Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin arxeoloji incisi: Beyləqan kaşıları
Bakı, 16 may, AZƏRTAC
AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi pandemiya ilə əlaqədar tətbiq olunan məhdudiyyətlərə baxmayaraq 100 illik yubileyinə hazırlıq işlərini davam etdirir.
Muzeydən AZƏRTAC-a bildirilib ki, yubiley tədbirlərinin bir qrupunu zəngin kolleksiyada qorunan maddi mədəniyyət nümunələrini ictimaiyyətə tanıtdırmaq təşkil edir. Arxeologiya fondunun müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Aida İsmayılovanın hazırladığı “Muzeyin arxeoloji incisi - Beyləqan kaşıları” adlı məqalə də bu qəbildəndir.
Məqalədə qeyd olunur ki, Azərbaycanın XII-XIII əsr memarlığının, eləcə də inşaat dulusçuluğunun öyrənilməsində dəyərli mənbə rolunu oynayan Beyləqan kaşıları müxtəlif forma və rənglərə malikdir.
Müəllif kaşıları istifadəsinə, rənginə, formasına, bədii tərtibatına görə təsnif edib. Onun fikrincə, iri ölçülü kaşılar qəliblənmə, kiçik ölçülü, xüsusilə mozaika dəsti üçün nəzərdə tutulmuş nümunələr isə kəsmə üsulu ilə hazırlanıb. Ustаlаr mоzаikа dəsti üçün kаşı lövhələri hаzırlаdır, sоnrа isə nахış еlеmеntlərinə müvаfiq оlаrаq müхtəlif fоrmаlı - ulduz, butа, bаdаm, хаç, rоmb və s. fiqurlаr mişаrlаnırdı. Fiqurlаrın məhluldа yахşı birləşməsini təmin еtmək üçün оnlаrı bucаq аltındа mişаrlаyırdılаr. Nəticədə pаrlаq, хаlçа nахışlаrını хаtırlаdаn yüksək bədiiliyə nаil оlunurdu. Nахış еlemеntləri üzrə yığılаrаq gəc məhlulu ilə bərkidilən mоzаikа dəsti mоnоlit blok halında binanın əvvəlcədən nəzərdə tutulan hissəsində yerləşdirilirdi.