Avqustun 17-də Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunda respublika hərbi, Naxçıvan Muxtar Respublikası və Bakı şəhər prokurorluqlarının rəhbər heyətinin, rayon (şəhər) və ərazi hərbi prokurorlarının iştirakı ilə prokurorluq orqanlarının 2002-ci ilin birinci yarısındakı fəaliyyətinin yekunlarına həsr olunmuş geniş kollegiya iclası keçirilmişdir. 

Kollegiya iclasında hesabat məruzəsi ilə çıxış edən baş prokuror Zakir Qaralov qeyd etmişdir ki, Azərbaycan xalqı və respublikamız üçün uğurlu dövr olan son il yarım ərzində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin müdrik rəhbərliyi altında həyata keçirilən məqsədyönlü tədbirlər nəticəsində respublika həyatının bütün sahələrində ümumbəşəri demokratik və milli dəyərlərə əsaslanan islahatlar prosesi daha da dərinləşdirilmiş, qanunun aliliyi, insan hüquq və azadlıqlarının təmin olunması məqsədlərinə xidmət edən ümumdövlət siyasətinin daha dolğun reallaşdırılması yolunda ciddi addımlar atılmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il aprelin 26-da prokurorluq orqanlarının rəhbər işçiləri ilə görüşündən sonrakı dövr ərzində ölkə rəhbərinin nəzarəti altında və dəstəyi ilə həyata keçirilmiş tədbirlər sayəsində prokurorluq orqanlarında köklü islahatlar və hərtərəfli struktur dəyişikiklikləri, zəruri normativ-hüquqi bazanın yaradılması işinin əsasən başa çatdırılması xüsusi qeyd edilmişdir.

Həyata keçirilən məhkəmə-hüquq islahatları çərçivəsində beynəlxalq standartlara və milli dövlətçilik ənənələrinə uyğun hazırlanmış “Prokurorluq orqanlarında qulluq keçmə haqqında” Qanunun və digər qanunvericilik aktlarının Milli Məclis tərəfindən qəbul edilməsi, “Prokurorluğa işə qəbul olunmaq üçün namizədlərlə müsabiqə keçirilməsi qaydaları haqqında” Əsasnamə və başqa normativ sənədlərin ölkəmizin Prezidenti tərəfindən təsdiq edilməsi, fəaliyyət istiqamətləri üzrə işin düzgün təşkili məqsədi ilə prokurorluğun tarixində ilk dəfə olaraq 60-a yaxın müxtəlif əmr, təlimat və qaydalar hazırlanmaqla icraya yönəldilməsi, mövcud ştat vahidlərinin sayı 20 faizdən çox ixtisar edilməklə real iş həcminə uyğun islahatların aparılması, prokurorluğun yeni hüquqi statusuna müvafiq olaraq Baş prokurorluğun idarə və şöbələrinin sayının 20-dən 12-dək azaldılmaqla onların kadr tərkbinin 80 faizdən çox hissəsinin yenidən komplektləşdirilməsi ilə əlaqədar görülən tədbirlər prokurorluqda aparılan islahatların əsas tərkib hissəsi kimi müsbət dəyərləndirilmişdir.

Qeyd olunmuşdur ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin bu il mayın 17-də Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyası İcraiyyə Komitəsinin nümayəndə heyətini qəbul edərkən prokurorluq orqanlarında həyata keçirilən islahatları müsbət qiymətləndirirək, “prokurorluq, demək olar ki, beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılıbdır” deməsi, görülən işlərə verilən yüksək qiymət kimi prokurorluğun işinin bu etimada layiq səviyyədə qurulması üçün bundan sonra da ən qəti tədbirlər görülməsi zərurəti yaradır.

Baş prokuror daha sonra cinayətkarlığa qarşı mübarizənin kəsərliliyinin daha da artırılmasını, digər hüquq-mühafizə orqanları, ilk növbədə Daxili İşlər və Milli Təhlükəsizlik nazirlikləri ilə sağlam və işgüzar münasibətlərin qurulması nəticəsində hesabat dövründə respublika üzrə qeydə alınan ümumi cinayətlərin, o cümlədən qəsdən adam öldürmə, quldurluq və soyğunçuluq, qəsdən bədənə ağır xəsarət yetirmə və dələduzluq kimi təhlükəli cinayətlərin sayının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasını, bir sıra ağır və xüsusilə ağır, o cümlədən keçmiş illərdə törədilməklə açılmamış qalan cinayətlərin açılmasının, cinayətkarların məsuliyyətə cəlb olunmalarının təmin edilməsini xüsusi vurğulamışdır. 2000-2001-ci illər ərzində Zaqatala və Balakən rayonları ərazisində çoxsaylı ağır cinayətlər törətmiş qatı cinayətkar Hacı Maqomedovun rəhbərlik etdiyi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayan silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsi və banda üzvlərinin layiq olduğu məsuliyyətə cəlb olunmaları ilə əlaqədar həyata keçirilən tədbirlər diqqətəlayiqdir.

Azərbaycanda mövcud kriminogen durumun 1993-cü ildən başlayaraq davam edən sabitləşməsi prosesinin, ilk növbədə, ölkəmizin Prezidenti Heydər Əliyev tərəfindən respublikada əmin-amanlıq və dönməz ictimai-siyasi sabitlik yaratmaq istiqamətində həyata keçirilən dövlət siyasətinin məntiqi nəticəsi olduğu xüsusi vurğulanmışdır.

Azərbaycan prokurorluğunun beynəlxalq əlaqələrinin daha da inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər sırasında 80-dən çox dövlətin prokurorlarını birləşdirən Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının İcraiyyə Komitəsinin növbəti iclasının bu ilin 16-17 mayında Bakı şəhərində keçirilməsi, İcraiyyə Komitəsi üzvlərinin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən qəbul edilməsinin əhəmiyyəti qeyd edilmişdir.

Kollegiya iclasında “Prokurorluq haqqında” Qanunda nəzərdə tutulmuş fəaliyyət istiqamətləri üzrə işin səmərəliliyinə mənfi təsir göstərən nöqsan və çatışmazlıqlar da ətraflı təhlil olunmuş, ibtidai istintaq və dövlət ittihamının müdafiəsi işinin keyfiyyətinin daha da artırılması, müəyyən edilmiş istintaq müddətlərinin və təqsirləndirilən şəxslərin müdafiə hüquqlarının pozulması və digər bu kimi mənfi halların aradan qaldırılması və gələcəkdə bir daha təkrarlanmaması üçün konkret vəzifələr müəyyənləşdirilmişdir.

Hesabat dövründə yetkinlik yaşına çatmayanlar tərəfindən törədilən cinayətlərin və xuliqanlıq cinayətlərinin sayının əhəmiyyətli dərəcədə artması, 8 qəsdən adam öldürmə və adam öldürməyə cəhd və bir sıra digər ağır cinayətlərin açılmamış qalması cinayətkarlığa qarşı mübarizə işinin qüsuru kimi qiymətləndirilməklə, cinayətlərin profilaktikasının səmərəliliyinin istintaq və əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keyfiyyətinin artırılması üçün müvafiq tədbirlərin görülməsi zərurəti prokurorların nəzərinə çatdırılmışdır.

Azərbaycan iqtisadiyyatının aparıcı sahəsinə çevrilmiş bazar iqtisadiyyatının, özəl sektor və azad sahibkarlığın inkişafına maneçilik törədən qanunsuzluqlar kimi əsassız yoxlamalar keçirilməsi təcrübəsinə birmənalı münasibət bildirilərək, belə halların aradan qaldırılması üçün konkret vəzifələr nəzərdə tutulmuşdur. Əsassız yoxlamalar keçirilməsinə cəhd göstərən 4 əməkdaşın hesabat müddətində prokurorluq orqanlarından xaric edildiyi qeyd olunmuşdur.

Hesabat məruzəsində kadrların seçilib yerləşdirilməsi, onların nəzəri və peşə hazırlıqlarının artırılması, prokurorluğun kadr korpusunun sağlamlaşdırılması istiqamətində görülən tədbirlərdən ətraflı bəhs edilərək, son il yarım ərzində xidməti vəzifələrinin icrasına məsuliyyətlə yanaşan və peşəkarlığı ilə seçilən prokurorluq əməkdaşlarından ilk dəfə olaraq 30-nun rayon (şəhər) və ərazi hərbi prokurorları, 31-nin isə müvafiq prokuror müavinləri vəzifələrinə irəli çəkilməsi müsbət hal kimi qiymətləndirilmişdir.

Kollegiya iclasında ölkəmizin Prezidenti Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə “Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına dəyişikliklər edilməsi haqqında” Referendum aktı layihəsinin ümumxalq səsverməsinə çıxarılması böyük siyasi əhəmiyyətə malik olan bir tədbir kimi çox yüksək qiymətləndirilmiş, referendumu boykot etmək taktikası seçmiş müxalifət qüvvələrinin təklif olunan dəyişikliklərin mütərəqqi mahiyyətinə qara yaxmaq cəhdlərinə, ictimai rəyi çaşdırmaq üçün qaldırılmış və obyektiv reallıqdan uzaq hay-küy kampaniyasına baxmayaraq, öz müstəqilliyi yolunda inamla addımlayan Azərbaycan xalqının mütləq əksəriyyətinin onun etibarlı gələcəyinə hərtərəfli təminatlar yaradan bu təkliflərə səs verəcəyinə inam ifadə olunmuşdur.

Çıxış edənlər hesabat məruzəsində qaldırılan məsələlərə münasibətlərini bildirmiş, Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu kollektivinin öz işini dövlət tərəfindən göstərilən etimada layiq səviyyədə quracağına, qanunun aliliyinin, insan hüquq və azadlıqlarının etibarlı qorunmasının, cinayətkarlığa qarşı səmərəli mübarizənin təmin olunması üçün zəruri tədbirlərin görüləcəyinə əminliklərini bildirmişlər.

Kollegiya iclasına yekun vuran baş prokuror Zakir Qaralov demişdir ki, həyata keçirilmiş hüquqi islahatlar gedişində strukturu, statusu və kadr tərkibi tam yeniləşmiş prokurorluq orqanları ümumi işimizə mənfi təsir göstərən bütün mənfi halları və nöqsanları aradan qaldırmağa, qanunla müəyyən edilmiş fəaliyyət istiqamətləri üzrə öz işini müasir tələblər səviyyəsində qurmağa qadirdirlər. Onlar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin prokurorluğa göstərdiyi böyük etimadı öz əməli fəaliyyətləri ilə doğruldacaqlar.