Ekspert: Gənclər universitet seçərkən həmin müəssisənin beynəlxalq və yerli akkreditasiyasını yoxlamalıdırlar
Bakı, 14 may, AZƏRTAC
Xaricdə təhsil alıb ölkəyə dönən gənclərin ən böyük narahatlığı olan diplomların tanınması prosesi bu gün təkcə hüquqi prosedur deyil, həm də ciddi bir sosial məsuliyyət məsələsidir.
Bunu AZƏRTAC-a müsahibəsində Təhsil İşçilərinin Həmrəyliyi Alyansının sədri, təhsil eksperti Əmrah Həsənli deyib. Onun sözlərinə görə, diplomun tanınmamasına təsir edən amillər çoxşaxəlidir: “Burada söhbət yalnız sənədlərin qaydasında olub-olmamasından getmir. Əsas problem çox vaxt tələbənin ölkədə olma müddəti, təhsil aldığı ali məktəbin statusu və tədris proqramının bizim milli standartlarla uyğunsuzluğundan qaynaqlanır”.
Əmrah Həsənli qeyd edib ki, bəzi gənclər distant və ya qiyabi təhsil formasına üstünlük versələr də, eyni zamanda, tədris prosesində fəal iştirak etmədən diplom əldə etməyə çalışırlar ki, bu da ciddi risk hesab olunur: “Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi üçün ən vacib məqam tələbənin təhsil aldığı ölkədə faktiki olaraq vaxt keçirməsi və həmin mühitdə biliklərə yiyələnməsidir. Pasport qeydiyyatı ilə təhsil müddəti uyğun gəlmədikdə, universitetin nüfuzundan asılı olmayaraq, diplomun tanınması şübhə altına düşür”.
Təhsil eksperti bu mexanizmin daha sürətli və şəffaf olması üçün mütləq şəkildə rəqəmsallaşma ilə yanaşı, meyarların daha sadə və anlaşıqlı şəkildə izahına ehtiyac olduğunu deyib: “Düşünürəm ki, diplomların tanınması prosesi yalnız müraciətdən sonra başlayan “yoxlama” mərhələsi deyil, həm də tələbə xaricə getməzdən əvvəl başlayan “məsləhət” xidmətinə çevrilməlidir. Prosesi sürətləndirmək üçün beynəlxalq akkreditasiya bazaları ilə inteqrasiya gücləndirilməli, süni intellektəsaslı ilkin qiymətləndirmə sistemləri qurulmalıdır. Bir universitet artıq dəfələrlə müsbət rəy alıbsa və proqramı standartlara cavab verirsə, hər yeni məzun üçün eyni bürokratik prosedurların təkrarlanması vaxt itkisidir. Şəffaflıq ondan ibarət olmalıdır ki, müraciət edən şəxs hər mərhələdə sənədinin hansı ekspertin icraatında olduğunu və imtinanın konkret, aydın səbəbini öz onlayn kabinetində görə bilsin”.
Ə.Həsənli bildirib ki, gənclər gələcəkdə problemlə üzləşməmək üçün universitet seçimi zamanı reytinqlərdən çox, həmin təhsil müəssisəsinin beynəlxalq və yerli akkreditasiyasına diqqət yetirməlidirlər.
“Yalnız “xaricdə təhsil alıram” demək məqsədilə tanınmayan, lisenziyası mübahisəli olan filiallara və ya şübhəli konsaltinq şirkətlərinin vədlərinə aldanmaq düzgün deyil. Ən vacib məqam ondan ibarətdir ki, seçilən universitetin diplomu həm müvafiq ölkədə tanınmalı, həm də tədris forması Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olmalıdır. Tələbə xaricdə olduğu müddəti sənədləşdirməli, dərslərdə fiziki olaraq iştirak etməli və diplomun arxasında dayanan real biliyə sahib olmalıdır”, - deyə təhsil eksperti diqqətə çatdırıb. O, diplomların tanınmasının yalnız bir sənədin təsdiqi deyil, dövlətin əmək bazarına daxil olan mütəxəssisin keyfiyyətinə verdiyi zəmanət olduğunu da vurğulayıb.