Mütəxəssis-pedaqoq: Alfa nəsli üçün ev tapşırıqları müasir təhsil prinsiplərinə uyğun hazırlanmalıdır
Bakı, 31 iyul, AZƏRTAC
Təhsil dünyası sürətlə dəyişir. Yeni texnologiyalar, rəqəmsal mühit və fərqli öyrənmə üsulları müəllimləri ənənəvi yanaşmalara yenidən baxmağa sövq edir. Bu müzakirələrin aktual mövzularından biri də Alfa nəslinin ev tapşırıqlarına münasibətidir. Bəs bu nəslin nümayəndələrinə ev tapşırığı lazımdırmı?
Azərbaycan Respublikası Təhsil Cəmiyyəti Peşəkar inkişaf və təlimlər üzrə koordinator Leyla Məmmədova AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib ki, Alfa nəsli təxminən 2010-cu ildən sonra dünyaya gələn, texnologiyanın həyatlarının ayrılmaz hissəsinə çevrildiyi ilk nəsildir. Onlar informasiyanı sürətlə əldə edir, vizual materiallarla daha asan öyrənir, interaktiv fəaliyyətlərə üstünlük verir və fərqli düşüncə tərzinə malikdirlər. Bu xüsusiyyətlər isə təlim prosesində yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir.
Ev tapşırığı uzun illər tədris prosesinin ayrılmaz hissəsi olub. Onun əsas məqsədi dərsdə öyrənilən bilik və bacarıqları möhkəmləndirmək, şagirdlərdə müstəqil işləmək vərdişlərini formalaşdırmaq və məsuliyyət hissini inkişaf etdirməkdir. Lakin müasir dövrdə əsas məsələ ev tapşırığının olub-olmaması deyil, onun necə hazırlanmasıdır.
Araşdırmalar göstərir ki, həddindən artıq çox və yalnız təkrara əsaslanan ev tapşırıqları xüsusilə ibtidai sinif şagirdlərində motivasiyanın azalmasına, yorğunluğa və öyrənməyə qarşı mənfi münasibətin formalaşmasına səbəb ola bilər. Əksinə, qısa, məqsədyönlü və yaradıcı tapşırıqlar öyrənməni daha maraqlı və effektiv edir.
“Düşünürəm ki, Alfa nəslinin ehtiyaclarını nəzərə alan ev tapşırıqları dərsdə öyrənilən mövzunu möhkəmləndirməli, şagirdin yaş və inkişaf səviyyəsinə uyğun olmalı, yaradıcılıq və tənqidi düşünmə bacarıqlarını inkişaf etdirməli, gündəlik həyatla əlaqələndirilməli, şagird tərəfindən müstəqil yerinə yetirilə bilməli və vaxt baxımından şagirdi yormamalıdır.
Məsələn, fiziki tərbiyə fənnində şagirdə yalnız nəzəri suallar vermək əvəzinə, ailə üzvləri ilə birlikdə müəyyən fiziki hərəkətləri yerinə yetirmək, gündəlik fiziki aktivlik cədvəli hazırlamaq və ya sağlam həyat tərzi ilə bağlı kiçik müşahidə aparmaq kimi tapşırıqlar daha səmərəli nəticə verə bilər. Bu cür fəaliyyətlər həm şagirdin öyrənməsini dəstəkləyir, həm də ailə-məktəb əməkdaşlığını gücləndirir”.
Leyla Məmmədova qeyd edib ki, müasir təhsil sistemində müəllimin əsas vəzifəsi çoxlu ev tapşırığı vermək deyil, məqsədli və keyfiyyətli öyrənmə mühiti yaratmaqdır. Ev tapşırığı şagird üçün əlavə yük deyil, öyrənmə prosesinin təbii davamı olmalıdır.
Alfa nəslinə ev tapşırığı lazımdır. Lakin bu tapşırıqlar ənənəvi, uzun və mexaniki deyil, müasir təhsil prinsiplərinə uyğun, maraqlı, interaktiv və inkişafetdirici olmalıdır. Təhsildə əsas məqsəd tapşırığın sayı deyil, onun şagirdin inkişafına verdiyi real töhfədir.
Müxbir - Xatirə Cəfərova