İsveçrənin “Neue Zuricher Zeitung” qəzeti Ermənistanın acınacaqlı vəziyyətindən yazır
Bakı, 18 iyul (AZƏRTAC). İsveçrənin nüfuzlu “Neue Zuricher Zeitung” qəzetinin 15 iyul tarixli nömrəsində qəzetin Rusiya və Cənubi Qafqaz üzrə müxbiri Benyamin Tribenin müəllifliyi ilə Ermənistandan bəhs edən “Çarəsizliyin əsiri” adlı məqalə dərc olunub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Ermənistanın Avrasiya Gömrük İttifaqına daxil olması perspektivlərindən danışılan məqalədə yoxsullaşmış bir ölkənin bu quruma doğru irəlilədiyi, lakin bunun dövlətin ticarətin inkişafına olan qayğısından deyil, əlacsızlıqdan irəli gəldiyi vurğulanır. Müəllif qeyd edir ki, Ermənistanın ixrac edə biləcəyi məhsul çeşidi böyük deyil və daha çox metal filizi, kənd təsərrüfatı məhsulları və spirtli içkilərlə məhdudlaşır ki, bununla da büdcəni doldurmaq mümkün deyildir.
Vaxtilə Sovetlər İttifaqı rəhbərliyinin əsasən qeyri-münbit torpaqlar üzərində yerləşən Ermənistanı sənaye məhsulları istehsal edən məkana çevirmək cəhdləri müəyyən nəticələr versə də, planlı iqtisadiyyatın iflasa uğraması ilə Ermənistan iqtisadiyyatı da çökməyə başladı. Sonrakı dövrdə iqtisadiyyatda artım müşayiət olunsa da, son illər sürəkli tənəzzüllə xarakterizə olunan Ermənistan iqtisadiyyatında göstəricilər ürəkaçan deyil. Belə ki, ümumi daxili məhsul xeyli aşağı düşmüş, xaricdən daxil olan pul baratları kəskin azalmışdır. Müəllif vurğulayır ki, Ermənistan əhalisinin hər üç nəfərindən biri yoxsuldur, ölkədə işsizlik isə 18 faizə çatmışdır.
Yazıda deyilir ki, iqtisadiyyatı tənəzzüldən xilas edə biləcək amil qonşularla ticarətin inkişafı ola bilərdi, lakin qonşu ölkələrdən ikisi ilə sərhədlər bağlıdır. Bu da təəccüblü deyil. Belə ki, Ermənistan beynəlxalq hüququn Azərbaycanın ərazisi kimi tanıdığı Dağlıq Qarabağı və onun ətrafındakı yeddi rayonu işğal altında saxlayır. İran və Gürcüstan ilə sərhədlər açıq olsa da, bu ölkələrlə ticarət dövriyyəsinin həcmi kifayət səviyyədə deyil və hər hansı stimul da görünmür. Yerevanın Tbilisi ilə münasibətləri də əslində soyuqdur. Ermənistan uzun müddət Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma siyasəti yürütsə də, 2013-cü ilin sentyabrında Prezident Serj Sarkisyan qəflətən ölkəsinin Avrasiya Gömrük İttifaqına daxil olmaq əzmində olduğunu bildirib. Düzdür, Ermənistanın bu quruma daxil olmaq planları hələ baş tutmayıb və bunun səbəblərindən biri də onun ittifaqa Dağlıq Qarabağla birlikdə daxil ola bilməyəcəyidir.
Müəllif daha sonra qeyd edir ki, ölkənin qazpaylayıcı sistemi, dəmir yolu xətləri və iqtisadiyyatının bir sıra strateji sahələri özünün nəzarətində deyildir. İnhisarçılar ölkəyə mal idxalının 95 faizinə nəzarət edirlər və ölkənin pul vahidi dramın devalvasiyasında maraqlı deyillər, çünki bununla idxal zəifləyə bilər. Halbuki, bu, ölkənin ticarət balansındakı kəsiri azalda bilərdi.
Yekunda müəllif Ermənistanın iqtisadi perspektivlərini şübhə altına qoyaraq, ticarətdəki kəsir, iqtisadiyyatın diaspordan daxil olan baratlardan asılılığı və iqtisadiyyatda dolların böyük çəkiyə malik olması səbəbindən ölkənin xarici şoklar qarşısında aciz qaldığını vurğulayır.
Məqalənin tam mətnini aşağıdakı linkdən oxumaq olar:
http://www.nzz.ch/wirtschaft/gefangen-in-der-eigenen-machtlosigkeit-1.18343522