Qurultayı AAK-ın prezidenti Natiq Ağamirov açmışdır. O, giriş nitqində Konqresin yaradılması tarixinə qısaca toxunmuşdur. N.Ağamirov bildirmişdir ki, qurultayın işində Avropadakı Azərbaycan diaspor təşkilatlarının hamısının nümayəndələri iştirak edir.

Azərbaycan Respublikasının dövlət himni ifa edilmiş, sonra qurultay işə başlamışdır. Azərbaycanın Diaspor ilə İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Nazim İbrahimov qurultay iştirakçılarına Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin salamını çatdırmışdır. O, diaspor quruculuğu sahəsində iş, dövlətimizin bu sahəyə diqqəti və qayğısı haqda söhbət açmış, Avropa Azərbaycanlıları Konqresinin uğurlu fəaliyyətini qeyd etmişdir. Natiq öz çıxışında Ermənistan-Türkiyə sərhədinin açılması məsələsinə də toxunmuş və xüsusi qeyd etmişdir ki, Azərbaycanın Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş bütün əraziləri, o cümlədən ölkəmizin ayrılmaz hissəsi olan Dağlıq Qarabağ işğaldan azad edilməyincə qardaş Türkiyə təcavüzkarlara sərhədin açılması kimi səxavətli “hədiyyə” etməməlidir.

N.İbrahimov artıq tarixə düşmüş “Bir millət, iki dövlət” ifadəsini xatırladaraq vurğulamışdır ki, bir xalqın iki diasporu ola bilməz. Türkiyə və Azərbaycan diaspor təşkilatları həmişə vahid cəbhə şəklində çıxış etmişlər və bundan sonra da belə davam edəcəklər. Onlar heç vaxt öz aralarında hər hansı ayırıcı hədd qoymamışlar. Buna görə də Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığına nifaq salmaq istəyən qüvvələrin öz məqsədlərinə çatmasına yol verilməməlidir. Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll edilənə qədər sərhədin açılması bizim çoxəsrlik qardaşlığımıza ciddi zərbə vurardı. N.İbrahimov xatırlatmışdır ki, Azərbaycan diasporunun keçirdiyi tədbirlərdə heç vaxt elə hal olmamışdır ki, kim isə dünya ermənilərinin qondarma “soyqırımı” barəsində müxtəlif qətnamələrin xarici ölkələrin parlamentlərindən “keçirilməsi” üçün səylərinə birgə müqavimət göstərməsinə, necə deyərlər, “bu bizim işimiz deyil” mövqeyindən yanaşmış olsun. Azərbaycan xalqı bu məsələni həmişə öz məsələsi hesab etmişdir. Xalqımız inanır ki, türk qardaşlarımız da Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin özünün ağrılı yeri saymaqda davam edəcək və Azərbaycanın işğal edilmiş əraziləri azad edilməyincə Ankara Ermənistanla sərhədləri açmayacaqdır.

Sonra Azərbaycan dövlətçiliyinin təşəkkülündən, gənc dövlətimizin müstəqilliyinin möhkəmlənməsində, Azərbaycan diasporunun təkamülündə ümummilli lider Heydər Əliyevin və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin tarixi rolundan, müstəqil Azərbaycan Respublikasının qısa tarixi ərzində diasporun qurultayları və çoxsaylı forumlarından, Vətənimizin hüdudlarından kənarda yaşayan həmvətənlərimizə dövlətimizin diqqət və qayğısından bəhs edən “50 milyonluq xalqıq” adlı sənədli film nümayiş etdirilmişdir.

Sonra qurultayın mandat komissiyası və katibliyi seçilmişdir. AAK-ın axırıncı qurultayından sonrakı dövrdə görülmüş iş haqqında hesabat məruzəsi ilə AAK-ın prezidenti Natiq Ağamirov çıxış etmişdir.

Azərbaycanın AFR-dəki səfiri Pərviz Şahbazov da qurultayda çıxış etmişdir. Diplomat bu qurultayın məhz Almaniyada keçməsi faktından məmnun olduğunu bildirmiş və bu məsələdə Samirə Patser-İsmayılova başda olmaqla Almaniya Azərbaycanlılarının Əlaqələndirmə Mərkəzinin böyük rol oynamasını xüsusi qeyd etmişdir. Onun sözlərinə görə, həmin mərkəzin yaradılması Almaniyanın çoxsaylı Azərbaycan diaspor təşkilatlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi işində mühüm addım olmuş və bu təşkilatların işinin səmərəsini artırmışdır.

Sonra Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin həmsədri, Milli Məclisin deputatı Sabir Rüstəmxanlıya söz verilmişdir. O, razılıq hissi ilə qeyd etmişdir ki, Azərbaycan və Türkiyə ictimaiyyətinin sıx birliyi sərhədin açılması məsələsini Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinin azad edilməsi mövzusundan ayırmağa çalışan müəyyən qüvvələrin planlarını alt-üst etmişdir.

Qurultayda, həmçinin Almaniya Bundestaqının deputatı Həqqi Kəskin, Azərbaycan-Mayns Cəmiyyətinin sədri Bəşər Kömür, Türkiyə-Azərbaycan Cəmiyyətləri Federasiyasının sədri Bilal Dundar da çıxış etmişlər. Onlar qardaş türk xalqları arasında həmrəyliyi daha da möhkəmlətməyin zəruri olduğunu vurğulamışlar.

Sonra qurultayın işində fasilə elan edilmişdir. Fasilədən sonra qurultay öz işini davam etdirmişdir.

Sonra Almaniya Azərbaycanlılarının Əlaqələndirmə Mərkəzinin (AAƏM) icraçı direktoru Samirə Patser-İsmayılova təmsil etdiyi təşkilatın hesabat dövründəki fəaliyyəti barədə söhbət açmışdır. O qeyd etmişdir ki, AFR-də 50-yə yaxın diaspor təşkilatı fəaliyyət göstərir və AAƏM-in vəzifəsi bu təşkilatların fəaliyyətini əlaqələndirmək, diasporun işi barədə hər iki ölkənin ictimaiyyətini, hökumət təşkilatlarını və kütləvi informasiya vasitələrini məlumatlandırmaqdır. Başqa türk və yəhudi təşkilatları ilə əməkdaşlığın əhəmiyyəti xüsusi vurğulanmışdır.

Rumıniya Azərbaycanlı Gənclər Assosiasiyasının sədri İqbal Hacıyev diasporun fəaliyyəti və ölkədə keçirilmiş tədbirlər haqqında məlumat vermişdir. Qurultayda diasporun fəalları - Almaniya-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri Nüsrət Dilbəstə, “Ana Vətən” Avropa Azərbaycan Qadınları İttifaqının sədri Gülşən Kazımova (Niderland), Ukrayna Azərbaycanlılar Konqresinin sədri Akif Gülməmmədov, Fransadakı “Azərbaycan evi” diaspor təşkilatının rəhbəri Mustafa Əlincə çıxış etmişdir. Onlar Azərbaycan məktəblərinin açılması, diaspor təşkilatları ilə diplomatik missiyalar arasında daha sıx əməkdaşlıq əlaqələri qurulması məsələlərinin zəruriliyini vurğulamışlar. Norveçdəki Azərbaycan Gəncləri Cəmiyyətini təmsil edən Ramil Əliyev Azərbaycan ilə Norveç arasında tələbə mübadiləsi və təşkilatın bu istiqamətdə apardığı iş barədə məlumat vermişdir. Bildirilmişdir ki, 31 nəfər Norveç sakini Azərbaycanın ali məktəblərində öz hesabına təhsil almağa getmişdir. Bu, avropalıların nəzərində ölkəmizin imicinin dəyişməsinə dəlalət edir. Diaspor fəalı qurultay iştirakçılarına təmsil etdiyi Cəmiyyətin “Milli cəmiyyət” statusu alması barədə də məlumat verərək qeyd etmişdir ki, bu status bütün ölkədə bölmələri olan təşkilatlara verilir.

Çıxışlardan sonra Avropadakı yeni diaspor təşkilatlarının AAK üzvlüyünə qəbul edilməsi məsələsi müzakirə olunmuşdur. Qurultay AAK-ın təşkilati strukturuna da bəzi dəyişikliklər etmişdir.

İştirakçılar qurultayın yekun sənədlərini yekdilliklə qəbul etmiş və AAK-ın rəhbər orqanlarını - icraiyyə komitəsini və nəzarət-təftiş komissiyasını seçmişlər. AAK-ın yeni prezidenti vəzifəsinə “Maynts-Azərbaycan Cəmiyyətinin sədri Bəşər Kömür seçilmişdir. Türkiyə-Azərbaycan Cəmiyyətləri Federasiyasının sədri Bilal Dundar və Niderland-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin rəhbəri Sahil Qasımov AAK prezidentinin birinci müavinləri vəzifəsinə seçilmişlər.

AAK-ın 5 vitse-prezidenti seçilmişdir. Bunlar Belarus Azərbaycan İcmaları Konqresinin sədri Natiq Bağırov, Estoniya parlamentinin deputatı Eldar Əfəndiyev, UAK sədri Akif Gülməmmədov, Fransadakı “Azərbaycan evi” diaspor təşkilatının rəhbəri Mustafa Əlincə və AAƏM-in icraçı direktoru Samirə Patser-İsmayılovadır. AAK-ın tərkibində gənclər təşkilatı yaradılması da qərara alınmışdır.

Qurultay iştirakçıları Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə müraciət qəbul etmişlər.

Bununla da AAK-ın üçüncü qurultayı öz işini başa çatdırmışdır.

Vüqar Seyidov

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Frankfurt-Mayn