Səhnəarxası rejissorların cazibədar simvolu
Budapeşt, 2 oktyabr, AZƏRTAC
Siyasətçiləri iqlim dəyişmələrinə qarşı Paris sazişlərinə uyğun olaraq təxirəsalınmaz tədbirlər görməyə çağıran “Gələcək üçün cümələr” adlı ekoloji hərəkatın təşəbbüskarı sayılan isveçli cazibədar məktəbli Qreta Tunberqin adı hazırda çoxsaylı məşhur siyasətçilərin və ictimai xadimlərin dilindən düşmür.
AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə sayı o qədər də çox olmayan məktəblilərin ölkə parlamentləri və şəhər meriyaları qarşısında səhər və gündüz saatlarında çıxış etmək məqsədilə cümə günləri məktəb məşğələlərinə getməməsindən başlanmış belə “qayıblar” çox qısa müddətdə sərhədləri aşaraq qonşu ölkələrə yayılıb və tezliklə ümumavropa miqyası alıb. Yaxın vaxtlarda okeanın o tayında da ilk belə nümayişlər keçirilib. Yeri gəlmişkən, oraya yelkənli gəmidə yola düşən Qreta özünün bu hərəkəti ilə yanacağı yandıranlara meydan oxuyub. Az sonra bu hərəkat iştirakçılarının yaşına görə “məktəb” formatından çıxıb, bütün yaş dərəcələrinə və sosial kateqoriyalara aid vətəndaşlar həmin hərəkata qoşulublar.
Qreta bu günlərdə hətta BMT Baş Assambleyasının tribunasından da çıxış edib, halbuki oraya gedib çıxmaq o qədər də asan məsələ deyil. Dünya siyasətinin liderləri, o cümlədən hərəkat iştirakçılarının tənqidi çıxışlarının xeyli hissəsinin ünvanlandığı ABŞ Prezidenti Donald Tramp da Qretanın çıxışlarını şərh etməyə başlayıb.
Ötən həftə cümə axşamı günü mənim 15 yaşlı qızım indi artıq Macarıstanda da keçirilən “Gələcək üçün cümələr” nümayişində iştirak etmək üçün bir valideyn kimi buna yazılı icazə verməyimi xahiş etdi. Əgər mən qızımın bu xahişini yerinə yetirməsəydim o, məktəbdə tək-tənha qalmağa məcbur olardı, yəni mitinqə getmək istəmirsənsə sinifdə tək-tənha oturmalısan.
Mənə tamamilə aydındır ki, 15 yaşlı cazibədar isveçli məktəbli qızın təkbaşına bütün Avropanı təlatümə gətirməsi, milyonlarla insanı ayağı qaldırması mümkün deyil. Aydındır ki, “Qreta” layihəsi bu qızın iqlim dəyişmələrinə görə narahat olmasından çox-çox əvvəl yaranıb. Onun arxasında gözəgörünməz tədqiqat institutları, anonim strateqlərin böyük ştatı və çox böyük büdcəsi dayanır. Əlbəttə, Qretanın bəxti onda gətirib ki, bu rol üçün minlərlə namizəd arasında məhz onu seçiblər. İnsafən deməliyik ki, Qreta öz rolunu çox gözəl oynayır. Bir məsələyə də şübhə yoxdur ki, vaxt gələcək, ona Nobel Sülh mükafatı verəcəklər. Ola bilsin ki, Qreta öz artistliyi və rolunun öhdəsindən əla gəlməsi sayəsində bu mükafata layiqdir.
Amma hər halda gəlin özümüzü aldatmayaq: “Tək əldən də səs çıxar” formulu, yəni adi bir məktəbli qızın bütün dünyanı ayağa qaldıra bilməsi bu halda inandırıcı deyil. Qreta fenomeni, necə deyərlər, göydən düşməyib. Bu fenomeni yaradıblar, rəndələyiblər, gələcək simvolun obrazı üzərində uzun müddət işləyiblər və nəhayət, minlərlə başqa namizəd arasından əsas qəhrəmanı seçiblər.
İndiki halda hökumətlər elə həmin siyasətçilərə qarşı etiraz edən tətilçilərlə tam həmrəydirlər, lakin ... heç nə dəyişmir. Plastik məmulatlar əvvəlki kimi yenə də istehsal edilir, nəhəng zavodların borularından karbon qazı əvvəlki kimi havaya buraxılır.
Buna görə də, məni bağışlayın, amma hər halda tək əldən səs çıxmaz. Əgər sənin arxanda böyük büdcəsi və informasiya dəstəyi olan qüdrətli inzibati resurs yoxdursa, onda sənin bütün təşəbbüslərin mahiyyət etibarilə nə qədər xoşməramlı olsa belə, nəzərə çarpmayacaq və piar edilməyəcək.
Bütün bunlara baxmayaraq, mən yaxın vaxtlarda şəxsən Qretanın ünvanına başlanmış məsxərə kampaniyasını heç cür anlamıram və ona qoşula bilmərəm. İstər adi istifadəçilərin sosial şəbəkələrdə, istərsə də Prezident Tramp öz mikrobloqunda Qretanı məsxərəyə qoymağa haqqı yoxdur. Qretanın seçilməsi onun təqsiri deyil. O da kiminsə qızıdır.
Nəhayət, onun dedikləri əsl həqiqətdir və biz bu həqiqəti hələ tam anlamırıq. Düzdür, onu əlindən tutub aparırlar, onu idarə edirlər, nə demək, nə danışmaq lazım olduğunu “qulağına deyirlər”. Eybi yoxdur, qoy olsun, nümayişlərdə deyilənlərin hamısı olduqca aktualdır.
Hərçənd səmərəsizdir, çünki bu hərəkat adi piardan və növbəti eposun yaranmasından başqa heç bir konkret nəticə verməyəcək.
Siyasətçilər özləri istəməyincə belə olacaq.
Pərvanə Qarayeva
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Budapeşt
Bölmənin digər xəbərləri
