Ötən il Azərbaycanda yerli yoluxma nəticəsində malyariya halları qeydə alınmamışdır
Bakı, 4 aprel (AZƏRTAC). Qarşıdan Dünya Sağlamlıq Günü gəlir.
BMT-nin İctimai İnformasiya Departamentinin Azərbaycandakı Ofisindən AZƏRTAC-a bildirmişlər ki, bu əlamətdar tarixi gün hər il aprel ayının 7-də Dünya Səhiyyə Təşkilatının (DST) 1948-ci ildə yaradılmasının ildönümünü qeyd etmək üçün keçirilir.
DST bu il bəşəriyyət Dünya Sağlamlıq Gününü “Kiçik sancma, böyük təhlükə” devizi altında qeyd edir.
Dünya əhalisinin yarıdan çoxu ağcaqanadlar, milçəklər, gənələr, su ilbizləri vasitəsilə ötürülən malyariya, denge, leyşmanioz, şistosomoz və sarı qızdırma kimi xəstəliklərin riskinə məruz qalır. Hər il bir milyarddan çox insan transmissiv xəstəliklərlə yoluxur və bir milyondan artıq şəxs bu xəstəliklərdən həyatını itirir.
“Xəstəlik keçiricilərinə qarşı nəzarətə üstünlük verən qlobal sağlamlıq planı bir çox həyatı xilas edə və hədsiz iztirabın qarşısını ala bilər. Sadə və ucuz müdaxilələr, məsələn insektisidlə hopdurulmuş miçətkən və evin daxilində insektisidlərlə işləmə artıq milyonlarla həyatı xilas etmişdir”, - deyə DST-nin baş direktoru Marqaret Çan bildirmişdir. O, əlavə etmişdir ki, XXI əsrdə heç kəs ağcaqanadın, milçəyin, mığmığanın və ya gənənin sancması nəticəsində vəfat etməməlidir.
DST 2014-cü ilin Dünya Sağlamlıq Günündə xəstəlik keçiricilərinə yenidən diqqət yetirməyə və təhlükəsiz su və gigiyena təchizatını yaxşılaşdırmağa çağırır.
Azərbaycanda malyariya ilə bağlı vəziyyət 1990-cı illərin başlanğıcında sürətlə pisləşməyə başlamış, 1993-1994-cü illərdə malyariya hallarının sayı 23-dən 667-yə, 1996-cı ildə isə 13 min 135-ə çatmışdır. Bu, əsasən ağır sosial-iqtisadi şərait, o cümlədən silahlı münaqişə nəticəsində təxminən bir milyon insanın məcburi köçkün olması ilə bağlı idi. Kür-Araz və Lənkəran düzənliklərində 1997-ci ildə baş vermiş daşqınlar vəziyyəti daha da pisləşdirmişdir. 1997-ci ildən başlayaraq genişmiqyaslı epidemiyaya nəzarət işləri nəticəsində ölkəmizdə malyariya ilə bağlı vəziyyət yaxşılaşmağa başlamışdır.
2005-ci ildə Özbəkistanın Daşkənd şəhərində DST-nin Avropa Regionunda malyariyanın aradan qaldırılması ilə bağlı regional təşəbbüs üzrə keçirilmiş ilkin görüşdə “Malyariyaya nəzarətdən onun eliminasiyasına (aradan qaldırılmasına) doğru” Regional Bəyanatı qəbul edilmişdir. Son bir neçə il ərzində ölkədə malyariyaya nəzarətlə bağlı əldə edilmiş əhəmiyyətli nəticələri nəzərə alaraq Azərbaycan Daşkənd Bəyanatını imzalamış və 2008-2013-cü illər üçün Azərbaycan Respublikasında Malyariyanın Eliminasiyası üzrə Milli Strategiya qəbul edilmişdir. Bu strategiya 2008-ci il martın 3-də Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmişdir. Yeni milli strategiyanın son məqsədi 2013-cü ilədək malyariya ilə yerli yoluxmaların kəsilməsi idi. Hazırda milli məqsədə nail olunmuşdur. 2013-cü ildə Azərbaycanda yerli yoluxma nəticəsində malyariya halları qeydə alınmamışdır.