Bakı, 7 aprel, AZƏRTAC

İran parlamentinin qətnaməsi son aylar Azərbaycanın güc və təhlükəsizlik strukturlarının Tehranda ölkəmizin səfirliyi də daxil olmaqla, Azərbaycan əleyhinə həyata keçirilən terror aktlarına, İranın ölkə daxilindəki agentura şəbəkəsinə qarşı apardığı genişmiqyaslı əməliyyatlara cavab olaraq qəbul edilib. Ümumiyyətlə, İran dövlət və parlament səviyyəsində terroru dəstəkləyən və ona haqq qazandıran ölkədir. İran parlamenti, heç şübhəsiz, müasir tarixdə öz xalqına qarşı qətliama çağırışla bağlı sənəd qəbul edən ilk və tək parlamentdir. Keçən il noyabrın 8-də İran parlamenti ölkədə etiraz aksiyaları keçirən insanları edam etməyə çağırış əks olunan qərar qəbul etdi. Parlamentin həmin qərarından sonra BMT İnsan Haqları Şurası və bir sıra beynəlxalq insan haqları təsisatları İranda etirazlar zamanı həbs edilmiş 14 mindən çox insanın edam oluna biləcəyi ilə bağlı həyəcan təbili çaldılar. Ən dəhşətlisi də o idi ki, İran parlamentinin 290 deputatından 227-si öz xalqına qarşı qətliam və terrora çağırış yönümlü qətnamənin lehinə səs verdi. Onu da qeyd etmək yerinə düşər ki, İranda dövlət maraqlarının təmin edilməsi üçün terror aktlarından istifadəyə rəsmən razılıq 1979-cu ildən verilib.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Gənc Demokratlar İnstitutu İctimai Birliyinin sədri, politoloq Yeganə Hacıyeva söyləyib.

Politoloqun sözlərinə görə, ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən tərtib edilən 48 səhifəlik “Beynəlxalq qanunları pozan İran rejiminin dağıdıcı hərəkətlərinin tarixi” adlı hesabatında İranın hər il Suriya, Yəmən və İraqda terror aktlarının gerçəkləşdirilməsi üçün azı 16 milyard dollar vəsait xərcləməsi haqqında məlumatlar var. İran xalqı iqtisadi problemlər içində boğulduğu bir zamanda Tehran dövləti terror aktlarına 16 milyard dollardan çox vəsait xərcləyib. Hesabatda xərclərin bölgüsü belə göstərilir ki, İran Livanda “Hizbullah” üçün illik 700 milyon, Suriyada Əsəd rejiminə 4,7 milyard, Yəməndə Husulərə ildə 100 milyon, İraqda “Şiə keşikçiləri” təşkilatına isə 100 milyon dollar ödəyib. Azərbaycana qarşı qəbul olunan qətnamədə diqqəti çəkən əsas məqam Fələstin və Qüds məsələlərinin ön planda olmasıdır. Maraqlıdır ki, İran xaricdə terror fəaliyyətinin ideoloji əsası kimi məhz Fələstin və Qüdsü qabardır. Diqqətçəkən məqam budur ki, İran xaricdə terror fəaliyyətinə 16 milyard xərclədiyi halda terror ixracının ideologiyası olan Qüdsə və Fələstin xalqına heç vaxt ciddi dəstək verməyib. Hər şey açıq-aydın göz önündə ikən İranın Azərbaycana qarşı davranışları, bəyanatları, sadəcə, ikrah doğurur. Ölkəmizin əleyhinə qətnamə qəbul edən cənub qonşumuz yalan məlumatlar yaymaqdan da çəkinməyiblər. Qətnamədə guya Azərbaycanın Qüdsdə səfirlik açan ilk müsəlman ölkəsi olduğu iddiası yer alıb. Deyilənlərin yalan olduğunu sübut etmək üçün İsrail Xarici İşlər Nazirliyinin saytında həmin ölkədə səfirliyi olan ölkələrin siyahısına baxmaq kifayətdir. İsraildə səfirliyi fəaliyyət göstərən müsəlman ölkələri arasında Türkiyə, BƏƏ Ərəb Əmirlikləri, Bəhreyn, Mərakeş, Misir kimi ölkələrin adlarını görməmək mümkün deyil. Azərbaycan müsəlman ölkəsi kimi heç postsovet ölkələrinin sırasında belə İsraildə səfirlik açan ilk müsəlman ölkə deyil. Qazaxıstan, Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan kimi ölkələrin İsraildə səfirliyi ilə bərabər, bir neçə şəhərində konsulluq mərkəzləri də fəaliyyət göstərir. İsraillə Azərbaycan arasında 30 ildir dostluq münasibətləri mövcuddur. Azərbaycan İsrail üçün mühüm tərəfdaş və müsəlman dünyasında ən böyük yəhudi icmalarından birinin vətəni olan ölkədir. İsraildə səfirlik açmaq qərarı iki ölkə arasında əlaqələrin dərinliyini əks etdirsə də, bu addım həm də İsrail hökumətinin müsəlman dünyası ilə güclü diplomatik körpülər qurmaq səylərinin Azərbaycan tərəfindən dəstəklənməsidir. Azərbaycan sülhpərvər bir ölkə kimi Yaxın Şərqdə sülh və sabitliyi İsrail-Fələstin münasibətlərinin normallaşmasında görür. Təsadüfi deyil ki, İsraildə səfirliklə paralel, Fələstində də konsulluq nümayəndəliyimiz açılıb. İsrailin müsəlman vətəndaşları ilə Fələstinin yəhudi vətəndaşları arasında güvən və etibarın təmin edilməsi iki ölkə arasında sülhün formalaşmasında vacib rol oynaya bilər. Bu isə hər iki ölkə, ümumilikdə isə Yaxın Şərq regionu üçün xeyirlidir.

Y.Hacıyeva bildirib ki, qətnamədə İranın sionist nağıllar kontekstində qabartmağa çalışdığı dini məqamlara bir də İranın Ermənistanın münasibətləri müstəvisində diqqət yetirmək vacibdir. Belə ki, ötən il Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın İrana işgüzar səfəri çərçivəsində 2023-cü ilin yazında 7,2 kilometrlik “Qacaran” tunelinin tikintisinə başlamaq haqqında razılaşma əldə edildi. Nəzərdə tutulan tunelin tikintisinin maliyyə təminatçısı İranın Ali Dini Liderinin fondudur. Bu il Ermənistana səfər edən İranın əmək və sosial rifah naziri Seyid Sultan Mortazavi bildirib ki, İran Ermənistanla ən yaxşı təcrübələri bölüşməyə və Ermənistan ordusunun 2020-ci il müharibəsi zamanı əlil olmuş əsgərlərinə reabilitasiya xidmətləri göstərməyə hazırdır. Əldə olunan razılaşmaya görə, 2020-ci il müharibəsi zamanı əlil olmuş erməni əsgərlərinin bir qrupu müalicə məqsədilə İrana yollanıb.

“İranın Əmək və Sosial Rifah Nazirliyinin fəaliyyəti ölkə büdcəsi ilə paralel, həmin ölkənin Ali Dini Liderinin Fondunun ianələri hesabına həyata keçirilir. Hər il Azərbaycandan, Rusiyadan və digər postsovet ölkələrində yaşayan azərbaycanlılardan milyonlarla dollar həcmində maliyyə xüms və şəhriyyə məqsədilə həmin fonda göndərilir. İndi aydın olur ki, İran İslam İnqilabının Ali Rəhbəri Ayətullah Seyid Əli Xamneyinin fondu onu səmimi təqlid edən azərbaycanlıların maliyyəsi hesabına Ermənistana tunel tikir, dünya müsəlmanlarının xüms və şəhriyyələrinin hesabına 44 gün ərzində 3 minə yaxın müsəlmanı öldürən erməni əsgərlərini müalicə etdirir və s. Bu ilin əvvəlində İran bu ölkəyə səfər edən Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın həyat yoldaşı Anna Akopyanı müqəddəs yerlərdən olan Qum şəhərində məscidə və Həzrəti Fatimə Məsumənin məqbərəsinə apardı.

İran ermənilərin vaxtilə işğal etdikləri torpaqlarımızdakı məscidləri məhv etməsini, donuz axuruna çevirməsini 30 il səssiz izlədi, Birinci Qarabağ müharibəsində əsir götürülən müsəlman qadınların, azyaşlı qızların təcavüz olunmasına etiraz etmədi. 44 günlük Vətən müharibəsində müsəlmanları şəhid edən, şirin yuxuda olarkən körpələri raket atəşi ilə öldürən erməni əsgərlərinin dini liderin dünya müsəlmanlarından yığdığı xümslərin hesabına müalicə etdirilməsinə İran parlamenti bir dəfə də olsun səsini çıxarmadı. Buradan haqlı olaraq bir sual çıxır: İndi İran parlamenti hansı mənəvi haqla İslam dünyasını, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatını Azərbaycanı pisləməyə çağıran müraciət-bəyanat qəbul edib?”, - deyə Y.Hacıyeva fikirlərini yekunlaşdırıb.