Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini endirib YENİLƏNİB
Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov uçot dərəcəsinin aşağı salınması barədə qərarı şərh edib
Bakı, 31 yanvar, AZƏRTAC
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının idarə heyəti uçot dərəcəsinin 25 baza bəndi azaldılaraq 7,5 faizdən 7,25 faizə endirilməsi haqqında qərar qəbul edib. Faiz dəhlizinin yuxarı və aşağı hədləri uçot dərəcəsinə ±1,75 faizlik diapazonda müəyyənləşdirilib (9 faiz və 5,5 faiz).
AZƏRTAC xəbər verir ki, Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov yanvarın 31-də keçirdiyi mətbuat konfransında idarə heyətinin qərarını şərh edib.
O bildirib ki, faiz dəhlizi parametrlərinə dair növbəti qərarlar makroiqtisadi fundamentalların dinamikasından və inflyasiya risklərinin reallaşma ehtimalından asılı olaraq qəbul ediləcək.
İnflyasiyanın dinamikası və inflyasiya gözləntiləri
E.Rüstəmov bildirib ki, idarə heyətinin pul siyasətinə həsr olunmuş son iclasından keçən dövrdə illik inflyasiya tempi azalaraq hədəf diapazonunun aşağı həddinə yaxınlaşıb. Dekabrda inflyasiya gözlənildiyindən az olduğundan (0,5 faiz) illik inflyasiya tempi 2,4 faizə enib. Ümumi inflyasiyaya dinamika verən ərzaq məhsulları üzrə qiymətlərin illik artımı 4,2 faiz təşkil edib. Ərzaq inflyasiyasının hədəf diapazonunun mərkəzindən yuxarıda olması məcmu tələbin genişlənməsi ilə yanaşı, dünya ərzaq bazarında qiymətlərin artımından irəli gəlir. Dünya ərzaq qiymətləri indeksi son ayda 2,5 faiz, son 1 ildə isə 12,5 faiz artıb, o cümlədən, son 1 ildə ət məhsulları üzrə dünya qiymətləri 17,9 faiz, süd məhsulları üzrə 17 faiz, bitki yağları üzrə 31 faiz, şəkər üzrə 6 faiz yüksəlib.
Qeyri-ərzaq məhsulları və xidmətlər üzrə illik bahalaşma templəri müvafiq olaraq 1 faiz və 0,9 faiz təşkil edib. Qeyri-ərzaq malları üzrə inflyasiyanın aşağı səviyyəsi məcmu təklifin daxili istehsal hesabına artması, habelə bəzi tərəfdaş ölkələrdə milli valyutaların məzənnəsinin ucuzlaşması ilə izah edilir. İnzibati qiymətlərdə artımın olmaması xidmətlər üzrə aşağı templi bahalaşmanı şərtləndirən amillərdən biridir.
Diqqətə çatdırılıb ki, faktiki inflyasiyanın artıq 8 rüb davam edən aşağı səviyyəsi və valyuta bazarında tarazlıq inflyasiya gözləntilərinin stabil qalmasını şərtləndirir. Real sektorun monitorinqinə görə inflyasiya gözləntiləri cari ilin yanvarında əvvəlki aya nəzərən qeyri-neft sənayesində və tikintidə azalıb, ticarət sahəsində isə dəyişməyib.
Yenilənmiş proqnozlar göstərir ki, mövcud makroiqtisadi meyillərin davam etməsi halında 2020-ci ildə inflyasiya hədəf intervalında (4±2 faiz) qalacaq.
Monetar şərait
Mərkəzi Bankın sədri qeyd edib ki, 2019-cu ildə monetar şəraitin yumşalması həm pulun dəyərinin azaldılması, həm də pulun həcminin artması istiqamətində baş verib. Pul bazası 2019-cu ildəki 27,3 faizlik artımın ardınca, 2020-ci ilin yanvar ayının ötən dövründə 4,5 faiz azalıb ki, bu da əsasən vahid xəzinə hesabının qalığının dəyişimi ilə bağlı olub.
Monetar şəraitin yumşalması tədricən kredit qoyuluşlarının həcminin artması, kreditlərin müddətinin uzanması və yeni kreditlər üzrə orta faizlərin azalmasına transmissiya olunmaqdadır. Dövlət qiymətli kağızları və Mərkəzi Bankın notları üzrə faiz gəlirliliyinin aşağı düşməsi də müşahidə olunur.
İqtisadi aktivlik
Məcmu tələbin, xüsusən də istehlakın genişlənməsi fonunda iqtisadi artımın müsbət dinamikasının davam etdiyini deyən E.Rüstəmov vurğulayıb ki, rəsmi statistikaya görə, 2019-cu ildə real iqtisadi artım 2,2 faiz təşkil edib. İqtisadi artım qeyri-neft sektorunda 3,5 faiz olub ki, bu da əsasən ticari sektordan qaynaqlanıb. Belə ki, ticari sektorda artım 10,5 faiz, qeyri-ticari sektorda isə 2,2 faiz olub.
Real sektor monitorinqinin nəticələrinə əsasən, biznes inam indeksi cari ilin yanvarında ötən ayla müqayisədə qeyri-neft sənayesində və ticarət sektorunda artım, tikinti sektorunda sabit səviyyədə qalıb.
Beynəlxalq konyunktur Azərbaycan üçün əlverişli olaraq qalır. Neftin 1 barrelinin orta qiyməti 2019-cu ildə 64,2 dollar, 2020-ci ilin yanvarında 63,7 dollar təşkil edib. 2019-cu ildə qeyri-neft ixracı 15,7 faiz artaraq monetar qızıl idxalı nəzərə alınmadan qeyri-neft idxalının artımını (6,6 faiz) 2 dəfədən çox üstələyib.
Ölkənin strateji valyuta ehtiyatları 2019-cu ildəki 14 faizlik artımın ardınca, 2020-ci ilin yanvar ayının ötən dövründə 1,9 faiz (986 milyon dollar) artaraq 52 milyard dolları ötüb.
İnflyasiya riskləri
Mərkəzi Bankın sədri deyib ki, qısamüddətli horizontda inflyasiya riskləri balansında sabitləşdirici amillər üstünlüyünü qorumaqdadır. Bu, əsasən əlverişli beynəlxalq konyunktur və qeyri-neft ixracının genişlənməsinin valyuta bazarına və gözləntilərə təsirləri ilə bağlıdır. Lakin digər tərəfdən dövlət büdcəsinin cari xərclərinin və pul kütləsinin əhəmiyyətli artması, habelə dünya ərzaq qiymətlərinin yüksəlməsi müəyyən zaman intervalı ilə qiymətlərə təsir göstərə bilər. Qlobal iqtisadi aktivlikdəki səngimə ilə bağlı beynəlxalq əmtəə və maliyyə bazarlarındakı dəyişkənlik daxili makroiqtisadi vəziyyətə təsir potensialını saxlayır. Son vaxtlar koronavirusun təsiri ilə dünyanın ikinci böyük iqtisadiyyatında iqtisadi artımın zəifləməsi ehtimalı dünya əmtəə bazarlarında dəyişkənlik risklərini artırır.
Azərbaycan Mərkəzi Bankı növbəti pul siyasəti qərarlarını qəbul edərkən monetar şəraitin makroiqtisadi təsirlərini, maliyyə-pul bazarlarının müxtəlif seqmentlərində faizlərin dinamikasını, faktiki və proqnozlaşdırılmış inflyasiyanın səviyyəsini nəzərə alacaq.
Bu qərar yanvarın 31-dən qüvvəyə minir. Mərkəzi Bankın idarə heyətinin faiz dəhlizinin parametrləri barədə növbəti qərarı barədə məlumat martın 19-da ictimaiyyətə açıqlanacaq.
Bölmənin digər xəbərləri
