Lisenziya pozuntularına görə kim cəzalanır – həkim, yoxsa klinika?
Bakı, 14 may, AZƏRTAC
Özəl tibb fəaliyyəti sahəsində lisenziya məsələləri əsasən sahibkarlıq subyektinin hüquqi statusuna uyğun şəkildə tənzimlənir. Hüquqi şəxs yaratmaqla fəaliyyət göstərən özəl tibb müəssisələrində (MMC, QSC, MMM və s.) lisenziyaya görə birbaşa məsuliyyət müəssisənin özünə aid edilir və həmin müəssisədə çalışan həkimlər lisenziyaya görə cavabdeh şəxs hesab olunmurlar. Bu baxımdan, sahibkarlıq subyektinin rəhbərliyi daxili nəzarət və audit mexanizmləri vasitəsilə əməkdaşların vəzifə səlahiyyətlərindən kənar fəaliyyət göstərməməsinə diqqət yetirməlidir. Çünki lisenziyadan kənar fəaliyyət müəssisəyə maliyyə sanksiyaları və digər məhdudlaşdırıcı tədbirlərin tətbiqinə səbəb ola bilər. İşçi ilə sahibkarlıq subyekti arasında münasibətlər isə əmək müqaviləsinin şərtləri ilə tənzimlənir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzinin Tibbi nəzarət şöbəsinin baş mütəxəssisi Xəyalə Əliyeva söyləyib.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, qanunvericiliyə əsasən, lisenziyaya məsuliyyət birbaşa sahibkarlıq subyektinin üzərinə düşür. Lakin bəzi hallarda lisenziya almadan fəaliyyət göstərən müəssisələrin obyekt daxilində otaqları digər şəxslərə icarəyə verməsi və həmin şəxslərin yalnız vergi ödəyərək tibbi fəaliyyət göstərməsi halları müşahidə olunur. Belə vəziyyət aşkarlandıqda əmək müqaviləsi olmadığından tərəflər sahibkar hesab edilir və hər ikisi lisenziyaya görə məsuliyyət daşıyır. Həkimin lisenziyaya görə birbaşa məsuliyyəti isə yalnız fərdi qaydada tibbi fəaliyyət göstərdiyi hallarda yaranır. Əgər şəxs hüquqi şəxs yaratmadan həm sahibkar, həm də həkim kimi fəaliyyət göstərirsə və bütün sənədlər eyni şəxsə məxsusdursa, həmin şəxs tam məsuliyyət daşıyır. Bununla yanaşı, əmək müqaviləsi əsasında çalışan işçilər lisenziyaya görə birbaşa məsuliyyət daşımırlar.
“Lisenziya özəl tibb fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlıq subyektlərinə təqdim olunur. Hüquqi şəxs yaratmadan fərdi qaydada fəaliyyət göstərmək istəyən şəxsin isə həm sahibkar, həm də həkim olması vacibdir. Bu halda o, sahibkarlıq subyekti kimi lisenziya almalı, eyni zamanda, həkim kimi sertifikasiya şəhadətnaməsinə malik olmalıdır. Belə şəxslər vergi ödəyicisi olmaqla yanaşı, sanitariya-gigiyena və epidemioloji tələblərə əməl etməklə əhaliyə keyfiyyətli tibbi xidmət göstərirlər. Sertifikasiya şəhadətnaməsi isə həkimlərin hər beş ildən bir nəzəri və praktiki biliklərinin təkmilləşdirilməsini nəzərdə tutur. Sertifikasiya şəhadətnaməsi olmadan praktik tibb fəaliyyəti, eləcə də lisenziya olmadan özəl tibb fəaliyyəti qanunvericilik baxımından yolverilməz hesab edilir”, - deyə X.Əliyeva diqqətə çatdırıb.
X.Əliyeva bildirib ki, Səhiyyə Nazirliyinin lisenziyalaşdırma prosesində rolu bir neçə istiqamətdə həyata keçirilir. Nazirlik özəl tibb fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlıq subyektlərinin əhaliyə yüksək və keyfiyyətli tibbi xidmət göstərməsi üçün dəstək verir, bu sahədə fəaliyyət göstərən hüquqi və fiziki şəxslərə nəzarət edir, həmçinin ölkənin iqtisadi inkişafına töhfə verir. Bu istiqamətdə sahibkarlıq subyektləri lisenziya almadan əvvəl maarifləndirilir, müəssisədaxili işlərin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun təşkili ilə bağlı tövsiyələr verilir. Nəticədə Səhiyyə Nazirliyinin rəyi əsasında İqtisadiyyat Nazirliyindən müvafiq lisenziya alırlar.
“Nazirliyin digər əsas funksiyası isə lisenziyalı özəl tibb müəssisələrinin fəaliyyətinə nəzarət etmək, aşkar olunan nöqsanların aradan qaldırılması üçün maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirmək və qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunmadığı hallarda sərt nəzarət tədbirləri görməkdir. Bununla yanaşı, özəl tibb müəssisələrinin fəaliyyətinə dəstək göstərilməsi ölkədə iqtisadi inkişafın gücləndirilməsinə, həmçinin vətəndaşların yalnız dövlət deyil, özəl tibb müəssisələrində də tibbi xidmət seçim imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradır”, - deyə mütəxəssis əlavə edib.