AZƏRBAYCAN MƏNİM İKİNCİ VƏTƏNİMDİR
Qazaxıstanın “Kazinform” agentliyinin müxbiri Arnur Mühəmmədkərim Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin şəxsi mühafizə dəstəsinin rəhbəri olmuş Qosman Japarovdan müsahibə almışdır. AZƏRTAC həmin müsahibəni qısa ixtisarla oxuculara təqdim edir.
Bakılı qazax Osman Paşa 60 ildən çoxdur ki, Azərbaycanın paytaxtında yaşayır. Deyilənə görə, onu bu adla Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev çağırırdı.
Heydər Əliyevin şəxsi mühafizəçisinin əsl adı-soyadı isə Qosman Japarovdur. SSRİ dövründə onun vəzifəsi rəhbər partiya və sovet orqanlarını mühafizə şöbəsinin rəisi adlanırdı.
Vətən müharibəsi və iki Qırmızı Ulduz ordenlərinə layiq görülmüş, sentyabrın 1-də 85 yaşı tamam olacaq Q.Japarov hazırda istirahətdədir. Buna baxmayaraq, 2007-ci ilin oktyabr ayına qədər Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin müşaviri işləmişdir, yəni yüksək vəzifəli şəxsləri mühafizə edən bu idarədə gənc nəslə hamilik məktəbinə rəhbərlik etmişdir.
-Qosman ata, necə oldu ki, siz Azərbaycana gedib çıxdınız?
-Mən 1923-cü ildə Qazaxıstanın Semipalatinsk vilayətində anadan olmuşam. 3 yaşım olanda atamı itirmişəm, anam isə repressiya illərində vəfat etmişdir. Başqa qohumlarım yox idi. Beləliklə, mən tam yetim qaldım.
Böyük Vətən müharibəsi başlananda 18 yaşım tamam olmuşdu və mən cəbhəyə getdim. 69-cu orduda xidmət edirdim, snayper idim. Müharibə qurtarandan sonra məni orduda saxladılar və hərbi xidmətimi davam etdirmək üçün Bakıdakı Salyan kazarmasında yerləşən hərbi hissəyə göndərdilər.
-Bəs, Vətənə qayıtmaq barədə düşünmürdünüz?
-Dediyim kimi Qazaxıstanda mənim qohumlarım qalmamışdı və bura isə mənim çox xoşuma gəldi. İnsanlar da xoşuma gəldi. Burada adamların danışdığı dil mənim ana dilimə oxşayır, dinimiz də birdir. Gördüyünüz kimi, mən ana dilimdə sərbəst danışıram və bu dili heç vaxt unutmayacağam. Mən Azərbaycanda qalmağı qət etdim. Bundan əlavə, müharibədən sonra mən gələcək həyat yoldaşım Gülsina ilə məhz Bakıda tanış olmuşam. Kazandan olan bu tatar qızının atası cəbhədə həlak olub. Bu il martın 15-də biz brilyant toyumuzu - ailə həyatımızın 60 illiyini qeyd etdik. Demək istəyirəm ki, Azərbaycan mənim üçün ikinci Vətən olmuşdur, lakin Qazaxıstanı xatırlayanda qəribsəyirəm.
-Bəs, Heydər Əliyevlə necə tanış oldunuz və necə oldu ki, sizi onun mühafizə dəstəsinin rəisi təyin etdilər?
-1951-ci ildə mən ordudan Daxili İşlər Nazirliyinə getdim. Uzun müddət cinayət axtarışı üzrə əməliyyat müvəkkili və baş əməliyyat müvəkkili işləmişəm. 1960-cı illərin axırlarında SSRİ Ali Milis Məktəbini “qırmızı diplom”la bitirmişəm, 1970-ci ildə isə rəhbər partiya və sovet orqanlarını mühafizə şöbəsinə başçılıq etmişəm.
Heydər Əliyevlə mənim yaxın tanışlığım bir növ rəqabətdən başlamışdır. Belə ki, o vaxt Heydər Əliyev Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri olanda biz atıcılıq üzrə idarələrarası yarışlarda daim rastlaşırdıq. O, yaxşı atıcı idi və ən yaxşı atıcıları “duelə” çağırırdı. Bir dəfə mən onunla yarışmalı oldum: 70 metr məsafədən 10 qəpiklik pulu vurmalı idik. Əvvəlcə Heydər Əliyev atəş açdı və hədəfi vurdu. Mən hədəfi 80 metr məsafəyə qoymağı xahiş etdim və atəş açaraq onu vurdum. Bu, DTK-nın o vaxtkı rəhbərinin xoşuna gəldi, mən isə dedim ki, uşaq yaşlarımdan mergen - snayper olmuşam.
Məlum olduğu kimi, 1969-cu ildə Heydər Əliyev Azərbaycan Kommunist Partiyasının birinci katibi seçildi. O vaxt o, tabeliyində olanlara demişdi: “Mənə mühafizə dəstəmin rəisi kimi o bakılı qazax balası Qosman Japarov lazımdır”. Beləliklə, mən Heydər Əliyevin şəxsi mühafizəçisi oldum və onu qoruyacağıma söz verdim.
-Siz 1982-ci ildə Heydər Əliyev Moskvaya gedənə qədər bu vəzifədə xidmət etmisiniz. Həmişəlik yaddaşınızda həkk olunmuş hadisələr varmı?
-Bu 15 illər mənim həyatımın ən xoşbəxt illəri idi. Mən şadam ki, o dövrdə daim bu dahi İnsanın yanında olmuşam. Bəzən fikirləşirəm ki, ömrüm hədər getməyib. Yadımda qalanlara gəldikdə isə… Dinmühəmməd Əhmədoviç Kunayevlə görüşümü xatırlayıram. Bu, 1970-ci illərin ortalarında Kunayev Qazaxıstan Kommunist Partiyasının birinci katibi kimi Azərbaycana səfər edərkən olmuşdu. Heydər Əliyev məni çağırıb dedi ki, D.Kunayev özünün mühafizə dəstəsinin rəisi vəzifəsinə namizəd kimi səninlə maraqlanır. Sonradan mənə bu söhbətin nədən başlamasını söylədilər.
D.Kunayevi Bakı hava limanında qarşılayandan sonra biz onu müşayiət edən böyük nümayəndə heyətini Heydər Əliyevin iqamətgahına qədər müşayiət etdik. Orada Qazaxıstan rəhbəri Azərbaycan liderinə çox razılıq edərək bildirmişdi ki, onu müşayiət edən mühafizə əməkdaşlarından heç biri gözə dəymədi. Sonra o, mühafizə xidməti rəisinin kim olması ilə maraqlanmış, Heydər Əliyev də cavab vermişdi ki, onu sədaqətlə mühafizə edən qazax xalqının oğlu Qosman Japarovdur.
D.Kunayevin xahişi ilə məni onunla görüşdürəndə o, dərhal Qazaxıstanda eyni vəzifəni təklif etdi. Mən isə bu şirnikləndirici təklifdən nəzakətlə imtina edərək bildirdim ki, Heydər Əliyev bu vəzifədən gedənə qədər onu qoruyacağıma zabit kimi söz vermişəm.
Başqa müttəfiq respublikaların rəhbərlərindən də bu cür təkliflər olmuşdu.
-Ailə həyatınız necə olub razısınızmı?
-Ulu Tanrıya şükür edirəm ki, Gülsina kimi həyat yoldaşım var. İki qız və iki nəvə tərbiyə etmişik. Nəvələrim Emil və Marat babalarının yolunu davam etdirirlər. Hazırda mühafizə xidmətində zabit vəzifəsində çalışırlar. Mən polkovnik rütbəsində istefaya çıxmışam. Yetirmələrim general rütbəsi alanda bu xoş xəbəri qeyd etmək üçün ilk növbədə bizim evə gəlirlər.
-Öz Vətəninizə və həmvətənlərinizə hansı arzularınızı bildirmək istərdiniz?
-Qazaxıstanda baş verən hadisələrlə həmişə maraqlanıram. Qazax xalqının bəxti gətirib ki, Sovet İttifaqı dağılandan sonra müstəqil Qazaxıstan Respublikasının rəhbəri Nursultan Nazarbayev olmuşdur. O, öz xalqı üçün çox iş görmüşdür.
Hər bir xalqın, hər bir ölkənin çətin anında onun köməyinə gələn liderləri var. Azərbaycanda Heydər Əliyev, Qazaxıstanda isə Nursultan Nazarbayev məhz belə liderlərdir. Onlar yenicə müstəqillik əldə etmiş respublikalarında sabitliyi qoruyub saxlaya bildilər və sonradan bütün sahələrdə öz xalqlarını yüksək inkişaf səviyyəsinə çatdırdılar.
Mən öz Vətənimə firavanlıq, bütün həmvətənlərimə əmin-amanlıq arzulayıram!
Bölmənin digər xəbərləri
