ABŞ DÖVLƏT DEPARTAMENTİNİN XƏZƏRİN ENERJİ DİPLOMATİYASI ÜZRƏ MÜŞAVİRİ STİVEN MƏNİN ÇIXIŞI
- Hörmətli Prezident Heydər Əliyev!
Hörmətli qonaqlar və dostlar!
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Sizin hamınızı “Şərq-Qərb enerji dəhlizi reallıqdır” mövzusunda beynəlxalq konfransda salamlamaqdan böyük məmnunluq duyuram. Bundan da böyük məmnuniyyətim ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevi bu gün fəxri qonağımız kimi salamlayıram.
Bu gün burada möhtərəm Prezidentin Vaşinqtona rəsmi səfəri ilə bağlı onun başçılıq etdiyi çox hörmətli adamlardan ibarət nümayəndə heyəti də iştirak edir. Mən həmçinin burada bizim digər qonaqlarımızı, dostlarımızı və həmkarlarımızı da salamlamaq istəyirəm. Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkətinin prezidenti Devid Vudvordu, Türkiyənin energetika nazirinin müavini Yurdaqul Yigitgüdəni, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti Natiq Əliyevi, Gürcüstan Beynəlxalq Neft Korporasiyasının prezidenti Georgi Çanturiyanı salamlayıram. Mən general Skoukroftu hələ təqdim etmirəm, onun haqqında deyəcəyim sözlər daha səmimidir.
Bakı XIX əsrin sonundan geniş şəkildə neft hasilatı ilə məşğul idi. Lakin Sovetlər vaxtında 70 il ərzində beynəlxalq bazardan təcrid olunduğuna görə, Azərbaycan dünya şirkətlərinin istifadə etdikləri səmərəli və ekoloji cəhətdən təhlükəsiz imkanlardan məhrum idi. Bu, “Əsrin müqaviləsi” imzalandıqdan sonra dəyişdi. Xəzər neftinin hasilatı və nəqlindən daha çox, onun necə, hansı yolla nəqlini yadımızda saxlamaq vacibdir. Dünya şöhrətli şirkətlər bu işin reallaşmasına qoşuldular və Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti, eləcə də Gürcüstan Beynəlxalq Neft Korporasiyası kimi güclü tərəfdaş tapdılar.
Bu gün bizim üçün valehedici faktdır ki, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin tikintisinə başlanılıbdır. O, 2005-ci ildə dünya iqtisadiyyatına gündə bir milyon barrel neft verəcəkdir. Amerika Birləşmiş Ştatları bu layihəyə qoşulmasından fəxr duyur və onun reallaşdırılmasını vacib bölgənin suverenliyi və tərəqqisi üçün fundamental amil hesab edir.
Amerika Birləşmiş Ştatları həmçinin region ölkələrin müstəqilliyini möhkəmlətmək üçün möhkəm çalışaraq, birlikdə Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərinin çəkilməsi işinə dəstəyini bildirmişdir. Bizim bu enerji layihələrimiz uğur qazanacaqdır. Lakin Şərq-Qərb dəhlizindən əlavə, ümid edirəm ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Xəzər hövzəsinin yeni dövlətləri ilə daha bir çətin məsələnin həllinə - neft və qazın gəlirlərinin necə istifadə olunmasına qoşulacaqdır. Biz inanırıq ki, bu, dövlətlər üçün çox mühümdür. Onlar iqtisadi artımı dəstəkləmək üçün cəmiyyətlərində qanunun aliliyini təmin etməli və beynəlxalq birliyə qoşulmalıdırlar.
Mən hökumətimi bu layihədə təmsil etməkdən qürur duyuram və bununla fəxr edirəm. Mən Prezident Heydər Əliyevi burada salamlamaqdan böyük məmnuniyyət və şərəf duyuram. Prezident Heydər Əliyevin uzaqgörənliyi, liderliyi və qəbul etdiyi qərarlar bu layihənin uğuruna səbəb olmuşdur. Mən həmçinin burada oturan digər həmkarlarımı bir daha salamlamaq istəyirəm. Onların hər birinin işi layihənin uğur qazanması üçün əhəmiyyətli idi. Cənab Yurdaqul Yigitgüdən Türkiyədə, cənab Natiq Əliyev Azərbaycanda, cənab Georgi Çanturiya Gürcüstanda və nəhayət, konsorsium bu layihənin reallaşmasına kömək etdilər. Onlar neft sənayesində peşəkarlığın və səmərəliliyin yeni standartlarını göstərirlər. Mən Bakı-Tbilisi-Ceyhan komandasını təmsil edən Devid Vudvordu da salamlayıram.
Amerikanın Xəzər hövzəsində intensiv iştirak etmək siyasəti 10 ildən çoxdur başlayıbdır. Bu siyasətin yaranması mərhələsinin, habelə Amerika tarixinin ən kəskin məqamlarının iştirakçılarından biri sabiq Prezident Buşun milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Brent Skoukroftdur. Müşavir kimi, peşəkar hərbçi kimi general Skoukroftun ABŞ üçün təqdirəlayiq xidmətləri vardır. Mən şadam ki, o, bugünkü konfransda bizə qoşulmuşdur. Mən indi sözü ona verirəm.