Naxçıvanda yeni faydalı qazıntı yataqları öyrənilir - Xalxal sahəsindən REPORTAJ VİDEO
Naxçıvan, 24 sentyabr, AZƏRTAC
Filiz və qeyri-filiz faydalı qazıntıları ilə zəngin olan muxtar respublikada yeni yataqların axtarışı, mövcud ehtiyatların dəqiq qiymətləndirilməsi və iqtisadi dövriyyəyə cəlb olunması istiqamətində işlər genişləndirilir. Bu istiqamət “Azərbaycan Respublikasında dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair 2027−2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nda əsas hədəflərdən biri kimi müəyyənləşdirilib.
AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinin Dövlət Proqramında qarşıya qoyulan vəzifələr çərçivəsində aparılan işlərin ünvanlarından biri olan Babək rayonunun Xalxal sahəsindən hazırladığı reportajı təqdim edirik.
Babək rayonunun Xalxal sahəsində qara, əlvan və nəcib metalların axtarış-qiymətləndirmə işləri aparılır. Ərazidə buruq-qazma işləri həyata keçirilir. Bu üsulla filizin daha dərin qatlarının öyrənilməsi, yerin təkindəki mineral ehtiyatların tərkibinin müəyyənləşdirilməsi və sahənin perspektivliyinin qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulub.
Xalxal sahəsində, əsasən, mis, eləcə də yanaşı elementlər kimi qızıl və digər metalların qiymətləndirilməsi planlaşdırılır. Layihə çərçivəsində axtarış marşrutları və yerüstü dağ qazmaları artıq tam həcmdə yerinə yetirilib. Hazırda isə daha dərin qatların öyrənilməsi üçün buruq-qazma işləri davam etdirilir.
Naxçıvanda yeraltı yataqlar barədə məlumatlar vahid bazada toplanacaq
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Geologiya və Mineral Xammal Ehtiyatlarından İstifadə Agentliyinin İdarə Heyətinin sədr müavini İlkin Tahirov AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə müsahibəsində bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirədə dövlət başçısının vurğuladığı kimi, 2027-ci ildən etibarən geoloji kəşfiyyat işlərinə başlanılacaq: “Proqram çərçivəsində muxtar respublika ərazisində mövcud ehtiyatların hesablanması, faydalı qazıntı yataqlarının və perspektivli sahələrin müasir geoloji, geokimyəvi, geofiziki və rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə öyrənilməsi nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, yeraltı yataqlar barədə məlumatların vahid və sistemli məlumat bazasında formalaşdırılması da qarşıya qoyulan mühüm vəzifələrdəndir. Əldə olunacaq məlumatlar əsasında mineral xammal ehtiyatlarının, eləcə də gələcəkdə öyrəniləcək yataqların resurslarının daha dəqiq qiymətləndirilməsi, onların iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi və hasilatdan emala qədər bütün mərhələləri əhatə edən sənaye zəncirinin formalaşdırılması mümkün olacaq”.
İlkin Tahirovun sözlərinə görə, Naxçıvan Muxtar Respublikasının 2023–2027-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramında da mineral xammal ehtiyatlarının öyrənilməsi və qiymətləndirilməsi ilə bağlı bir sıra mühüm tədbirlər öz əksini tapıb: “Bu istiqamətlərdən biri filiz və qeyri-filiz yataqlarının beynəlxalq qiymətləndiricilərin iştirakı ilə qiymətləndirilməsi və investisiya üçün açılmasıdır. Bu məqsədlə 2024-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikası Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Mədən Tədqiqi və Axtarış Baş İdarəsi arasında müqavilə imzalanıb. Müqavilə çərçivəsində “Parağaçay-molibden”, “Qapıcıq-molibden” və “Gümüşlü” yataqlarında geoloji tədqiqat işlərinə başlanılıb. Ümumilikdə layihə üzrə 3800 poqonometr həcmində buruq-qazma işləri aparılıb, 4 mindən çox sınaqlaşdırma həyata keçirilib, eləcə də digər kompleks geoloji tədqiqat işləri yerinə yetirilib. Aparılmış işlərin nəticələri əsasında yekun hesabatlar hazırlanıb. Qiymətləndirmənin nəticələrinə əsasən, hər üç yatağın perspektivli olduğu müəyyənləşdirilib. Növbəti mərhələdə daha dəqiq geoloji-kəşfiyyat işlərinin aparılması və yataqlardakı resursların tam və dəqiq hesablanması məqsədəuyğun hesab olunur”.
“Ortakənd” yatağında 246 min unsiya çıxarıla bilən qızıl ehtiyatı proqnozlaşdırılır
Agentlik rəsmisi qeyd edib ki, Dövlət Proqramında nəzərdə tutulan digər mühüm istiqamət isə qara, əlvan və nəcib metalların axtarışı və qiymətləndirilməsi layihəsidir. Bununla bağlı 2023–2024-cü illərdə Ordubad rayonunun Nəsirvaz-Ağdərə sahəsində kompleks geoloji tədqiqat işləri aparılıb. Burada buruq quyuları, yerüstü dağ qazmaları və kompleks sınaqlaşdırma işləri həyata keçirilib, nəticədə ərazidə geoloji tədqiqatlar yekunlaşdırılıb. 2025–2026-cı illərdə isə həmin bəndin icrası ilə əlaqədar Babək rayonunun Xalxal sahəsində qara, əlvan və nəcib metallar üzrə geoloji qiymətləndirmə işlərinə başlanılıb. Hazırda burada yerüstü dağ qazmaları, buruq quyuları və kompleks sınaqlaşdırma işləri ilə müşayiət olunan geoloji tədqiqatlar davam etdirilir.
“Muxtar respublikada son dövrlərdə kəşf olunmuş və ehtiyatları hesablanmış mühüm yataqlardan biri də “Ortakənd” qızıl yatağıdır. “AzerGold” QSC tərəfindən yataqda kompleks geoloji-kəşfiyyat işləri aparılıb. Hesablanmış ehtiyatlar yatağın iqtisadi baxımdan səmərəli və əlverişli olduğunu göstərir. Belə ki, yataqda 246 min unsiya çıxarıla bilən qızıl ehtiyatının olduğu hesablanıb. Ümumi layihənin iqtisadi dəyəri isə 1,8 milyard manat həcmində qiymətləndirilib. Naxçıvanın zəngin təbii sərvətləri sırasında filiz və qeyri-filiz faydalı qazıntıları xüsusi yer tutur”, – deyə İlkin Tahirov əlavə edib.
Əminliklə demək olar ki, Dövlət Proqramının icrası çərçivəsində qarşıdakı illərdə müasir texnologiyaların tətbiqi, yeni elmi yanaşmaların və innovativ axtarış metodlarının genişləndirilməsi Naxçıvanın zəngin mineral xammal potensialının daha dərindən öyrənilməsinə və mövcud ehtiyatların iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsinə əlavə imkanlar yaradacaq. Bu proses təkcə mineral ehtiyatların üzə çıxarılması ilə məhdudlaşmayacaq, eyni zamanda regionda dağ-mədən sənayesinin müasir tələblər əsasında yenidən formalaşmasına, yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına və Naxçıvanın sənaye potensialının daha da gücləndirilməsinə əhəmiyyətli təkan verəcək. Beləliklə, yeraltı sərvətlərin səmərəli və dayanıqlı istifadəsi Naxçıvanın iqtisadi inkişafında əlavə imkanlar yaradaraq, dağ-mədən sənayesinin yeni inkişaf mərhələsinə keçidini şərtləndirəcək.
Müxbir- Nail Əsgərov
Bölmənin digər xəbərləri
