Bakı, 12 mart, Rauf Hacıyev, AZƏRTAC

Prezident İlham Əliyev martın 11-də Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının yeni prezidenti xanım Odil Reno-Bassonu və bankın rəhbərliyinin digər nümayəndələrini videoformatda qəbul edib.

Görüşdə Azərbaycan ilə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı arasında tərəfdaşlığın inkişaf etdirilməsi və gələcək planlar ətrafında müzakirələr aparılıb.

Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycanın bir çox təsisatlarla olduğu kimi, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı ilə də tərəfdaşlıq əlaqələri qurulub. Son 30 ildə bu maliyyə qurumu Azərbaycanda transformasiya prosesinə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə dəstək göstərib və görülmüş işlərdə yaxından iştirak edib. Bu müddətdə Bank öz diqqətini daha çox özəl sektor üzərində cəmləyib, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi, sosial əhəmiyyətli və ətraf mühitlə bağlı yerli valyuta ifadəsində layihələrin icrasını uğurla həyata keçirib. Bu baxımdan qurumun Azərbaycan Mərkəzi Bankı ilə SVOP (valyuta mübadiləsi) sazişi bağlamaqla yerli valyutada layihələrin maliyyələşdirilməsi sahəsində əməkdaşlığı kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edib. Ötən dövr ərazində Bankın 3 milyard avrodan çox məbləğdə layihələri maliyyələşdirməsi qurumun Azərbaycana göstərdiyi diqqət kimi də dəyərləndirilə bilər.

Hazırda bu portfelin yarısının özəl sektora yönəlmiş vəsait olması mühüm əhəmiyyət kəsb edir və bu, Bankla Azərbaycan arasında yaranmış əməkdaşlığın digər önəmli tərəfidir. İndiyədək Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı Azərbaycanda dövlət şirkətlərinə aid 13 layihənin maliyyələşməsində yaxından iştirak edib. Bu günədək həmin layihələrdən 12-si tamamlanıb, sonuncu layihə isə tamamlanma prosesindədir. Bu vaxta qədər Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı Azərbaycanda bir çox sahələrə, xüsusilə də enerji layihələrinin icrasına maliyyə vəsaiti ayırıb. Bank Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində həmin layihənin sonuncu hissəsi olan TAP-a 1 milyard avro vəsait ayırıb və layihənin maliyyələləşdirilməsində yaxından iştirak edib. Məhz Cənub Qaz Dəhlizinin fəaliyyətə başlaması Azərbaycanın uğurlu enerji siyasətinin davamı və Avrasiyanın enerji xəritəsini dəyişən tarixi nailiyyət hesab edilə bilər.

Hazırda Azərbaycanın əsas məqsədi qeyri-neft sektorunu, kənd təsərrüfatını, qeyri-enerji sənayesini inkişaf etdirmək, iqtisadiyyatın şaxələndirlməsinə nail olmaqdır. Sözsüz ki, enerji sektoru hələ də Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün aparıcı sahə olaraq qalır. Bu sektor Azərbaycanın sabit və dayanıqlı inkişafını təmin edir. Son bir neçə ildə Azərbaycan neft satışlarından topladığı vəsaiti özəl sektorun inkişafına, sənaye potensialını dəstəkləməyə yönəltməklə qeyri-enerji sənayesində artıma nail ola bilib. Son məqsəd isə ölkənin neft və qaz sektorundan asılılığını azaltmaq, iqtisadiyyatın şaxələndirilmiş inkişafına nail olmaqdır.

Ötən il Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı Qələbənin nəticələri regionda həm yeni geosiyasi vəziyyət yaradıb, həm də ölkə qarşısında yeni imkanlar açıb. Bu, nəinki Azərbaycanın, eləcə də regionun inkişafında yeni bir dövrün başlanğıcıdır. Demək olar ki, 30 il davam edən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi öz həllini tapdıqdan sonra regional əməkdaşlıq, inkişaf, bağlılıq üçün yeni imkanlar açılıb və Azərbaycan bunlara hazır olduğunu bəyan edib. İndi Azərbaycanın əsas məqsədi işğaldan azad edilmiş əraziləri bərpa etmək və Qarabağın reinteqrasiyasına nail olmaqdır. Son 30 ildə Qarabağdakı bütün tarixi mədəni irsin, infrastrukturun, yaşayış və qeyri-yaşayış mənzil fondunun, ekoloji tarazlığın Ermənistan tərəfindən məhv edilməsi, başlıcası isə ərazilərin başdan-başa minalanmış olması müharibədən sonra Azərbaycanın bu bölgədə qarşılaşdığı əsas çətinliklərdəndir.

Ermənistanın təcavüzü nəticəsində Qarabağın böyük bir fəlakət zonasına çevrilməsinə baxmayaraq, Azərbaycan bu bölgəni nəinki dirçəltməkdə, hətta dünyanın ən gözəl məkanlarından birinə çevirməkdə qətiyyətlidir. Qarabağ müharibəsinin faktiki sonu olan Bəyanatın imzalanmasından yalnız dörd ay keçməsinə baxmayaraq, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə başlamış genişmiqyaslı tikinti işləri Azərbaycanın bu istiqamətdəki qətiyyətini bir daha sübut edir. Qısa müddətdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən Həkəri çayı üzərində yerləşən 8 meqavat gücündə “Güləbird” Su Elektrik Stansiyası işə salınıb. Bu stansiya təxminən 7000 nəfər əhalinin elektrik enerjisi ilə təminatında mühüm rol oynayacaq, Qubadlı rayonunun Xanlıq kəndini, Laçın rayonunun cənub hissəsini və ərazidə yerləşən digər infrastruktur layihələrini isə elektrik enerjisi ilə təmin edəcək. Hazırda işğaldan azad edilmiş ərazilərin minalardan təmizlənməsi prosesi ilə yanaşı, Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının, ümumi uzunluğu 101,5 kilometr olan “Zəfər” adlı Füzuli-Şuşa avtomobil yolunun, ümumi uzunluğu 100 kilometr olan Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin inşası davam etdirilir. Bu ilin sonuna kimi bütün Qarabağ ərazisi üçün enerji təchizatının 100 faiz tamamlanması və sair layihələrin icrası da planlaşdırılır.

Prezident İlham Əliyev işğaldan azad olunmuş torpaqları “yaşıl enerji” zonası elan edib. Çünki bərpa olunan enerji mənbələri baxımından Qarabağ böyük potensiala malikdir. Bu regionda əsasən bərpa olunan enerji mənbələrindən - su, günəş və külək mənbələrindən istifadə planlaşdırılır. Həmin layihələrin reallaşdırılmasında Azərbaycan dost ölkələrin dəstəyinə, o cümlədən beynəlxalq şirkətlərin və maliyyə qurumlarının, xüsusən də Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı ilə mövcud əməkdaşlığa güvənir.

Hazırda Azərbaycanın böyük beynəlxalq enerji şirkətləri ilə yaxşı iş təcrübəsi var. Həmin layihələrin maliyyələşdirilməsində Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı yaxından iştirak edib. Azərbaycan bundan sonra da bu cür əməkdaşlığın davam etdiriləcəyinə, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının Qarabağdakı investisiya layihələrinin maliyyələşdirilməsində iştirakına ümid edir. Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı isə öz növbəsində, Azərbaycan hökuməti ilə qurum arasında külək və günəş enerjisi sahələrində əməkdaşlıqda, bununla bağlı qanunvericilik bazasının yaradılmasında, nəqliyyat, bərpa olunan enerji, “Gəncə - Green City” layihəsi, “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”, telekommunikasiya, bank sektoru və işğaldan azad edilmiş rayonlarda həyata keçirilən və icra olunacaq layihələrlə bağlı məsələlərin həllində razılığa gəlinməsində maraqlıdır.