117 xəstə sümük iliyi transplantasiyası üçün öz növbəsini gözləyir
Bakı, 15 mart, AZƏRTAC
2020-ci ilin aprel ayından İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən icra olunan “Talassemiya ilə mübarizəyə dair 2015-2020-ci illər üçün Dövlət Proqramı” çərçivəsində 32 nəfərə sümük iliyi transplantasiyası əməliyyatı həyata keçirilib. Əməliyyat olunanların 19-u 12 yaşadək uşaqlardır. Əməliyyatlarda sümük iliyi donorları pasiyentlərin qardaş və bacıları olub. Həm əməliyyata hazırlıq dövründə, həm də əməliyyatdan sonrakı mərhələdə uşaqlara lazım olan bütün dərman preparatları bu proqram çərçivəsində pulsuz təqdim olunur. Cərrahi əməliyyatlar “Tibbi Ərazi Bölmələrinin İdarəetmə Birliyi”nin (TƏBİB) tabeliyindəki Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzinin Talassemiya bölməsində (Talassemiya Mərkəzi) icra olunub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin Marketinq və ictimaiyyətlə əlaqələr departamentinin rəhbəri Aynurə Əhmədova jurnalistlərə açıqlamasında deyib.
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzinin Talassemiya bölməsinin Sümük iliyi transplantasiyası şöbəsinin müdiri, hematoloq Nərgiz Əliyevanın sözlərinə görə, irsi və bədxassəli hematoloji xəstəliklərdə qan hüceyrələrini yaradan sümük iliyi normal funksiyalarını itirdiyi üçün sümük iliyində qan hüceyrələrinin əmələgəlmə prosesində bir sıra problemlər yaranır: “Bu xəstəliklərin müalicəsində sümük iliyi transplantasiyası önəmli yer tutur. Sümük iliyi transplantasiyası sağlam qan hüceyrələri əmələ gətirməsi üçün kök hüceyrələrinin xəstəyə nəql edilməsidir. Bu müalicə metodu ilə xəstələrin irsi və bədxassəli hematoloji xəstəliklərdən tamamilə sağalma şansları olur”.
Nərgiz Əliyeva əlavə edib ki, köçürülmüş kök hüceyrələr təxminən 3-4 həftə ərzində yeni sümük iliyinin fəaliyyətinə başlanğıc verir. Bu müddət ərzində xəstəyə qan məhsulları (eritrosit, trombosit kütlələri, yeni dondurulmuş plazma) və antibakterial, antiviral, antifunqal müalicələri aparılır.
“117 xəstə sümük iliyi transplantasiyası üçün öz növbəsini gözləyir. Onlar donorları olan şəxslərdir. Hazırda mərkəzdə 6 palata var. Əməliyyat olunan xəstələr iki aya qədər nəzarətdə saxlanıldıqdan sonra evə buraxılırlar. Xəstələr evə buraxıldıqdan sonra növbə gözləyənlər əməliyyat edilə bilərlər. İl ərzində 30-dan çox xəstəni əməliyyat edə bilirik. Otuz iki nəfər isə uğurla əməliyyat olunub, sümük iliyi tam tutub və onlar sağlam həyatlarını davam etdirirlər. Ümumiyyətlə bu günə qədər 127 xəstəyə sümük transplantasiyası köçürülüb. 32 nəfər isə proqram çərçivəsində əməliyyat olunub. Pasiyentlərdən ən böyüyünün 19, ən kiçiyinin 3 yaşı var. Ölkədə donor bankının yaradılması ilə bağlı aidiyyəti üzrə müraciət olunub və yaxın gələcəkdə bu proseslər həyata keçiriləcək”, - deyə N. Əliyeva qeyd edib.
Şöbə müdiri Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində 3500 talassemiya xəstəsinin qeydiyyatda olduğunu da diqqətə çatdırıb.
Şamaxı şəhər sakini Fidan Atamalıyeva qızı Qərənfil Atamalıyevaya üç aylığından ayda iki dəfə qan köçürüldüyünü və bununla bağlı çətinliklər yaşadığını deyib. O, ötən ay qızının sümük iliyi transplantasiyası əməliyyatını keçirdiyini və donorunun qardaşı olduğunu bildirib: “Fevralın 7-də əməliyyat təyin olunmuşdu. Donor olan oğlum Emin COVID keçirdi. Qərənfilin vəziyyəti pisləşmişdi, ilik köçürülməli idi. Əks halda onu itirəcəkdik. Nərgiz Əliyeva üç gün ərzində donorun vəziyyətini stabilləşdirdi və donordan ilik çəkib Qərənfilə köçürdülər. Hər iki övladımın - Eminin də, Qərənfilin də həyatı xilas oldu. Hazırda ikisi də normal həyata qayıdıb. Qərənfilin iliyi 100 faiz tutub, vəziyyəti çox yaxşıdır. Qırx beş gündür buradayıq. Personaldan da razıyıq. Valideynlərə bildirirəm ki, həmin əməliyyat üçün xaricə üz tutmağa ehtiyac yoxdur. Ölkəmizdə sümük iliyi transplantasiyası yüksək səviyyədə icra oluna bilir”.
Ağdaş rayon sakini Günel Həşimova isə qızı Hürü Əbdürrəhimovanın bir yaş yarımlığından talassemiyadan əziyyət çəkdiyini və bu səbəbdən ayda iki dəfə mərkəzə gəlməli olduqlarını deyib: “Hazırda qızımın 15 yaşı var. Onun əməliyyatı çox çətin və riskli idi. Donoru qardaşı Sadiq oldu. Çox sevinirəm ki, əməliyyat uğurla nəticələndi. Qızımın iliyi də 100 faiz tutdu. Hər iki övladımın vəziyyəti yaxşıdır. Qızım normal həyata qayıdıb. Analara müraciət edirəm ki, qorxmasınlar. Çox sevinirəm ki, ölkəmizdə həmin əməliyyatı uğurla icra etmək mümkündür”.