“ASAN Radio”da “Ədibin Evi”ndən klassik hekayə nümunələri səslənəcək
Bakı, 27 may, AZƏRTAC
“ASAN Radio”da “Ədibin Evi”ndən klassik hekayə nümunələri səslənəcək.
Bu barədə AZƏRTAC-a “Ədibin Evi” Ədəbiyyata Dəstək Fondunun icraçı direktoru Şəfəq Mehrəliyeva bildirib.
Şəfəq Mehrəliyeva daha sonra öz təəssüratlarını bölüşərək deyib: “Uzun müddət xaricdə təhsil alıb işlədikdən sonra Vətənə qayıtmışdım. Ölkənin mədəni mühitinə qovuşmağımın gətirdiyi xoşbəxtlik hissi çox sürmədi - ətrafdakılarla ünsiyyəti çətinliklə qururdum, yerli məntiqi anlamırdım, davranış tərzlərini yad qəbul edirdim, hətta yumor hissimin fərqli olduğunu görürdüm. Bir media işçisi üçün bu, peşəkar qürura toxunacaq qədər yolverilməz idi. Lakin tam təbii idi - akademik ədəbiyyatı vərəqlədikdən sonra başa düşdüm ki, müşahidə etdiklərim “əks mədəniyyət şoku”nun simptomlarıdır. Öz mədəni mühitinizdən müxtəlif yerə köçdüyünüzdə uyğunlaşma mərhələsini necə çətinliklə bitirirsinizsə, yenidən doğma mühitə qayıtmağınız da oxşar çətinliklərlə müşahidə olunur- qeyri-müəyyənlik, təcrid, alışdığınız yerlərə geri dönmək istəyi və hətta depressiya hissi yarada bilər.
Bakı Metropoliteni ilə hər səhər və axşam getdiyim stansiyaların məsafəsini qət etmək mənə günün ən ağır hissəsi gəlirdi, özümü yerli icma arasında narahat hiss edirdim. Məhz belə bir günlərdə qarşıma Azərbaycan klassik ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi Mir Cəlalın kiçik janrlarda yazılmış əsərlərini daxil edən beşcildliyi çıxdı. 2013-cü ildə çap edilən bu dəyərli toplum Mir Cəlalın yaradıcılığında əsas yer tutan hekayələri ilə zəngin idi. Məhz bu hekayələr “əks mədəniyyət şoku”ndan keçərkən mənim əlimdən tutub doğma mühitə dönməyimi rahat etdi. Mir Cəlalın hekayələri ilə, artıq metro stansiyaları bir göz qırpımında ötürdü. Mən, onun qəhrəmanları ilə birlikdə sevinir, kədərlənir, sorğulayır, qəzəblənir, hətta qəh-qəhə çəkib gülürdüm. “Həkim Cinayətov” hekayəsində tələbə Ramazan Əlizadənin xəstə atasına çağırdığı səhiyyə işçisinin laqeydliyinə əsəbiləşməsi, “Ay Ismayıl, başa sal!” hekayəsində Rütubət xanımın yüksək məmur bacısı kimi hamıdan sui-istifadə etməsi, “Təzə toyun nəzakət qaydaları” hekayəsində bəyin toya gətirilən ucuz hədiyyədən hikkələnməsi, “Səviyyə” hekayəsində müəllifin bazarda dolaşarkən hər tərəfdən bağıran satıcılardan əbəs yerə nəzakətli davranış umması - bir sözlə, hər hekayə o birisinin arxasınca mənə ətrafda anlamadıqlarım və narazı qaldığım hadisələri və müşahidələri sanki satirik qələmlə tərcümə edir, səbir və nikbinlik gətirirdi. Cildlərlə irəlilədikcə anlayırdım ki, məşhur mahnıda deyildiyi kimi, “dünya köhnə dünyadır”, yalnız obrazları təzədir. Beləliklə, qayıtdığım mühit mənim üçün yenidən aydınlaşdı və doğmalaşdı.
Bu, “kitab terapiyası” psixoloji təcili yardım olmaqdan əlavə mənə daha bir vacib qabiliyyət aşıladı - Azərbaycan dilində Mir Cəlal sayağı yazmaq - yəni, məsələlərə münasibəti yığcam tərzdə, konkret ifadələrlə çatdırmaq. Orta təhsilini rus, ali təhsilini ingilis dilində almış bir müəllim kimi mənim üçün Mir Cəlalın Azərbaycan dilində özünəməxsus yazı üslubu yuxarıda haqqında söhbət açdığım nəticələrdən daha böyüyünü gətirdi - milli mənsubiyyətimə yaxından bağlanmaq, xalqımı bütün “savabları və günahları” ilə sevmək, digər mədəniyyətlərlə müqayisə edib dəyərləndirmək. Sən demə, Mir Cəlal müəllimin bu ifadəsi XXI əsrdə belə öz təsdiqini tapırmış: “Günəş torpağın dərinliklərinə nüfuz edib onu bahar həyatına oyadan kimi, kitab da bəşəriyyətin ən geniş təbəqələrini həyata, azadlığa, səadətə çağırmaqdadır”.
Oxunun insan əqlinə təsiri fiziki məşğələlərin bədənə gətirdiyi faydalı təsirə bərabərdir. Elmi araşdırmalar sübut edir ki, kitab oxumaq yaddaş zəifliyinin qarşısını almaqdan zehni gərginliyin azaldılmasına qədər bir sıra sağlam nəticələrə gətirir. Maraqlıdır ki, dünya ölkələrinin inkişaf göstəricilərini araşdırarkən savadla sağlamlığın sıx əlaqədə olması bir reallıq kimi üzə çıxır. İcraçı direktoru olduğum “Ədibin Evi” Ədəbiyyata Dəstək Fondu fəaliyyətində gənc nəsli diqqətdə saxlayaraq “oxu” mədəniyyətini gücləndirmək, xalqa və Vətənə sevginin aşılanmasında ədəbiyyatımızın rolunu vurğulamaq niyyətindədir. Lakin burada qarşılaşdığımız digər bir reallıq var - bu günün öyrənciləri ilk rəqəmsal nəslin nümayəndələridir. Onlar həyatlarının əsas hissəsini texnologiya, o cümlədən mobil cihazlarla keçiriblər və interneti bilik dünyasının əsas qapısı kimi görürlər. “Ədibin Evi” rəqəmsallaşma ilə maariflənmə arasında sürətlə artan əlaqəni nəzərə alaraq növbəti layihəsini bu reallığa uyğun qurub. İyunun 1-dən etibarən “ASAN Radio” 100 FM-in sosial media səhifəsi vasitəsilə yayımlanacaq “Ədibin Evindən Hekayələr” adlı oxuya həvəsləndirmə layihəsi Mir Cəlal və digər klassiklərimizin qısa hekayə janrına aid ölməz əsərlərini rəqəmsal vasitə ilə gənclərə təqdim edəcək. Peşəkar aktyorlar və tanınmış ictimai simalar tərəfindən səsləndiriləcək qısa hekayələr, eləcə də onları ifa edənlərlə kitabın həyatımızdakı əhəmiyyəti mövzusunda müzakirələri qısa çarxlar şəklində internetlə ölkəmizin bütün güşələrinə əlçatan olub lazımlı tədris materialına çevriləcək. Müəllim və şagirdlər bu hekayələri dinləməklə yanaşı, sinif otağında, ailədə, dostlar ətrafında onlar haqda fikir mübadiləsinə qoşulub tənqidi təhlil apara biləcək, oxu və yazı qabiliyyətlərini inkişaf etdirmək üçün ilham alacaqlar. Bununla da, hər əsərlə nəinki yeni obrazlarla tanış olub, həmin obrazlarda özlərini və özlərinə aid xüsusiyyətləri tapa biləcəklər.
“Kitab qədər sadiq dost yoxdur!” - yazıçı Ernest Heminqueyin bu deyimi rəqəmsal dünyada belə aktuallığını itirmir. Oxucularımızı iyun ayından “ASAN Radio” 100 FM-in sosial media səhifələrində “Ədibin Evindən Hekayələr” layihəsini izləməklə yeni sadiq dostlar qazanmağa dəvət edirik”.
Bölmənin digər xəbərləri
