DEVİD KREYMER: BAKIYA HƏR DƏFƏ GEDƏNDƏ ÖLKƏNİN İNKİŞAF SÜRƏTİ MƏNİ VALEH EDİR
Ötən ay demokratiya məsələlərinə dair dialoqun növbəti raundunu keçirən ABŞ və Azərbaycan bu sahədə əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətindədir. Dövlət katibinin demokratiya, insan hüquqları və əmək məsələləri üzrə müavini Devid Kreymer ilin sonunda Bakıya bir daha səfər edəcəkdir. Amerikalı diplomat AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri ilə söhbətində Azərbaycan hökumətinin demokratik islahatlar sahəsində işləri davam etdirəcəyinə ümidvar olduğunu bildirir.
-Cənab Kreymer, demokratiya məsələlərinə dair Azərbaycanla dialoqun sonuncu mərhələsini necə qiymətləndirərdiniz? Ümumiyyətlə, ötən səfərlə bağlı təəssüratlarınız necədir?
-Bölgəyə budəfəki səfərimdə mən Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanda oldum. Azərbaycanda diqqət oktyabrda keçiriləcək prezident seçkilərinə yönəlmişdir. Bu, Azərbaycana özünü ən yaxşı tərəfdən göstərmək üçün imkandır. Mən müzakirələr zamanı Seçki Monitorinq Mərkəzinin qeydiyyatının bərpa ediləcəyinə ümidimi bildirdim. Biz həmçinin ümid edirik ki, Azərbaycan ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları Bürosuna (DTİHB) seçkiləri müşahidə etmək üçün dəvət göndərəcəkdir. Ümid edirəm ki, həm seçkiqabağı kampaniya, həm səsvermə prosesi, həm də seçkidən sonrakı mərhələ DTİHB-nin standartlarına uyğun olacaqdır. Müzakirələrimizdə media azadlığı ilə bağlı məsələdən də danışdıq. Biz Prezident İlham Əliyevin həbsdə olan beş jurnalistin azadlığa buraxılması haqqında qərarını yüksək qiymətləndiririk. Bununla yanaşı, 3 nəfər jurnalist hələ də həbsdədir. Ümid edirik ki, onlarla bağlı məsələ də həllini tapacaqdır. Ümumiyyətlə isə, deməliyəm ki, vəziyyət sakitdir. Mən bir il idi Bakıda olmamışdım. Hər dəfə gedəndə ölkənin inkişaf sürəti məni valeh edir.
-Demokratik islahatlara gəldikdə, Azərbaycanla konkret hansı sahələrdə işləyəcəksiniz?
- Həm Prezident İlham Əliyevlə, həm də xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovla uzun və dolğun müzakirələrimiz oldu. Həmin məsələlərə bu qədər vaxt ayırdıqlarına görə onlara minnətdaram. Görüşlərimiz çox konstruktiv ruhda keçirdi. Biz bir çox məsələlər barədə danışdıq. Onlar heç bir məsələni diqqətdən kənarda saxlamadılar. Məncə, demokratiya və insan hüquqları sahəsini ABŞ-Azərbaycan əlaqələrinin çox müsbət və vacib hissəsinə çevirmək imkanımız var. Təhlükəsizlik və enerji siyasəti sahəsində möhkəm və sağlam münasibətlərimiz mövcuddur. Demokratiya və insan hüquqları da eyni şəkildə ikitərəfli əməkdaşlığımızın mühüm hissəsinə çevrilə bilər. Mən müzakirələrimizin davamı kimi, ilin sonuna yaxın Bakıya bir daha səfər etməyi planlaşdırıram.
- ABŞ seçkiqabağı mərhələdə Azərbaycana 3 milyon dollar yardım ayırmışdır. Bu məbləğ hansı layihələrə sərf ediləcək?
-ABŞ-ın seçkilərə ayırdığı yardım siyasi partiyaların təlimlərinə dəstək üçün istifadə edilir. Buraya bütün siyasi partiyalar daxildir. Həmçinin seçkilərin müşahidəsi, seçki komissiyaları, siyasi prosesin şəffaflığının təmin olunmasına, ümumiyyətlə, idarəçiliyin yaxşılaşdırılmasına yardım edilir. Çalışırıq ki, yardım və dəstəyimiz təkcə ritorika ilə məhdudlaşmasın, maliyyə şəklində də olsun.
- Cənubi Qafqaz dövlətlərinin demokratik inkişafı sizi qane edirmi?
-Ölkələr müxtəlifdir. Biz hərdən onların inkişaf səviyyəsini biri-biri ilə müqayisə etməyə çalışırıq. Amma vacibdir ki, bu ölkələrin hamısına müstəqil nadir dövlətlər kimi baxaq. Hərəsində müxtəlif şərait var. Ermənistandakı vəziyyət belədir ki, orada fevraldakı prezident seçkilərində və martın 1-2-də baş verənlər hələ də diqqət mərkəzindədir. Biz hadisələrin diqqətlə araşdırılmasının, hakimiyyət və müxalifət arasında dialoqun və siyasi səbəblərə görə həbs edilənlərin azadlığa buraxılmasının tərəfdarıyıq. Tərəflər birlikdə nə edə biləcəklərinə ciddi nəzər salmalıdırlar. Gürcüstanda vəziyyət Ermənistandan fərqlidir. Məncə, buradakı əsas problem hakimiyyət daxilində kifayət qədər tarazlığın olmamasıdır. Yəni iqtidar partiyası təkcə icra orqanlarında deyil, həm də parlamentdə böyük nüfuza malikdir. Əlbəttə, müxalifət üzvlərinin deputat mandatlarını təhvil vermələri iqtidar partiyasının mövqeyini bir qədər də möhkəmləndirdi. Biz Gürcüstanda müstəqil məhkəmə sisteminin və azad mətbuatın vacibliyini vurğulayırıq. Həmçinin penitensiar sistemdə islahatların aparılmasının zəruriliyini nəzərə çatdırırıq. Gürcüstandakı görüşlərimizdə Abxaziya və Cənubi Osetiyada vəziyyət və Rusiya ilə münasibətlər də müzakirə olunurdu.
Bir daha deyirəm ki, hər ölkənin özünəməxsusluğu var. Elə mən özüm də hərdən onları biri-biri ilə müqayisə edirəm. Lakin daim özümə xatırladıram ki, hər bir ölkəyə fərdi şəkildə yanaşmaq lazımdır.
- Azərbaycanda bəzi siyasi partiyalar seçkiləri boykot edəcəklərini bəyan etmişdir. Buna münasibətiniz necədir?
-Əlbəttə, bu, siyasi partiyaların öz qərarıdır. Seçkilərlə bağlı bizim ümumi mövqeyimiz bundan ibarətdir ki, prosesdə iştirak boykot etməkdən daha səmərəlidir. Zənn edirəm ki, tarazlı kampaniya, media resurslarına bərabər çıxış olduğu təqdirdə bu partiyaların seçkilərdə marağı arta bilər. Biz ümid edirik ki, bütün tərəflər seçkiləri siyasi prosesdə yaxından iştirak etmək imkanı kimi qiymətləndirəcəkdir. Ümumi baxışımız budur ki, istər Azərbaycanda, istərsə də başqa yerdə prosesdə iştirak boykotdan daha yaxşı nəticə verər.
######
Bölmənin digər xəbərləri
