Bakı, 18 iyul, AZƏRTAC

Ukraynanın “Böhran Media Mərkəzi”ndə “Ukrayna-Azərbaycan: qlobal dünya nizamı çağırışları şəraitində strateji tərəfdaşlıq. Üçüncü dialoq” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirin təşkilatçısı Marına Qonçarukun sözlərinə görə, cari il ərzində analitiklər, ekspertlər, xalq deputatları və məmurlar Ukrayna ilə Azərbaycan arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın inkişafını müzakirə etmək üçün bu dialoq platforması çərçivəsində sistemli şəkildə toplaşır, münasibətlərin optimallaşması üzrə imkanlar ətrafında fikir mübadiləsi aparırlar.

Ukraynanın xalq deputatı, parlamentin energetika və mənzil-kommunal xidmətləri məsələləri üzrə komitənin üzvü, enerji qənaəti və enerji səmərəliliyi məsələləri üzrə alt komitənin sədri Sergey Naqornyak deyib: “Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ukraynaya humanitar yardım çərçivəsində elektrik avadanlıqları alınması və göndərilməsi üçün əlavə 7,6 milyon dollar ayrılmasına dair Sərəncam imzalayıb. Mən Rusiyanın tam miqyaslı müdaxiləsindən sonra daim hiss etdiyimiz yardımlara, sistematik dəstəyə görə Azərbaycan Prezidentinə və dost Azərbaycan xalqına təşəkkür etmək istəyirəm”.

Deputat vurğulayıb ki, Azərbaycanın Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləməsi onlar üçün mühümdür, tam miqyaslı təcavüzün ilk günlərində isə böyük humanitar yardım paketi, o cümlədən dərmanlar və tibbi avadanlıq göndərilib. Həmin vaxtdan humanitar yardımlar sistematik xarakter alıb.

Sergey Naqornyak qeyd edib: “2022-2023-cü illərin qış mövsümü bizim üçün çox çətin olub. Azərbaycanın yardımı bu ağır dövrdə bizə kömək edib. İndi də Ukraynanın energetika sektoruna yardım ayrılıb. Bu, büzüm üçün çox mühümdür, çünki enerji sistemini bərpa edərək qışa hazırlıq görürük”.

Xalq deputatı onu da qeyd edib ki, enerji sisteminin bərpasına azərbaycanlı sahibkarlar da cəlb oluna bilər. Onun sözlərinə görə, işlərin böyük əksəriyyəti dövlət kompaniyaları tərəfindən anons edilir. “Ukrhidro”, “Ukrenerqo”, “Enerqoatom”, digər operatorlar iş icraçılarını, o cümlədən əcnəbiləri cəlb edəcək. Ukraynanın xalq deputatı vurğulayıb: “Ona görə də azərbaycanlı tərəfdaşları bu proseslərdə iştirak etməyə dəvət edirəm. Onlar bazarda layiqli rəqabət nümayiş etdirə bilərlər. Təkcə energetika sahəsinin bərpası üzrə bazar isə milyardlarla dollar məbləğində qiymətləndirilir”.

Energetika, neft və qaz bazarı üzrə ekspert Kənan Cəfərov Ukrayna ilə Azərbaycan arasında neft-qaz sektorunda əməkdaşlıqdan bəhs edib, həmçinin Azərbaycanın Avropa ölkələrinin enerji təhlükəsizliyində artan rolunu vurğulayıb. Ekspert qeyd edib: “Azərbaycan neft-qaz layihələri üzrə böyük təcrübəyə malikdir, biz regionda ən böyük neft ixracatçılarından biriyik. Ölkəmiz bu layihələri hələ 1990-cı illərdə - bizdə vəziyyətin ağır olduğu, ölkəmizin ərazisinin işğal edildiyi və müxtəlif çağırışlarla üzləşdiyimiz dövrdə inkişaf etdirməyə başlamışıq. Bildiyimiz kimi, 2022-ci ildə Avropaya qaz tədarükünün şaxələndirilməsi məsələsi kəskin şəkildə qaldırıldı. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması və dəstəklənməsi üçün fəallığı artıran beş ölkənin sırasına daxildir. 2027-ci ildə Avropa bazarına təbii qazın tədarükünün 17-20 milyard kubmetrə qədər artırılması nəzərdə tutulur”.

Bu yaxınlarda Ukrayna və Azərbaycan növbəti ildə yük daşımaları üzrə razılıq əldə ediblər. Bu qərar beynəlxalq avtomobil əlaqələri sahəsində “Ukrayna-Azərbaycan Qarışıq Komissiyası”nın iclasında qəbul olunub. Bu barədə dəyirmi masa zamanı Ukraynanın İcmalar, Ərazilər və İnfrastrukturun İnkişafı Nazirliyinin beynəlxalq avtomobil daşımaları İdarəsinin rəhbəri Katerina Onişenko təfsilatı ilə bəhs edib.

O vurğulayıb: “Azərbaycan çox etibarlı tranzit tərəfdaşıdır və mürəkkəb şəraitlərdə dəfələrlə bizə həll yolları axtarmaqda kömək edib. Məsələn, 2016-cı ildə bizim Qırğızıstan və Qazaxıstana tranzit yollarımız bloklanmışdı. Biz azərbaycanlı həmkarlarla alternativ yollar üzərində çalışa bildik. Qeyd etməm istərdim ki, bizim Azərbaycanla TRASEKA və GUAM təşkilatları çərçivəsində fəal əməkdaşlığımız mövcuddur. Bu, ölkələrimizin maraqları naminə operativ qərarlar qəbul etməyə imkan verir. Qəbul olunmuş razılaşmaya qayıdaraq qeyd edim ki, onun sayəsində hər ölkənin universal icazələrinin sayı 88 faiz artacaq. Azərbaycanlı həmkarlara məhsuldar və operativ əməkdaşlığa görə təşəkkür etmək istəyirəm, logistik marşrutların dəyişdiyi bir şəraitdə bizim qarşımızda duran problemlərin həllində onların köməyini xüsusi qeyd edirəm” .

Ümumilikdə, növbəti ildə yükdaşıyıcıları üçün hər bir ölkənin payına 11 min 550 icazə düşəcək, onlardan 6 mini universal, 5 mini tranzit, 500 üçüncü ölkələrə və əks istiqamətlərə daşımalar, 50-si sərnişin daşımaları üzrədir.

“Milli Antiböhran Qrupunun” icraçı tərəfdaşı Taras Zaqorodni Ukrayna və Azərbaycanın əməkdaşlıq edə biləcəyi nəqliyyat dəhlizlərindən bəhs edib. O qeyd edib: “Geosiyasi dəyişikliklərlə bağlı Azərbaycanın rolu artacaq, bizim üçün isə ümumi maraqlarımızı həyata keçirə biləcəyimiz istiqamətlərdə əməkdaşlıq etmək, çağırışlara və təhdidlərə qarşı durmağa imkan verəcək təcrübə mübadiləsi aparmaq vacibdir”.

“Doktrina” siyasi tədqiqatlar mərkəzinin sədri Yaroslav Bojko bununla bağlı bildirib: “Azərbaycan müxtəlif sahələrdə, o cümlədən Türk dünyası ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Ukraynanın əsas tərəfdaşlarından biridir. Eyni zamanda, Azərbaycan bütün regiona münasibətdə strateji sabitlik ölkəsi kimi bizim üçün maraqlıdır. Həmçinin iqtisadi-ticari əməkdaşlığın inkişafına daha çox diqqət yetirilməlidir. Bu, bizim dialoqun çox mühüm tərkib hissəsidir”.

Cənubi Qafqaz Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru Fərhad Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan kiçik ittifaqların inkişafına böyük diqqət yetirir. Onun sözlərinə görə, məhz bu platforma dünyanın yeni nizamı arxitekturasının qurulması dövründə regionların təhlükəsizliyi və həyati fəaliyyətinin təmin edilməsi baxımından əhəmiyyətli olacaq. Ekspert Ukrayna ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın inkişafı çərçivəsində mövcud olan beynəlxalq platformalardan da bəhs edib.

Topçubaşov Analitik Mərkəzinin direktoru Rusif Hüseynov GUAM kimi beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarının perspektivləri üzərində dayanıb, beynəlxalq dialoqun digər iştirakçılarının yeni layihələr və qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarında bəhs edib.

Azərbaycanlı analitik Əli Hacızadə ölkələrimizin məruz qaldığı informasiya müharibəsindən, həmçinin beynəlxalq təhlükəsizliyin möhkəmlənməsi və bu istiqamətdə əməkdaşlıq imkanlarından danışıb.

Emil Hüseynli

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Kiyev