ÜST Ümumdünya Qan Donoru Günü ilə bağlı hesabat hazırlayıb
Bakı, 13 iyun, AZƏRTAC
Təhlükəsiz qan hər gün doğuş ağırlaşması yaşayan qadınların, qəza qurbanlarının, xərçəng xəstələrinin və xroniki xəstəlikləri olan insanların həyatını xilas etməyə kömək edir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yeni hesabatına görə, onilliklər boyu davam edən irəliləyişlərə baxmayaraq, həyat qurtaran qana çıxış olduqca qeyri-bərabər olaraq qalır və çatışmazlıqlar bir çox aşağıgəlirli ölkələrdə həyatları təhlükəyə atmağa davam edir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, hər il iyunun 14-də qeyd olunan Ümumdünya Qan Donoru Günündən əvvəl açıqlanan ÜST araşdırması dünya əhalisinin 97 faizini təşkil edən 168 ölkədən əldə edilən məlumatlara əsaslanaraq, dünya üzrə qan sistemlərinin bu günə qədər ən əhatəli qiymətləndirməsini təklif edir.
Hesabatda qan donorluğu və təhlükəsizliyi sahəsində əhəmiyyətli irəliləyişlər vurğulanır. Dünya üzrə qan donorluğunun 85 faizdən çoxu hazırda könüllü ödənişsiz donorlardan gəlir və uzun müddətdir ən təhlükəsiz, davamlı qan mənbəyi hesab olunur.
Qeyd olunur ki, bir çox ölkə milli qan sistemlərini gücləndirib və təhlükəsiz qan köçürmələrinə çıxışı genişləndirib, amma hələ də mövcud olan nöqsanlar - zəif idarəetmə, qeyri-kafi maliyyələşdirmə bir çox aşağı və ortagəlirli ölkələrdə qan ehtiyatlarına çıxışı məhdudlaşdırmağa davam edir.
ÜST-nin dərman və sağlamlıq məhsulları siyasətləri üzrə direktoru Dyusdedit Mubanqizi hesabatın ön sözündə yazıb: “Təhlükəsiz qan təchizatına çıxış transfuziya təcrübələri ilə birlikdə davamlı səhiyyə sistemlərinin əsas komponentidir və universal səhiyyə əhatə dairəsinin vacib bir təminatçısıdır. Son on ildə nəzərəçarpacaq irəliləyişlərə baxmayaraq, bir çox ölkələr üçün təhlükəsiz qan və qan məhsullarına universal çıxış çətin olaraq qalır”.
O əlavə edib ki, doğuş zamanı ağır qanaxmaya, təcili əməliyyatdan xərçəng müalicəsinə, xroniki qan xəstəliklərinə və ağır anemiyaya qədər geniş tibbi vəziyyətlərin müalicəsi üçün etibarlı qan təchizatı vacibdir. Qanın maye hissəsi olan donor plazması da qanaxma xəstəlikləri, immun çatışmazlığı və digər ciddi vəziyyətlərlə yaşayan insanlar üçün dərman istehsalında istifadə olunur. Təhlükəsiz qan olmadıqda, xəstələr başqa cür müalicə edilə bilən xəstəliklərdən və xəsarətlərdən ölə bilərlər.
Hesabatda donorların cəlb edilməsindən və qan toplanmasından laboratoriya müayinəsinə, klinik istifadəyə və plazmadan əldə edilən dərmanlara çıxışa qədər transfuziya zəncirinin hər bir mərhələsi araşdırılır.
Bu sənəddə bir çox ölkələrdə milli qan xidmətlərinin üzləşdiyi ən böyük maneələr arasında qeyri-kafi idarəetmə və davamlı maliyyələşdirmə müəyyən edilir. Həmçinin plazma toplanmasının şaxələndirilməsi və plazmadan əldə edilən dərman məhsulları üçün qlobal təchizat zəncirlərinin gücləndirilməsi üçün davam edən səylər qeyd olunur ki, bu da bir çox şəraitdə əlçatan deyil.
ÜST bildirir ki, bərabər çıxışa nail olmaq üçün möhkəm siyasi öhdəlik, daha güclü milli sistemlər və davamlı beynəlxalq əməkdaşlıq tələb olunacaq.
Builki Ümumdünya Qan Donoru Günü kampaniyası “Bir damla insanlıq. Qan verin. Həyatları xilas edin” mövzusunda keçirilir.
Kampaniya, ÜST-nin dünyada təhlükəsiz qan sistemlərini dəstəkləyən həmrəylik, şəfqət və ortaq məsuliyyət dəyərlərini vurğulamaqla yanaşı, müntəzəm könüllü qan donorluğunu təşviq etməyi hədəfləyir.