəndir.
- Paralimpiyaçılarda sıxılma, utanma, özünü təzyiq altında hiss etmə kimi amillər daha çox nəzərə çarpır. Bəs, onları necə motivasiya edirsiniz?
- Bu, insandan-insana dəyişə bilər. Elə hallar olur ki, əlilliyi olmayan peşəkar bir idmançı sadaladığınız həmin duyğuları yaşayır, amma özünəinamı olan paralimpiyaçı yaşamır. İdmançının psixologiyasından asılı olaraq, ona uyğun olan yanaşma tərzini seçirik və beyinlərindəki sorğu-suallarla işləyirik ki, sıxılma və utanma kimi duyğulardan əziyyət çəkməsinlər.
Bölmənin digər xəbərləri
