Makronun Cənubi Qafqaz siyasəti regional reallıqlarla toqquşur - ŞƏRH
Bakı, 15 may, AZƏRTAC
Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Ermənistana nəzərdə tutulan səfəri və bu səfərin Türkiyə üzərindən mümkün tranzit marşrutları ilə bağlı müzakirələr Cənubi Qafqazda diplomatik gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında türkiyəli siyasi ekspert və jurnalist Mustafa Söğüt bildirib.
Onun sözlərinə görə, regionda baş verən dəyişikliklər Cənubi Qafqazı klassik geosiyasi təsir zonası çərçivəsindən çıxarıb və yeni güc balansı formalaşdırıb.
“Bu mərhələdə tək tərəfli diplomatik təşəbbüslər əvvəlki kimi nəticə vermir. Region dövlətlərinin artan siyasi və iqtisadi koordinasiyası xarici aktorların manevr imkanlarını daha da məhdudlaşdırır və yeni diplomatik davranış modeli tələb edir. Emmanuel Makronun səfər marşrutu ətrafında yaranan müzakirələr yalnız texniki məsələ deyil, eyni zamanda, siyasi mesaj elementləri ilə də bağlıdır. Bu cür simvolik addımlar regiondakı real güc balansını dəyişmək gücündə deyil. Beynəlxalq münasibətlərdə hava məkanları və tranzit qərarları suverenlik prinsiplərinə əsaslanır və bu prinsiplər siyasi təzyiq vasitəsinə çevrilməməlidir”, - deyə Mustafa Söğüt əlavə edib.
Ekspert xüsusilə Rəcəb Tayyib Ərdoğan və İlham Əliyev arasında formalaşan strateji əməkdaşlığın regionda yeni reallığın əsas sütunlarından biri olduğunu bildirib: “Türkiyə və Azərbaycanın koordinasiyası Cənubi Qafqazda nəqliyyat, enerji təhlükəsizliyi və siyasi sabitlik baxımından həlledici rol oynayır. Bu əməkdaşlıq regionun qlobal iqtisadi və logistika sistemlərinə inteqrasiyasını sürətləndirir. Cənubi Qafqazda artıq heç bir xarici güc təkbaşına dominant rol oynaya bilmir. Region ölkələrinin öz aralarındakı əməkdaşlıq səviyyəsi və qarşılıqlı maraqlar bu mənzərəni dəyişib. Bu yeni vəziyyət diplomatik təşəbbüslərdə daha realist yanaşma tələb edir və regional balansı nəzərə almayan siyasətlər nəticəsiz qalır”.
Onun sözlərinə görə, Emmanuel Makron administrasiyasının Cənubi Qafqaz siyasətində müşahidə olunan aktivlik bəzən regionun real dinamikaları ilə uyğun gəlmir. Bu uyğunsuzluq isə Fransa diplomatiyasının effektivliyinə mənfi təsir göstərir. O vurğulayıb ki, uzunmüddətli sabitlik üçün region ölkələri ilə daha praqmatik, qarşılıqlı hörmətə əsaslanan və çoxtərəfli dialoq mexanizmləri qurulmalıdır.
Ekspert əlavə edib ki, Cənubi Qafqaz artıq yeni diplomatik mərhələyə daxil olub və bu mərhələdə əsas faktor regional əməkdaşlıqdır. Enerji marşrutları, nəqliyyat dəhlizləri və təhlükəsizlik mexanizmləri bu yeni mərhələnin əsas elementlərini təşkil edir.
Mustafa Söğütün fikrincə, gələcək illərdə regionun inkişaf trayektoriyası məhz bu əməkdaşlıq platformalarının möhkəmlənməsindən asılı olacaq.
Türkiyəli ekspertin qənaətinə görə, Cənubi Qafqazda formalaşan yeni geosiyasi reallıq artıq geri dönməz xarakter daşıyır. Onun sözlərinə görə, bu reallıqda İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında formalaşan strateji koordinasiya regionun sabitlik arxitekturasının əsas dayağı olaraq çıxış edir və gələcək balansı müəyyən edən əsas amil olaraq qalır.
Bölmənin digər xəbərləri
