Dövlət mükafatı laureatı, Azərbaycan MEA-nın müxbir üzvü, bəstəkar ARİF MƏLİKOV:

- Respublikamıza böyük itki üz verib. Mənə elə gəlir ki, bu səviyyədə bu şəxsiyyətdə müdrik insan Azərbaycana uzun illər bir də gəlməyəcək. Ona görə də itkimizin miqyası sonsuzdur.

Mən Prezident Heydər Əliyevə onun barəsində simfoniya yazmağa söz vermişdim. Yeddi il idi ki, simfoniya üzərində işləyirdim. “Əbədiyyət” adlı həmin musiqi əsərini dahi rəhbərin 80 illik yubileyinə hazırlamışdım. Çox təəssüf ki, yubiley baş tutmadı.

“Əbədiyyət” simfoniyasının gələcək müqəddəratını Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev həll edibdir. Orkestr hazırdır. Mən öz borcumu Heydər Əliyevin yaşadığı dövrdə vermək istəyirdim. Lakin həyat belə gətirdi ki, bu simfoniya Prezident Heydər Əliyevsiz dinləniləcəkdir.

Onun övladları, nəvələri var. Bir də ki, “Əbədiyyət”i bütün millətin dinləməyə haqqı vardır.

Allah rəhmət eləsin!

Xalq şairi, Dövlət mükafatı laureatı, Milli Məclisin deputatı BƏXTİYAR VAHABZADƏ:

- Xalqımıza 34 il rəhbərlik etmiş, yol göstərmiş, öz fəaliyyətində böyük epoxa yaratmış Heydər Əliyevin matəm günündə danışmaq, onun xidmətlərini bir-bir yada salmaq, ona rəhmət oxumaq hər birimizin borcudur.

Biz onunla o qədər yaxın idik ki, bizim ürəyimizdən keçənləri o, onun ürəyindən keçənləri biz bir–birimizin gözümüzdən oxuya bilirdik. Bəzən adam təəccüb edir ki, bu uzun illər həm Moskvada, yəni SSRİ dövlətinin başında, həm Azərbaycanda həmişə zirvədə, hamının diqqət mərkəzində olan bu böyük, fenomen şəxsiyyət həmin zirvələri necə fəth edə bilmişdir. Harada işləməyindən asılı olmayaraq, hər zaman xalqın, dövlətin təşəkkürünü və minnətdarlığını qazanmışdır.

Mən bir faktı demək istəyirəm: Ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində biz xalqımızın istiqlaliyyəti uğrunda mübarizə aparanda Azərbaycanın səsinə o zaman Moskvada yaşayan Heydər Əliyev birinci səs verdi. O, səsini bizim səsimizə qataraq imperiyanın qanlı əməllərinə öz etirazını bildirdi.

Nəhayət, Azərbaycanda ikinci dəfə hakimiyyətə gəldi, dövlətimizə 10 ildən çox rəhbərlik etdi. Onun bütün fəaliyyəti millətimizin gözü qarşısındadır.

Mən hesab edirəm ki, Heydər Əliyev fenomeni haqqında, onun zəngin fəaliyyəti barədə çox yazılacaqdır. Zaman keçdikcə Heydər Əliyevin böyüklüyünü biz daha dərindən hiss edəcəyik.

Mən bu böyük insana Allahdan rəhmət diləyir, başda Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyev olmaqla Heydər Əliyevin quruculuq yolunu davam etdirənlərə cəsarət, əzm və fədakarlıq arzulayıram.

Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının birinci katibi, xalq artisti, Dövlət mükafatı laureatı, professor VASİF ADIGÖZƏLOV:

- Bütün dünya azərbaycanlıları, xüsusən də biz mədəniyyət işçiləri böyük dostumuzu itirdik. Əlbəttə bu sözü cəmiyyətin bütün sahələrinin nümayəndələri deyə bilər. Ancaq biz mədəniyyət xadimləri bu dostluğu daha aydın və açıq hiss edirdik. Çünki hər dərdimizi onunla bölüşə bilirdik. O hamını dinləyirdi, kömək edirdi, atalıq qayğısı göstərirdi, müvəffəqiyyətlərimizə sevinirdi.

Böyük şəxsiyyət idi. Azərbaycan XX əsrdə bu cür bir şəxsiyyət yetişdirib. Mən bilmirəm bir də nə vaxt belə şəxsiyyət təkrar dünyaya gələ bilər. Çünki zaman özü onu yetişdirirdi. Həyatda olan çətinliklər, mürəkkəb hadisələr onu günü-gündən bərkidirdi. O xalqı elə çətin anlardan, situasiyalardan qan tökmədən, qarşıdurmanın qarşısını ala-ala səbrlə çıxartdı. İndi oturub həmin hadisələri fikirləşəndə düşünürsən bunu ancaq dahi insan, siyasətçi, böyük ağıl və zəkaya malik şəxsiyyət edə bilərdi.

Mən bunu hər yerdə təkrar edirəm ki, Azərbaycan xalqının yüksəlməsində, incəsənətimizin dünyada tanınmasında Heydər Əliyevin misilsiz rolu vardır. Niyazinin, Qara Qarayevin, Fikrət Əmirovun, Rəşid Behbudovun o vaxtın ən yüksək mükafatı olan Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı almasında Heydər Əliyevin xüsusi xidməti olmuşdur. Siyasi Büroda demişdilər ki, heç Ukrayna incəsənət xadimləri içərisində bir nəfər Sosialist Əməyi Qəhrəmanı yoxdur, Azərbaycan kimi kiçik respublikada dörd Sosialist Əməyi Qəhrəmanı vardır. Heydər Əliyev gülərək demişdi ki, məgər layiq deyillər? Ukrayna da versin. Amma bizimkilər layiqdirlər.

Bütün bunlar onun əməyinin nəticəsi idi. Bilirdik, bu adamların hamısı həmin yüksək ada layiq idilər. Amma layiq olan adamı da ortaya çıxartmaq lazım idi. Özü də necə və hansı səviyyədə?! Bu baxımdan Heydər Əliyev təkrarolunmaz şəxsiyyət idi.

Xalqımızın zəngin tarixini, adət-ənənəsini, dilini Heydər Əliyev qoruyub saxladı. Azərbaycan tarixinin yazılmasında onun rolu mənim yaxşı yadımdadır. Tarixçiləri necə yığdı, onlarla neçə saatlarla əyləşdi, onlara necə yol göstərdi, mənim gözlərim önündədir. Ağlı, zəkası, biliyi o qədər geniş idi ki, böyük akademiklər, tanınmış alimlər onun qarşısında durub tələbə kimi bu insanın dediklərini təsdiq edirdilər. Bunlar təsadüfi deyildir.

Bu gün yaxşı ki, onun yolunu İlham Əliyev davam etdirir. Xalqımız İlham Əliyevi özünə Prezident seçdi. Xalq İlham Əliyevdə Heydər Əliyev zəkasını, onun məktəbinə sadiq davamçını gördü. Xalq rahatlığı onda gördü ki, həmin məktəb ağıl və yüksək enerji ilə davam və inkişaf edəcəkdir. Bizim borcumuz əlbəttə bu böyük məktəbi göz bəbəyi kimi qorumaq, onun ətrafında sıx birləşmək, İlham Əliyevə kömək etməkdir. Əsas borcumuz budur.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının humanitar və ictimai elmlər bölməsinin akademik katibi AĞAMUSA AXUNDOV:

- Xalqımızın sevimli, unudulmaz rəhbəri Heydər Əliyevin vəfatı hamımızı ürəkdən kədərləndirib. O, bütün həyatını xalqımızın rifahının yaxşılaşdırılmasına, mədəniyyətimizin, elmimizin, iqtisadiyyatımızın tərəqqisinə həsr etmişdir. Böyük dövlət xadimi Heydər Əliyev həm də milli mənliyimizin əsas amili olan dilimizin dövlət dili kimi sabitləşməsində və inkişafında misilsiz xidmətlər göstərmişdir.

Ana dilimizi çox yüksək səviyyədə bilən və doğma övlad kimi ürəkdən sevən rəhbərimiz onu hər yerdə özünün parlaq nitqi ilə əzəmətlə səsləndirmiş, bütün dünyada tanıtmışdır. Ölkəmiz və xalqımız onları dünyaya tanıdan Heydər Əliyevin bu xidmətini də heç zaman unutmayacaqdır.

İnanıram ki, alimlərimiz Prezident Heydər Əliyevin hərtərəfli, böyük siyasi, ictimai, dövləti fəaliyyətini, parlaq yaradıcılığını, zəngin dilini və üslubunu bundan sonra daha dərindən tədqiq edəcək, bu fenomen şəxsiyyət haqqında adına layiq dəyərli elmi monoqrafiyalar yazacaqlar.

Xalqımızın, vətənini sevən hər bir azərbaycanlının qəlbində Heydər Əliyevin silinməz izi, məhəbbət və hörmətlə dolu yeri var. Xalqımızın ona olan məhəbbəti əbədidir.

Akademik Milli Dram Teatrının bədii rəhbəri və direktoru, xalq artisti, Dövlət mükafatı laureatı, professor ƏLİABBAS QƏDİROV:

- Xalqımıza ağır itki üz vermişdir. Bu itki bütün teatr, mədəniyyət, incəsənət xadimlərini sarsıtmışdır. Türk dünyasının böyük öndəri, ümumxalq lideri, fenomen bir şəxsiyyəti dünyasını dəyişib. Prezident Heydər Əliyev haqqında keçmişdə danışmaq çox çətindir. Onun əməlləri, Azərbaycan xalqı üçün gördüyü işlər bizə haqq verir ki, bədbin olmayaq. Mənə belə gəlir ki, onun ruhu da istəməz ki, biz bədbinliyə qapılaq. Çünki bizə bəllidir ki, onun qoyduğu siyasi kursu Heydər Əliyev ocağında tərbiyə almış, bu dahi şəxsiyyətin siyasi məktəbini keçmiş İlham Əliyev davam etdirəcəkdir.

Prezident Heydər Əliyevin xalqımızın mədəniyyəti, incəsənəti üçün etdiyi nəhəng işləri sadalamaqla qurtarası deyil. Bu bir deyil, on deyil, yüz deyil, minlərlədir. Bu müdrik insan mədəniyyət və incəsənət xadimlərini çox sevirdi. O, mədəniyyətimizə, incəsənətimizə böyük qayğılar göstərib.

Bu dahi şəxsiyyət cismən bizim sıralarımızdan gedib, lakin onun işıqlı, nurlu xatirəsi heç vaxt ürəyimizdən silinməyəcəkdir. Biz çalışacağıq ki, Prezident Heydər Əliyevin arzularını doğrultmaq üçün bundan sonra da göstərdiyimiz səhnə əsərlərini onun adına layiq xalqımıza, dünya ictimaiyyətinə çatdıraq.

Allah ona rəhmət eləsin. Xalqımıza başsağlığı verir, səbr diləyirəm.

Rəssamlar İttifaqı İdarə Heyətinin sədri, xalq rəssamı Fərhad Xəlilov: - Biz Azərbaycanın dahi oğlunu itirdik. İnanmıram ölkəmizdə elə bir adam tapılsın ki, bu itki onu yandırmasın.

Sənət adamlarının ən böyük dostu, qayğıkeşi Prezidentimiz Heydər Əliyevlə bizim münasibətlərimiz çoxtərəfli idi. Lap gənc, cavan vaxtlarımdan onun evinin yaxınlığında yaşamışam. Bu baxımdan Heydər Əliyevə Azərbaycanımızın ən ləyaqətli oğlu kimi mənim doğma hissim var.

Çox ağır matəm içindəyik. Amma bununla yanaşı Azərbaycanın dünya şöhrətli belə oğlu olduğu üçün iftixar hissi də keçiririk. Mən bütün xalqımıza başsağlığı verirəm.

Mən tam əminəm ki, Heydər Əliyevin əməlləri yaşayacaq, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev onun siyasi kursunu layiqincə davam etdirəcək. Biz hamımız çalışmalıyıq ki, Heydər Əliyevin əməlləri yaşasın.