MDB-NİN ÜZVÜ OLAN ÖLKƏLƏRİN DÖVLƏT BAŞÇILARININ BİRGƏ MƏTBUAT KONFRANSI
Avqustun 2-də, MDB-nin üzvü olan ölkələrin dövlət başçılarının qeyri-rəsmi görüşü başa çatdıran sonra prezidentlər birgə mətbuat konfransı keçirdilər və jurnalistlərin suallarına cavab verdilər.
S u a l: Mənim sualım Rusiya Prezidentinədir. Siz bugünkü görüşü necə qiymətləndirirsiniz və onun əsas yekunları nədən ibarətdir?
Rusiya Prezidenti V l a d i m i r P u t i n: Mənə elə gəlir ki, görüş çox faydalı, son dərəcə açıq oldu. Biz heç bir problemi gizlətmədik, ən kəskin məsələlərin müzakirəsindən yayınmadıq. Zənnimcə, bugünkü görüşümüzün dəyəri də məhz bundan ibarətdir. Əslində, heç kim belə bir tezisə qarşı etirazını bildirmədi ki, Sovet İttifaqının süqutundan sonra bizə həll edilməmiş çoxsaylı məsələlərin miras qalmasına baxmayaraq, həmin məsələləri müzakirə etməyin və həlli yollarını axtarmağın, deyərdim ki, yeganə səmərəli vasitəsi abbreviaturasına hamımızın öyrəşdiyi struktur - MDB-dir. Biz həmçinin razılaşdıq ki, MDB çərçivəsində bu və ya digər istiqamətlər üzrə məsələləri dərindən həll edən müxtəlif regional təşkilatlar mövcud ola bilər. Bu istiqamətlər hamıya yaxşı məlumdur, mən onları ancaq təkrar edəcəyəm - bunlar təhlükəsizlik sahəsində məsələlərin həllindən, iqtisadiyyat sahəsində səylərin əlaqələndirilməsindən və humanitar məsələlərin həllindən ibarətdir. Əslinə qalsa, bütün bu problemlər diqqətimiz mərkəzində olmuşdur. Bir daha təsdiq etmək istəyirəm ki, məncə, diskussiya çox faydalı oldu və dövlətlərimizin əməli fəaliyyətinə təsir göstərəcəkdir.
S u a l: Mənim sualım Qırğızıstan və Moldova prezidentlərinədir. Hesab edilir ki, MDB-nin zirvə toplantıları ikitərəfli görüşlər və əlaqələr üçün xüsusilə faydalıdır. Bu, doğrudanmı belədir?
Qırğızıstan Prezidenti Ə s g ə r A k a y e v: Vladimir Nikolayeviçlə görüşümüz elə bu günə təyin edilib, lakin o, hələ irəlidədir. Buna baxmayaraq, demək istərdim ki, Qırğızıstanla Moldovanın ikitərəfli münasibətləri həmişə yüksək səviyyədə olmuşdur və biz bütün bu illər ərzində istər ticarət-iqtisadiyyat sahəsində, istərsə də digər bütün sahələrdə əməkdaşlıq etmişik.
Düşünürəm ki, biz bu gün Vladimir Nikolayeviçlə görüşəcəyik. Mən onu Qırğızıstana rəsmi səfərə dəvət etmək istəyirəm, çünki ölkəmizin Moldova ilə tarixi əlaqələri var. Bilirsiniz ki, görkəmli sərkərdə Mixail Vasilyeviç Frunze, moldav həkimləri və digər mütəxəssislərinin böyük bir qrupu XX əsrdə Qırğızıstanın təşəkkülündə, inkişafında çox mühüm rol oynamışlar. Qırğızıstan xalqı bunu heç zaman unutmayacaqdır. Zənnimcə, bu, ölkələrimizi həmişə birləşdirəcək bir körpücükdür. Biz MDB məkanının
müxtəlif tərəflərində, bir-birimizdən uzaqda yerləşsək də, istər ticarət-iqtisadiyyat sahəsində, istərsə də humanitar sahədə ümumi mənafelərimiz çoxdur. Ona görə də əminəm ki, ölkələrimiz arasında münasibətlərin yüksək səviyyəsini qoruyub saxlamaq və onların daha da inkişafına təkan vermək üçün biz Vladimir Nikolayeviçlə hər şeyi edəcəyik.
Moldova Prezidenti V l a d i m i r V o r o n i n: Qırğızıstana səfərə gəlmək barədə dəvətinə görə Əsgər Akayeviçə təşəkkür edirəm. Moldova Respublikası rəhbərliyinin fəaliyyət proqramına MDB-nin bütün üzvləri ilə ikitərəfli əlaqələr yaradılması məsələsi də daxildir. Odur ki, bu görüş də işgüzar görüşlərimizdən biridir və o, həmin əlaqələri dərinləşdirəcək, genişləndirəcəkdir.
S u a l: Mənim sualım Qazaxıstan Prezidentinədir. Vladimir Putinin giriş sözünə əsasən biz düzmü başa düşmüşük ki, Siz MDB çərçivəsindəki müxtəlif regional təşkilatların, o cümlədən Sizin təşəbbüsünüzlə yaradılmış təşkilatların qarşılıqlı fəaliyyətinin gücləndirilməsi ilə razısınız, onların başlıca istiqaməti, hər halda, qarşıdurmaya deyil, məhz qarşılıqlı fəaliyyətə yönəldilmişdir? Bu barədə digər prezidentlərin də rəyini eşitmək istərdik.
Qazaxıstan Prezidenti N u r s u l t a n N a z a r b a y e v: Mənə dedilər ki, bu suala hamının adından cavab verim. Əvvəla, MDB tarixində ilk dəfə olaraq belə sərbəst diskussiyanın, həmişə arzusunda olduğumuz belə bir görüşün gözəl təşkilinə görə bu gün biz hamımız Rusiya Prezidentinə və Soçi şəhərinin rəhbərliyinə səmimi təşəkkürümüzü bildirdik. Bizim hamımızın ürəyində çox böyük minnətdarlıq hissləri var.
O ki qaldı konkret olaraq suala, biz hamımız belə bir yekdil fikirdəyik ki, MDB zəruri vasitə olmuşdur və 10 il ərzində öz vəzifəsini yerinə yetirmişdir. Bütün məsələ ondan ibarət idi ki, MDB-nin məhz nə ilə məşğul olmalı olduğunu heç kim müəyyənləşdirməmişdir. SSRİ-nin süqutundan sonra hamımız büsbütün dağılışmamaq, heç olmasa, görüşmək, yəni gözləyib bundan nə çıxacağını görmək istəyirdik. Keçmiş Sovet İttifaqının ərazisində münaqişələr olsa da, Allah göstərməsin, Yuqoslaviyadakı kimi hadisələr baş vermədi, bütün dövlətlər dirçəlməyə, iqtisadi islahatlar aparmağa başladılar. Demək lazımdır ki, bunda MDB-nin də xidməti var. MDB-nin daxilində başqa birliklərin yaradılmasına gəlincə, axı, biz hamımız müstəqil dövlətlərik, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının və digər beynəlxalq təşkilatların üzvləriyik və hər bir dövlətin öz inkişaf yolunu, siyasi və iqtisadi yollarını seçmək, öz istəyindən asılı olaraq bu və ya digər qurumda birləşmək hüququna malikdir .
Amma yaxşı cəhət budur ki, MDB daxilindəki regional birliklər onu dağıtmadı və bu gün biz belə bir fikir söylədik ki, əgər sizin dediyiniz həmin regional birliklər böyük səmərəlilik göstərsə və mənafe baxımından hər bir dövlət üçün cəlbedici olsa, şübhəsiz, başqaları da onlara qoşulacaqdır, çünki bu birliklər açıqdır. Ona görə də bizlərdən heç kim bu və ya digər dövlətlərin belə seçiminə qarşı etiraz etməyibdir.