Növbəti ildə səhmlərində dövlətin payı olan müəssisələrdən alınan dividendlər üzrə gəlirlər artımla proqnozlaşdırılıb
Bakı, 3 noyabr, AZƏRTAC
Növbəti ildə səhmlərində dövlətin payı olan müəssisələrdən alınan dividendlər üzrə gəlirlər əvvəlki ilin müvafiq göstəricilərinə nisbətən əhəmiyyətli artımla proqnozlaşdırılıb, bu mənbə üzrə aparılmış təhlillər mövcud potensialın daha artıq olduğu qənaətinə gəlməyə əsas verib.
AZƏRTAC Hesablama Palatasına istinadla xəbər verir ki, 2023-cü ilin dövlət büdcəsində səhmlərində dövlətin payı olan müəssisələrdən alınan dividend gəlirləri 2021-ci ilin icra göstəricilərinə nisbətdə 2,5 dəfə, 2022-ci ilin proqnoz göstəricilərinə nisbətdə isə 3 dəfə artım olmaqla 321,2 milyon manat proqnozlaşdırılıb. Artımın əsas səbəbi dövlət qeyri-maliyyə təşkilatları üzrə (220 milyon manat) proqnozun artırılması olub.
2023-cü ilin dövlət büdcəsi layihəsində dövlət qeyri-maliyyə təşkilatları üzrə dividend ödənişinin 200 milyon manatı Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti, 15 milyon manatı “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” QSC, 5 milyon manatı isə “AzerGold” QSC üzrə nəzərdə tutulub. Qeyd etmək lazımdır ki, 2022-ci ildə dövlət qeyri-maliyyə təşkilatlarından alınacaq dividendlər yalnız “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” QSC üzrə 5 milyon manat nəzərdə tutulub ki, bundan da cari ilin 8 ayı ərzində 4 milyon manat dövlət büdcəsinə ödənilib. “Aqrarkredit” QSC-dən 2022-ci ilin büdcə layihəsində dividend ödənişi nəzərdə tutulmamasına baxmayaraq, 2021-ci ilin yekununa görə hesablanmış 0,2 milyon manat dividendin dövlət büdcəsinə ödənişi həyata keçirilib. Ümumilikdə, təqdim olunmuş məlumatlara əsasən, bu mənbə üzrə 2022-ci ilin ötən 8 ayı ərzində 124,7 milyon manat məbləğində vəsait daxil olub ki, bunun da 120,5 milyon manatı “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC, 0,2 milyon manatı “Aqrarkredit” QSC BOKT, 4 milyon manatı isə “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” QSC tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilib, “Azər Türk Bank” ASC tərəfindən dividend ödənişi həyata keçirilməyib. Səhmlərinin nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan (nizamnamə kapitalının 75 faizi) “Azər Türk Bank” ASC-nin xalis mənfəətinin 2021-ci ildə 0,5 milyon manat təşkil etməsinə baxmayaraq, ötən ildə və 2022-ci ilin 8 ayı ərzində dövlət büdcəsinə dividend ödənişi həyata keçirilməyib. Büdcə gəlirlərinin təmin edilməsinin əhəmiyyətini nəzərə alaraq, “Azər Türk Bank” ASC tərəfindən bu sahədə ciddi inzibatçılıq tədbirlərinin görülməsi zəruri hesab olunur.
Bəzi müəssisələr (“Azerbaijan International Telecom” (AzInTelecom)” MMC, “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC, “Azərlotoreya” ASC) tərəfindən dövrün sonuna xalis mənfəətin əldə edilməsinə baxmayaraq bu mədaxil mənbəyi üzrə 2023-cü ildə daxilolma nəzərdə tutulmayıb. Eyni zamanda, “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC-nin maliyyə fəaliyyətinin nəticələri üzrə hesabatın göstəricilərinin təhlili müvafiq müəssisədən dividend ödənişləri üzrə potensialın olduğunu göstərir. Ümumiyyətlə, bu mənbə üzrə mövcud potensialın daha effektiv istifadəsi və proqnozlaşdırılmış dividendlərin ödənməsində mümkün risklərin minimuma endirilməsi məqsədilə, səhmlərində dövlətin payı olan müəssisələrin idarəetmə orqanları (Müşahidə Şuraları, İdarə Heyətləri və sair) ilə birgə müvafiq təhlillərin aparılmasını məqsədəuyğun hesab edirik.
Məlumatların təhlili göstərir ki, bəzi müəssisələrin idarəetməsinin də “Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi”nə verilməsi müvafiq müəssisələr üzrə korporativ idarəetmə prinsiplərinin tətbiqi ilə mənfəətin artımına səbəb olub.