BEYNƏLXALQ VALYUTA FONDU VƏ DAXİLİ BAZARDA ENERJİ QİYMƏTLƏRİ SİYASƏTİ
Bu əsnada, mətbuatda BVF-nin elektrik enerjisi və təbii qaz da daxil olmaqla enerji vasitələrinin qiymətlərini guya 90 faiz artırmağı təkid etməsi barədə yazılar verilmişdir. Bu yazılar qeyri-dəqiqdir.
Bizim nümayəndəliyin əvvəllər də xüsusi şəkildə qeyd etdiyi kimi, cari müzakirələr, əsasən, benzin, mazut, reaktiv mühərrik yanacağı və naftaya aid qiymətlərlə məhdudlaşır. Təbii qaz, elektrik enerjisi, kerosin və dizel yanacağının qiymətlərində hər hansı bir artımın ciddi sosial təsirlərə gətirib çıxaracağı və bu məsələyə düzgün və əsaslı şəkildə baxmağa ehtiyacın yaranacağı dərk olunduğundan, müzakirələrdə həmin enerji daşıyıcılarının qiymətlərinə bilərəkdən toxunulmamışdı. Hökumətlə elektrik enerjisi və təbii qazın tariflərinə aid məsələlərin müzakirəsində isə Dünya Bankı aparıcı rol oynayır.
Benzin, mazut, reaktiv mühərrik yanacağı və naftanın qiymətlərinə gəldikdə, bununla əlaqədar müxtəlif variantlar nəzərdən keçirilsə də, son qərar qəbul edilməmişdir. Buna görə də BVF-nin həmin məhsulların qiymətini konkret hər hansı bir məbləğdə artırmağı təkid etməsi qənaətinə gəlmək vaxtından əvvəl atılmış bir addımdır. Benzinin qiymətlərini nəzərdən keçirsək, onun artıq dünya bazarı səviyyəsinə nisbətən yaxın olduğunu (topdansatış səviyyəsində) görə bilərik; bu, o deməkdir ki, xam neft qiymətlərinin cari yüksək səviyyəsi növbəti iki il ərzində dəyişməz qalsa belə, biz benzinin qiymətlərini bugünkü səviyyədən əhəmiyyətli dərəcədə artırmağa ehtiyac yaranacağını ehtimal etmirik. Mazut, reaktiv mühərrik yanacağı və naftaya gəldikdə, bu məhsullar, əsasən, istehsalatda istifadə olunur və həmin məhsulların qiymətlərinin artırılması əhaliyə birbaşa ciddi təsir göstərməyəcəkdir. Bu, xüsusilə mazuta aiddir, çünki bu halda qiymətin artırılması, əsasən, ARDNŞ və “Azərenerji” SC tərəfindən əhaliyə verilən subsidiyaların artırılmasında əks olunacaqdır.
BVF və Azərbaycan hökumətinin müzakirə etdiyi iqtisadi proqramın məqsədi yaxın gələcəkdə və həmçinin bu təbii ehtiyatların tükənməyə başlayacağı dövrdə gəlir gətirən və əhalini iş yerləri ilə təmin edən, müxtəlif vəziyyətlərə uyğunlaşmağa qabil möhkəm qeyri-neft sektorunu yaratmaqdır. Orta müddət ərzində daxili enerji qiymətlərinin dünya bazarı qiymətlərinə uyğunlaşdırılması isə bu istiqamətdə göstərilən səylərin həlledici tərkib hissəsidir.