® Ramazan ayında qəbul edilməsi faydalı olan qidalar
Ramazan ayında oruc tutmaq orqanizmdə müəyyən dəyişikliklər yaradır. Gündəlik qidalanma rejimindən fərqli olaraq, gün ərzində uzun müddət ərzaq və maye qəbul edilmədiyi üçün orqanizm enerji, maye və qida balansını qorumağa çalışır. Həmin müddətdə düzgün qidalanmaq və diqqətli olmaq sağlam oruc tutmağın əsas şərtlərindəndir. Ramazan ayında sağlam və balanslı qidalanma qaydaları, iftar və imsakda diqqət edilməli məqamlar barədə Mərkəzi Gömrük Hospitalının həkim-endokrinoloqu Şəbnəm Əlirzayeva deyib:
- Ramazan ayında qidalanma digər aylardan fərqlidir. Normal halda gün ərzində 3-4 dəfə qidalanan orqanizm həmin ay gündə yalnız iki dəfə – iftar və imsak zamanı yemək qəbul edir. Bunun nəticəsində orqanizm 17 saata qədər qidadan və sudan uzaq olur. Həmin fasilə zamanı bədəndə enerji çatışmazlığının yaranması mümkündür, həmçinin maddələr mübadiləsi zəifləyir, insulinin miqdarı artır. Oruc tutanlarda başağrısı, halsızlıq, köp, həzm sistemi problemləri və hətta böyrək narahatlıqları müşahidə oluna bilər.
- Problemlərin qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?
- Ən vacibi düzgün qidalanma və maye balansını qorumaqdır. Ramazan ayında menyu tərtib olunmalı və oraya orqanizm üçün lazımi qidalar daxil edilməlidir. İftar və imsak arasında maye qəbulunu tənzimləmək vacibdir – gündəlik 2-2,5 litr maye içmək lazımdır. Əks halda bədəndə maye balansı pozulur, qan təzyiqi düşür, mədədə ağrılar və həzm problemləri yaranır. Su ilə yanaşı, ayran, təzə sıxılmış meyvə və tərəvəz şirələri, mineral sular və bitki çaylarından da istifadə etmək olar. Təəssüf ki, bəzən yanlış olaraq yalnız bir qədər su içməklə kifayətlənir və qida qəbul etmirlər. Bu, orqanizm üçün zərərlidir və müxtəlif sağlamlıq problemlərinə gətirib çıxara bilər.
- İftar və imsak zamanı hansı qidalardan uzaq durmaq daha faydalıdır?
- İftar və imsakda qızartma, çox yağlı, ədviyyatlı, eyni zamanda, kolbasa, sosiska və duzlu yeməklərdən uzaq durmaq lazımdır. Həmin qidalar daha çox susuzluğa səbəb olur və oruc tutmağı çətinləşdirir. Ağ çörək, plov, qızardılmış kartof kimi qidalar qan şəkərini sürətlə yüksəldir və enerji artımı yaratsa da, uzun müddət toxluğu təmin etmir. Bunun əvəzinə bulqur plovu, kəpəkli çörək kimi daha yavaş həzm olunan və faydalı qidaları seçmək tövsiyə edilir. Şirniyyatlara gəldikdə isə, həddən artıq şərbətli və yağlı şirniyyatlardan uzaq durmaq lazımdır. Südlü və ya meyvəli şirniyyatları həftədə bir-iki dəfə qəbul etmək olar.
- Yeməklərin hazırlanması və bişirilməsi ilə bağlı hansı tövsiyələriniz var?
- Yeməkləri yavaş-yavaş yemək və yaxşı çeynəmək çox vacibdir. Bişirmə üsulları da əhəmiyyətlidir – qida soyutma, qaynadılmış və sobada bişmiş şəkildə hazırlanmalıdır. Ramazan ayında qan şəkərini sürətlə artıran un məmulatlarından, məsələn, bulka, düşbərə, qutab, əriştə, xəngəl və s. istifadə etməmək tövsiyə olunur. Həmin qidalar köp əmələ gətirir, gec həzm olunur, qan şəkərini sürətlə yüksəldir və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.
- Oruc tutarkən faydalı yağ və mineralları necə təmin etmək olar?
- İftarda və imsakda Omega-3 ilə zəngin qidalar, məsələn, qoz, badam kimi qidalar qəbul etmək faydalıdır. Onların istehlakı ürək-damar sistemini qoruyur və orqanizmi enerji ilə təmin edir. Ramazan ayında düzgün qidalanmaq və maye balansını qorumaq çox vacibdir. Həmin qaydalara əməl ediləndə oruc sağlam və rahat şəkildə tutulur.
Dilarə Zamanova,
Mərkəzi Gömrük Hospitalının PR üzrə mütəxəssisi
Bölmənin digər xəbərləri
