Prezident İlham Əliyevin orta güc, ideoloji modernləşmə və İslam həmrəyliyi mesajları - TƏHLİL
Bakı, 2 oktyabr, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VIII qurultayında dövlətin daha da gücləndirilməsi istiqamətində əsas prioritetləri açıqladı. Dövlətimizin başçısı Azərbaycanın gələcək inkişafına hesablanmış dərin və konseptual istiqamətləri müəyyənləşdirərkən, qarşıda duran çağırışlardan irəli gələn məsələləri də prioritet kimi müəyyən etdi.
İdeoloji modernləşmə üçün yol xəritəsi
Dövlətimizin başçısının irəli sürdüyü mövqe Azərbaycanın regiondakı geosiyasi üstünlüklərini qlobal müstəviyə daşımaqla yanaşı, yeni beynəlxalq arxitekturanın tələblərinə adekvat cavab verən dərin strateji xəttə əsaslanır.
Bu gün Azərbaycan qlobal transformasiya proseslərinə təsadüfi iştirakçı qismində deyil, məhz orta güc statusu mövqeyindən daxil olur. Prezident İlham Əliyev YAP-ın Qurultayında bu məsələ ilə bağlı deyib: “Bir çox tanınmış ekspertlər və təhlilçilər Azərbaycanı artıq orta güc dövləti sırasına daxil edirlər. Bunun da bir çox parametrləri var. Biz iqtisadi müstəqilliyi tam təmin etmişik və bu gün beynəlxalq aləmin çox dəyərli üzvüyük, öz taleyimiz öz əlimizdədir”.
Amma bu status özü ilə bərabər həm də yeni məsuliyyətlər, daha əsası isə ideoloji yenilənmə zərurəti gətirir. İdeoloji istiqamətlərdə transformasiyalar xarici təzyiq və geosiyasətdə formalaşan təhdidlərə qarşı etibarlı immun sistemidir.
Ən əsası: Prezident İlham Əliyev birinci dəfə deyil ki, ideoloji təhlükəsizlik məsələlərini gündəmə gətirir. Ancaq dövlətimizin başçısı YAP Qurultayında məsələni bir daha konkretləşdirdi. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Qurultayda ideoloji modernləşmə platforması üzrə çağırışlarını aşağıdakı kimi qiymətləndirmək olar:
- İdeoloji işdə köhnəlmiş şablonlardan, formal xarakter daşıyan tədbirlərdən və süni əfsanələr yaratmaq cəhdlərindən imtina etməyin vaxtı çatıb;
- Müasir dövrdə cəmiyyətlər və dövlətlər formal şüarlarla deyil, real dəyərlər, intellektual inkişaf və sağlam düşüncə ilə inkişaf edir;
- İdeoloji məkanın yad təsirlərdən qorunması təhdidlərin qarşısını alaraq daxili dayanıqlılığı və ictimai mövqeni gücləndirir;
- Azərbaycan xarici siyasət kursunu yad ideoloji doktrinalardan tamamilə təmizləyərək, sırf suveren milli təhlükəsizlik prioritetlərinə əsaslanan modelə keçid edib.
Orta güc kimi Azərbaycan
Azərbaycan üçün orta güc statusu metafora deyil. Bu, real rola söykənən və geosiyasi və təhlükəsizlik vəzifələrinin praktiki icrasını nəzərdə tutan yanaşmanın ifadəsidir. Beynəlxalq təşkilatlar və beynəlxalq hüquq öz üzərlərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməkdə çətinlik çəkdikcə, qlobal güc mərkəzləri geosiyasi ziddiyyətləri dərinləşdirən eskalasiya modellərindən dominant mövqeyə çatmaq vasitəsi kimi istifadə edirlər. Belə mürəkkəb şəraitdə Azərbaycanın özünüifadə tərzi diqqəti cəlb edir.
Çünki beynəlxalq münasibətlər sistemində qütbləşmənin güclənməsi fonunda Azərbaycan qlobal miqyaslı çağırışlara və təhlükəsizlik məsələlərinə strateji baxış nümayiş etdirir. Bu unikal fərqləndirici xüsusiyyət olmaqla Bakının regional çərçivəni aşaraq qlobal proseslərin gedişatına təsir göstərmək səylərini əyani şəkildə göstərir.
Prezident İlham Əliyevin YAP qurultayında bir daha diqqətə çatdırdığı təhlükəsizlik təşəbbüsləri məhz bu sistemli və müstəqil xarici siyasət konsepsiyasından qaynaqlanır.
İslam həmrəyliyinin əhəmiyyəti
İdeoloji istiqamətlərin modernləşdirilməsi və orta güc statusu vahid çərçivəyə gətirildikdə qarşıya bir sual çıxır: Xarici siyasətin yad ideologiyalardan təmizlənməsi, orta güc statusu və İslam həmrəyliyi kimi sivilizasiya əsaslı dəyərlər bir-birini necə tamamlayır?
Bu sualın cavabı Prezident İlham Əliyevin YAP qurultayındakı strateji bəyanatlarında öz əksini tapır. Dövlətimizin başçısı qeyd edib: “Hamı yaxşı bilir ki, İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi üçün nə qədər böyük səylər göstəririk və burada da birləşdirici rol oynayırıq. Bizim həm tariximiz və bu günümüz, siyasi addımlarımız və imkanlarımız buna şərait yaradır”.
Bir tərəfdən Azərbaycan kənar təsirlərin ixrac etdiyi radikal doktrinaları təmizləyir. Digər tərəfdən isə İslam həmrəyliyini qlobal sülhə, mədəniyyətlərarası dialoqa və sabitliyə töhfə verən konstruktiv bir körpü kimi dəyərləndirir. Eyni zamanda, Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) rəsmi Bakının xarici siyasətində coğrafi və mədəni həmrəyliyin təbii təməlini təşkil edir. Bu kontekstdə Türk dünyası ilə inteqrasiya prosesləri yad təsirlərdən uzaq, milli köklərə və ortaq dəyərlərə əsaslanan strateji xəttin mühüm tərkib hissəsidir. Başqa sözlə, İslam həmrəyliyi ilə TDT vektorunun qovuşması yeni həmrəylik modeli olmaqla Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bütün bunlar orta güc statusunda Azərbaycanın strateji muxtariyyət qazanmasının təminatlarından biridir.
Məsələyə bir də başqa prinsipdən baxmaq lazımdır: İslam həmrəyliyi, ideoloji modernləşmə və orta güc mövqeyi Azərbaycanın qlobal təhlükəsizlik sistemindəki funksionallığını gücləndirir.
Müəllif – Aqşin Kərimov
Bölmənin digər xəbərləri
