Avropada qaz anbarlarının doluluq nisbətinin noyabrın 1-dək 70 faizə çatacağı proqnozlaşdırılır – Tədqiqat
Bakı, 9 iyun, AZƏRTAC
Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələri noyabr ayının əvvəlinə qədər yeraltı anbarlara təxminən 53,6 milyard kubmetr əlavə təbii qaz doldurulmalıdır.
AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu barədə Oksford Enerji Tədqiqatları İnstitutunun tədqiqatında deyilir.
Bildirilir ki, Hörmüz boğazından qaynaqlanan tədarük çatışmazlığı Avropa İttifaqı ölkələrinin qış fəslinə hazırlıqlarını çətinləşdirir. Belə ki, Aİ-nin qaz anbarlarının doldurulması prosesi yavaşlayıb.
“Yaxın Şərqdən mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tədarükündəki fasilələr səbəbindən Aİ-nin təbii qazsaxlama tutumu ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə azdır. Hazırkı proqnoz noyabr ayı üçün saxlama tutumu hədəfinə çatmağı çətinləşdirir. Mayın əvvəlinə Aİ-nin saxlama qurğularındakı ümumi qaz həcmi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 17,1 faiz azalıb. Anbardakı qazın həcmi mayın 1-də 35 milyard kubmetrə çatıb, ötən ilin eyni tarixində isə bu rəqəm 42,2 milyard kubmetr olub. Keçən il mayın 1-dən noyabrın 1-dək anbarlara 46,5 milyard kubmetr qaz vurulub və ümumi ehtiyat 88,6 milyard kubmetrə çatıb. Bu il eyni miqdarda qaz saxlanılsa belə, ümumi ehtiyatın ötən illə müqayisədə 81,5 milyard kubmetr olacağı təxmin edilir. Keçənilki səviyyəyə çatmaq üçün isə bu il mayın 1-dən noyabrın 1-dək anbarlara təxminən 53,6 milyard kubmetr əlavə qaz vurulmalıdır”, - deyə tədqiqatda qeyd olunur.
Vurğulanır ki, Hörmüz boğazı bağlı qalarsa, qlobal LNG bazarı Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən qaynaqlanan ayda təxminən 8,6 milyard kubmetr, may-oktyabr ayları arasında isə 51,5 milyard kubmetr tədarük itkisi ilə üzləşəcək. Bu itki Hörmüz boğazından kənarda yerləşən istehsalçı ölkələrdən, əsasən ABŞ, Kanada və Rusiyadan gələn artan tədarüklə qismən kompensasiya olunsa da, may-oktyabr aylarında qlobal LNG tədarükündə təxminən 26 milyard kubmetr əlavə tutumun gözlənildiyi bildirilir. Digər tərəfdən, Asiya bazarlarında, xüsusən də Çin, Koreya Respublikası və Yaponiyada tələbatın zəifləməsi Avropa üçün məhdud rahatlıq yaratsa da, “köhnə qitəyə” yönəldilə biləcək LNG miqdarının normal gözləntilərdən ayda orta hesabla 2 milyard kubmetr aşağı qalacağı hesablanır.
Tədqiqatda Avropa üçün müsbət inkişaflar arasında daxili istehsalın və boru kəməri idxalının artması diqqət çəkir. Qitədə boru kəməri qazının tədarükünün may-oktyabr aylarında ötən ilə nisbətən 3,1 milyard kubmetr artacağı proqnozlaşdırılır. Avropa öz istehlakı və saxlanması üçün təxminən 2,9 milyard kubmetr əlavə qaz istifadə edə bilər, boru kəməri təchizatının artması və təkrar ixracın azalması isə təxminən 6 milyard kubmetr əlavə həcm yaradacaq.
Noyabrın 1-nə üzv dövlətlər üçün təbii qazsaxlama tutumu üzrə Aİ-ni hədəfi 90 faiz təşkil edir. Ümumi saxlama tutumu 106,8 milyard kubmetr olduğunu nəzərə alsaq, bu hədəf təxminən 96,1 milyard kubmetrə bərabərdir.
Lakin, Oksford Enerji Tədqiqatları İnstitutunun baza ssenarisinə görə, Hörmüz boğazı ətrafındakı fasilələr oktyabr ayının sonuna qədər davam edərsə və qlobal LNG bazarı sıx qalarsa, Avropanın noyabrın 1-nə qədər tutumun yalnız 70 faizinə və ya təxminən 74,3 milyard kubmetr ehtiyata çatacağı proqnozlaşdırılır. Avropa iqtisadiyyatında əhəmiyyətli bir yavaşlama və təbii qaz tələbatının kəskin azalması potensial olaraq tutumu 80 faizə qədər artıra bilər. May ayı üçün ilkin məlumatlar tələbatda azalma əvəzinə məhdud artım olduğunu göstərir. Buna görə də, Avropanın təxminən 70 faiz tutumla qış mövsümünə girmək riskinin yüksək olduğu bildirilir.