Bakı, 30 iyun, AZƏRTAC

Şəhərlərin yaşıl “ağciyəri“ olan parklar insanların sağlamlığı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Parklar yayın cırhacırında sərinlik bəxş edir və ağacların kölgəsində dincəlməyə imkan verir. Şəhərin digər hissələri ilə müqayisədə parkların ərazisində tozluluq səviyyəsi 70 faiz, zəhərli qazlar 5 dəfə azdır.

Azərbaycanın hər guşəsində - istər paytaxt Bakıda, istərsə də bölgələrdə parkların abadlaşdırılmasına böyük diqqət yetirilir, yeniləri salınır. Bəzi parklarda mədəni istirahət, idman və əyləncə üçün zəruri olan elementlər ətraf mühitə qayğı ilə elə ahəngdar uyğunlaşdırılıb ki, onlar barəsində ayrıca danışılmalıdır.

“Sahil” parkı - Mingəçevir şəhəri

Mingəçeviri mübaliğəsiz parklar şəhəri adlandırmaq olar, çünki burada hər tinbaşı bir park yerləşir. Necə deyərlər, parkın biri bitir, digəri başlayır. Şəhərdə ümumən 10-dan çox park var. Mingəçevir quş uçuşu yüksəkliyindən yaşıllıqlara qərq olmuş cənnətməkana bənzəyir.

“Sahil” parkı, Sahilyanı park, yaxud Bulvar Mingəçevirin ən böyük parkıdır. O, Kür çayının sahilində böyük ərazidə yerləşir: başlanğıcını şəhərin girəcəyindəki Kür körpüsündən götürür və avarçəkmə bazasına (“Kür” Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzi) qədər uzanır.

Bir-birindən maraqlı heykəllər, fənərlər və fəvvarələr şəhər sakinlərinin və qonaqların sevimli istirahət yeri olan bu parkı daha yaraşıqlı edir. Yelləncək və karusellərlə təchiz edilmiş meydançalardan ətrafa uşaq qəhqəhələri yayılır. Fəal həyat tərzi keçirən insanlar üçün açıq səma altında idman kompleksi yaradılıb. Yalnız səhər saatlarında - 6-dan 10-dək işləyən kompleksin ərazisində açıq havada idman etməyi sevən insanlar üçün çoxlu trenajorlar var.

Parkın ərazisindəki xudmani kafelər - “Yakomoz”, “Elit”, “Gənclik” və s. Kür çayının sahilində yerləşir. İnsanlar kafelərdə mürəbbə və şirniyyatla pürrəngi çay içə-içə çay buxtasının unudulmaz mənzərələrindən zövq alırlar.

Sahilə yan almış çoxsaylı gəzinti katerlərinin və qayıqlarının dayandığı körpüyə getmək üçün pilləkənlə aşağı düşmək lazımdır. Çoxyerli (təqribən 50 adam) gəzinti kateri Bulvardan başlamış SES bəndinə qədər Kür boyunca yavaş sürətlə gəzdirir. Yüksək sürəti sevənlər isə 2 və 10 yerlik katerlərin xidmətlərindən istifadə edirlər. Sükançılar elə oyunlar çıxarırlar ki, adamın az qala nəfəsi kəsilir. “Kür” Olimpiya Tədris-İdman Kompleksinin avarçəkmə bazasından bəndə qədər uzanan, təxminən 10 dəqiqə çəkən bir böyük dövrənin qiyməti təqribən 5 manatdır. Daha uzağa - qonşuluqdakı Yevlaxa da getmək olar. Kim hansı marşrutu istəyir, onu da seçir. Qeyd edək ki, təhlükəsizlik məqsədi ilə sərnişinlərə xilasetmə jiletləri verilir.

“Dostluq” parkı - Mingəçevir

Qarabağ müharibəsi qəhrəmanı Müşviq Mirzəyevin adını daşıyan köhnə şəhər parkının, yaxud “Dostluq” parkının siması yenidənqurma işlərindən sonra tamamilə dəyişib. Park 2013-cü ildə yenidən açılıb. Statistika dili ilə danışılsa, parkın 6 hektar ərazisində 100 fənər quraşdırılıb, 100 skamya qoyulub, 2500 ağac, 2000 min kol əkilib. Bütün bu cah-calal əslində daha güclü təəssürat oyadır. Belə ki, axşam saatlarında parkda həmişə qələbəlikdir və bayram əhval-ruhiyyəsi hökm sürür.

İşıq-musiqi effekti ilə təchiz edilmiş gözəl fəvvarə, 300 tamaşaçı yeri olan yay konsert meydanı, uşaq meydançaları, xudmani köşklər və velosiped cığırları istirahətini maraqlı keçirmək istəyən insanları daim bura cəlb edir.

Parkın ərazisində Gənclər Evi açılıb. Min kvadratmetr sahəsi olan bu üçmərtəbəli binada respublikanın ən iri gənclər mərkəzlərindən biri yerləşir. Gənclərin asudə vaxtını səmərəli təşkil etmək üçün burada bütün imkanlar nəzərdə tutulub. Mərkəzdə rəqs dərnəyi, fitnes zalı, 3D kinoteatr, dil və kompüter kursları, intellektual gənclər klubu və başqa klublar, konsert zalı, elektron kitabxana, teatr studiyası və s. fəaliyyət göstərir.

Heydər Əliyev Parkı - Mingəçevir

Heydər Əliyev Parkı Mingəçevirin daha bir iri parkıdır. Hazırda Tarix Muzeyinin yerləşdiyi keçmiş Heydər Əliyev Mərkəzinin binasından başlayan bu park şəhərin mərkəzindəki Heydər Əliyev prospekti boyunca uzanır.

Böyük fəvvarə parka xüsusi gözəllik verir. Qızmar yay günlərində şəhər sakinləri və qonaqlar sərinləmək üçün onun ətrafına toplaşırlar. Heydər Əliyev Parkında mükəmməl istirahət infrastrukturu yaradılıb. Burada çoxlu skamya və köşklər qoyulub, rəngarəng çiçək ləkləri salınıb, kafe və uşaq meydançaları fəaliyyət göstərir.

Parkın yaxınlığında, Heydər Əliyev prospektində Bayraq Meydanı ilə orijinal Bayraq Muzeyi yerləşir. Şəhərin mərkəzi prospektində ucalan flaqştokun hündürlüyü 2 metrdir. Bayrağın ətrafında Azərbaycan xəritəsinin və gerbinin təsviri, dövlət himninin mətni yerləşdirilib.

Heydər Əliyev Parkı - Masallı şəhəri

Heydər Əliyev Parkı Masallı şəhərinin ən iri parklarından biridir. Dörd hektardan çox ərazidə yerləşən bu park miqyasına və müasir tərtibatına görə diqqəti cəlb edir. Parkda rayon sakinlərinin və qonaqların istirahəti üçün hər cür şərait yaradılıb. Hər yerdə çiçək ləkləri salınıb, ekzotik bitkilər əkilib, rahat skamyalar, fənərlər qoyulub, fəvvarələr şırıldayır, kafe və çayxanalar işləyir. Parkın ərazisində Heydər Əliyev Mərkəzi yerləşir. 2008-ci ildən fəaliyyət göstərən mərkəzin qarşısında Ümummilli Liderin abidəsi ucaldılıb. Mərkəzdə kütləvi tədbirlər keçirmək və rayon sakinlərinin asudə vaxtını maraqlı təşkil etmək üçün bütün imkanlar nəzərdə tutulub. Burada iki böyük konfrans zalı, 3D kinoteatr yerləşir, elektron kitabxana, gənclər mərkəzi, ana və uşaq otağı, kafe, müxtəlif kurs və dərnəklər, o cümlədən xarici dillər və kompüter kursları, xalçaçılıq, dulusçuluq, dekorativ-tətbiqi sənət dərnəkləri və s. fəaliyyət göstərir. 

Bundan əlavə, parkda unikal bir klub - Ağsaqqallar Klubu yerləşir. 2013-cü ildə açılan bu klub rayon veteranlarının görüş və mədəni istirahət yeridir. Pensiyaçılar burada çay içir, dama, şahmat, domino və nərd oynayırlar. Qışda veteranlar qapalı məkanda görüşürlər, yayda isə təmiz havada, yaxınlıqdakı köşkdə vaxt keçirməyi xoşlayırlar.

Heydər Əliyev Parkının yanında Dövlət Bayrağı Meydanı yerləşir. Açılışı 2010-cu ildə olan meydanda, 34 metr hündürlüyündə flaqştokda Azərbaycan bayrağı dalğalanır.

Nizami Gəncəvi Parkı - Masallı

Masallının Talışxanov küçəsində yerləşən Nizami Gəncəvi adına Mədəniyyət və İstirahət Parkı 1967-ci ildə açılıb, amma indiki simasını 2011-ci ildə əsaslı yenidənqurma işlərindən sonra alıb.

Parkda dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin 3,6 metr hündürlüyündə abidəsi ucaldılıb. Abidənin arxasında böyük şairin əsərlərinin motivləri əsasında kompozisiya yaradılıb.

Park çox gözəl təəssürat oyadır. Onun 4500 kvadratmetr ərazisinə səki daşları döşənib. Hər tərəfdə dekorativ ağaclar və kollar əkilib. Rahat skamyalar qoyulub, müasir işıqlandırma sistemi quraşdırılıb, yeni fəvvarə inşa edilib. Parkda mədəni-kütləvi tədbirlər üçün səhnə quraşdırılıb, ətrafına 280 metr uzunluğunda milli üslubda hasar çəkilib.

Rayon Mədəniyyət Evi, Gənclər Mərkəzi də bu parkın ərazisində yerləşir. 1956-cı ildə inşa edilmiş və bu yaxınlarda əsaslı təmir olunmuş Mədəniyyət Evində 11 dərnək, rəssamlıq, musiqi, biçmə və tikiş dərnəkləri, kompüter kursu, xalq teatrı və s. fəaliyyət göstərir, 358 tamaşaçı yeri olan böyük zal yerləşir. Rayonun əsas mədəni-kütləvi tədbirləri bu zalda keçirilir. Gənclər Mərkəzində isə 3D kinoteatr, multimedia kitabxanası, kompüter və konfrans zalları yerləşir.

Xətai Parkı - Masallı

Bu parka Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin banisi, böyük sərkərdə və şair Şah İsmayıl Xətainin adı verilib.

İstirahətə gələnləri parkın girəcəyində Şah İsmayıl Xətai imperiyası dövrünün iki heybətli döyüşçüsünün heykəlləri qarşılayır. Başqa şəhər parkları kimi, Xətai Parkı da başdan-başa yaşıllıq içindədir.

“Xan bağı” mədəniyyət və istirahət parkı - Gəncə

Gəncə çox yaraşıqlı və abad şəhərdir. Küçələri sözün həqiqi mənasında yaşıllığa və gül-çiçəyə bürünüb. Hər tərəfdə çiçək ləkləri salınıb. Gəncə parklarının qollu-budaqlı küknar ağacları və əzəmətli çinarları şəhər sakinlərinə sərinlik bəxş edir. Xüsusilə “Xan bağı” mədəniyyət və istirahət parkı özünün qocaman ağacları ilə şöhrət qazanıb. Bu park təkcə Azərbaycanın deyil, həm də bütün Qafqazın ən qədim parklarından biridir. 

Parkın əsası 1700-cü ildə qoyulub. 1804-cü ildə Gəncənin sonuncu hökmdarı Cavad xanın şərəfinə ona “Xan bağı” adı verilib. 1840-47-ci illərdə “Sərdar bağı”, yaxud Qubernator bağı adlanıb. 1850-ci ilədək parkda yalnız meyvə ağacları olub. 1860-cı ildən burada dekorativ bitkilər əkilib, ərazisi genişləndirilərək altı hektara çatdırılıb. Rəsmi məlumata görə, parkda təqribən 100 ağac və kol növü bitirdi.

2010-cu ildə park əsaslı şəkildə yenidən qurulub. Hazırda parkın 7 hektar ərazisində həm yerli, həm də dünyanın müxtəlif guşələrindən gətirilmiş ağaclar bitir. Sıx yarpaqlı ağaclar arasında çoxlu dələ məskunlaşıb. Parkda iki fəvvarə işləyir, müasir işıqlandırma sistemi quraşdırılıb. Venesiya guşəsi, 350 tamaşaçı yeri olan Yaşıl teatr, süni göl, kiçik körpülər, skamyalar, kafe, uşaq attraksionları və yelləncəklər istirahət edənlərin xidmətindədir. Qədimyana düzəldilmiş, güləbətinlə işlənmiş parçadan üz çəkilmiş, lent və lampalarla bəzədilmiş orijinal faytonlar parkın daha bir diqqətəlayiq atributudur. Faytonlar “Xan bağı”na xüsusi kolorit verir. Parka gələnlər onların fonunda şəkil çəkdirməyi çox sevirlər.

Parkda Xalq şairi Nigar Rəfibəylinin və Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İsrafil Məmmədovun abidləri ucaldılıb.

“Cırtdan” uşaq əyləncə parkı - Gəncə

XX əsrin ortalarında Gəncədə yaradılan “Cırtdan” uşaq əyləncə parkı hazırda “Xan bağı” mədəniyyət və istirahət parkının sərəncamındadır. Atatürk prospektində yerləşən əyləncə mərkəzinin ümumi sahəsi bir hektardır. Uşaqların sevimli istirahət məkanında müxtəlif yelləncəklər, parovozlar, karusellər, Amerika təpəcikləri, attraksionlar, batutlar və avtodrom fəaliyyət göstərir. 

Yamyaşıl parkın ərazisində diqqəti qədim bina cəlb edir. XX əsrin əvvəlinə aid bu binada vaxtılə Gəncə qubernatorunun qonaq evi yerləşib. İndi isə uşaq yaradıcılıq mərkəzi, uşaq kitabxanası, mədəniyyət evi, veteranlar klubu fəaliyyət göstərir. Park hər gün səhər saat 9-dan axşam saat 9-dək, yayda isə 10-dək işləyir.

Heydər Əliyev adına park kompleksi - Gəncə

Gəncədəki Heydər Əliyev adına park kompleksi Azərbaycanın və Qafqazın ən iri və müasir park kompleksi olmaqla bərabər, dünyanın ən böyük beş parkından biridir. Onun ümumi sahəsi, nə az, nə də çox, düz 450 hektardır. Kompleks əsası 1979-cu ildə “Yeni Gəncə” yaşayış massivində qoyulan Heydər Əliyev Parkının əsasında yaradılıb. 1980-ci ildə bu parkda Azərbaycan KP MK-nın ovaxtkı birinci katibi Heydər Əliyev tərəfindən çinar ağacları əkilib.

2012-2014 illərdə aparılan genişləndirmə və yenidənqurma işlərindən sonra siması tamamilə dəyişmiş park kompleksi qapılarını yenidən Gəncə sakinlərinin və qonaqlarının üzünə açıb.

Parkın girəcəyində istirahətə gələnləri möhtəşəm Zəfər tağı qarşılayır. Bu tikilinin eni 20 metr, uzunluğu 50 metr, hündürlüyü 38 metrdir. Onun başına ya xüsusi pilləkənlə, ya da liftlə qalxmaq olar. Yuxarıda muzey, kafe, müşahidə meydançası yerləşir. Buradan Gəncəyə və ətraf yerlərə heyrətamiz mənzərə açılır.

Zəfər tağından başlayan və kompleksin sonunadək davam edən təqribən iki kilometr uzunluğunda geniş xiyaban Heydər Əliyev Mərkəzinə aparır. Parkda müasir memarlıq üslubunda yerinə yetirilmiş və qranit üzlük çəkilmiş 16 fəvvarə yaradılıb. 24 dekorativ fənər sütununun hər birinin hündürlüyü 12,6 metrdir. 33.800 kvadratmetr əraziyə İtaliya istehsalı olan keramoqranit döşənib.

Üç min kvadratmetr sahədə yerləşən, üç min tamaşaçı yeri olan amfiteatr, müasir incəsənət muzeyi, dördpilləli şəlalə və sahəsi beş hektar olan süni göl parka xüsusi yaraşıq verir. Kompleksdə kafe, əyləncə və istirahət mərkəzləri, velosiped kirayəsi məntəqəsi, habelə müxtəlif uşaq attraksionları fəaliyyət göstərir.

Ardı var...

Emil Eyyubov