İqor Korotçenko: Rusiyanın yüksəkvəzifəli mənbələri 44 günlük müharibənin nədən başladığını açıqlayıblar
Moskva, 27 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı Qələbə və ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası Cənubi Qafqazda yeni hərbi-siyasi və geosiyasi reallıq formalaşdırıb.
Bunu AZƏRTAC-a müsahibəsində rusiyalı hərbi ekspert, “Natsionalnaya oborona” jurnalının baş redaktoru İqor Korotçenko 44 günlük Vətən müharibəsinin başlanmasının altıncı ildönümünü şərh edərkən deyib.
2020-ci il sentyabrın 27-də baş verən hadisələrdən əvvəl mövcud olmuş vəziyyətdən danışan ekspert həmin dövrdə Ermənistanın hərbi rəhbərliyinin yanaşmalarına diqqət çəkib. Onun fikrincə, Ermənistanın hərbi quruculuğunun və əməliyyat planlarının əsasını “Tonoyan doktrinası” adlandırılan konsepsiya təşkil edirdi (həmin dövrdə müdafiə naziri – red.).
Ekspertin qeyd etdiyinə görə, bu konsepsiyanın mahiyyəti ondan ibarət idi ki, İrəvan Azərbaycanla hərbi münaqişə baş verəcəyi təqdirdə ölkənin əsas neft-qaz infrastrukturu obyektlərinə, magistral boru kəmərlərinə və yataqlarına uzaq məsafədən genişmiqyaslı raket zərbələri endirmək imkanını özündə saxlayırdı. Ermənistan strateqlərinin fikrincə, bütün bunlar hər hansı silahlı insident və ya münaqişə yaranacağı təqdirdə Bakının mümkün cavab tədbirlərindən çəkinməsinə səbəb olmalı idi.
“Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycanın ərazisinə genişmiqyaslı atəş zərbələri endirdikdə, bunun qarşılığında ciddi hərbi nəticələr əldə edilənədək davam edəcək cavab döyüşlərinin başlanacağını gözləmirdilər”, - deyə ekspert bildirib.
İ.Korotçenko 44 günlük müharibənin başlanmasının şəraitinə xüsusi diqqət yetirib və qiymətləndirməsinin Rusiyanın yüksəkvəzifəli mənbələrindən əldə etdiyi məlumatlara əsaslandığını vurğulayıb.
“İkinci Qarabağ müharibəsi məhz Ermənistanın hərbi təxribatından başladı. Bunu təbliğat məqsədilə deyil, həqiqətin müəyyənləşdirilməsi naminə deyirik, çünki mən Rusiyanın yüksəkvəzifəli mənbələrinə istinad edirəm”, - deyə AZƏRTAC-ın həmsöhbəti vurğulayıb.
Ekspertin sözlərinə görə, 2020-ci ilin payızında baş verən hadisələr müasir döyüş əməliyyatlarının xarakteri baxımından da əlamətdar oldu. O, müharibənin əsas xüsusiyyətlərindən biri kimi Azərbaycanın müxtəlif siniflərə aid, həm döyüş, həm də kəşfiyyat məqsədli pilotsuz uçuş aparatlarından geniş istifadə etməsini qeyd edib.
“Sonradan əldə olunan uğurların bir çox cəhətdən səbəbi həm də Azərbaycan siyasi və hərbi rəhbərliyinin gələcək döyüş əməliyyatlarının növünü və xarakterini düzgün proqnozlaşdırması idi”, - deyə İ.Korotçenko bildirib.
Ekspertin sözlərinə görə, digər mühüm amil xüsusi təyinatlı qüvvələrdən istifadə edilməsi olub.
Daha bir uğur amili komandanlığın bilavasitə döyüş meydanında vəziyyət barədə yüksək səviyyədə məlumatlı olması idi: “Bu amillərin məcmusu silahlı münaqişənin xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirdi”.
İ.Korotçenko qeyd edib ki, Ermənistan tərəfi isə əksinə, müharibənin aparılmasının xarakteri ilə bağlı köhnəlmiş təsəvvürlərdən çıxış edir və uzunmüddətli müdafiə qurğularının keçilməzliyinə güvənirdi. Ekspert vurğulayıb ki, Şuşa şəhərinin azad edilməsi müharibənin həlledici mərhələlərindən biri olub və bundan sonra döyüşlərin davam etdirilməsi Ermənistanın hərbi qüvvələrinin əhəmiyyətli hissəsi üçün kritik vəziyyət yaradırdı: “Şuşa şəhərinə nəzarətin bərpa olunmasından sonra kifayət qədər böyük erməni hərbi birləşməsi hər tərəfdən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mühasirəsində qaldı və döyüşlər davam etdirilsəydi, onun məhv edilməsi qaçılmaz olacaqdı”.
Nəticədə 2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan münaqişə zonasında atəşkəsin və bütün hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə üçtərəfli Bəyanat imzaladılar.
“Sonradan hərbi nəticələr Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməyə nail olması ilə səciyyələnən yeni hərbi və geosiyasi reallığa çevrildi”, - deyə İ.Korotçenko bildirib.
O, həmçinin vurğulayıb ki, sonrakı hadisələrdən və Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində ölkənin bütün ərazisi üzərində suverenliyini bərpa etməsinin ardınca Bakının siyasi çəkisi də əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib: “Baş verən dəyişikliklərdən sonra Azərbaycanın statusu, siyasi çəkisi əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldi. Faktiki olaraq bundan sonra Azərbaycan bütün bunlardan irəli gələn nəticələrlə birlikdə orta güc statusuna tam əsasla iddia edə biləcək vəziyyətə gəldi”.
İ.Korotçenkonun qiymətləndirməsinə görə, son illərdə baş verən hadisələrin nəticəsi bütövlükdə Cənubi Qafqazın yeni status qazanması, regiondan keçən nəqliyyat dəhlizlərinin rolunun artması, habelə yeni geosiyasi və hərbi-strateji reallıqların formalaşması olub.
Regionun perspektivlərindən danışan rusiyalı ekspert onun sülh və sabitlik şəraitində inkişaf edəcəyinə ümid etdiyini bildirib.
“Ümumilikdə, Cənubi Qafqazın sülh, sükut və sabit inkişaf regionu olacağına ümid edirik”, - deyə o vurğulayıb.
İ.Korotçenko Cənubi Qafqazda nəqliyyat əlaqələrinin inkişafına ayrıca diqqət yetirib. Onun sözlərinə görə, Şimal-Cənub beynəlxalq dəhlizinin inkişafı, eləcə də Azərbaycanın əsas ərazisi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinin yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
“Nəqliyyat arteriyaları sağlam orqanizmdə qanın axdığı damarlardır. Buna görə də ümid edirik ki, bu layihə də əvvəllər dəfələrlə səsləndirilmiş prinsiplər əsasında bütün iştirakçılar üçün faydalı şəkildə həyata keçiriləcək”, - deyə “Natsionalnaya oborona” jurnalının baş redaktoru fikirlərini yekunlaşdırıb.