MİLLİ MƏCLİS DÖVLƏT BÜDCƏSİ LAYİHƏSİNİN MÜZAKİRƏSİNƏ BAŞLAMIŞDIR
Milli Məclisin sədri Murtuz Ələsgərov demişdir ki, müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu daxili və xarici siyasət nəticəsində iqtisadiyyatın 1995-ci ildən başlamış inkişafı 2003-cü ildə davam etmiş, ölkədə makroiqtisadi göstəricilərin artımı təmin olunmuşdur. Son 7 ildə Azərbaycanda ümumi daxili məhsul 10 faiz artmış, iqtisadiyyatda inkişaf dinamikası dönməz meyara çevrilmişdir. Dövlətimizin daha da möhkəmlənməsini təmin edən iqtisadi siyasət möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni bəhrələrini verəcəkdir.
Parlamentin sədri onu da demişdir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin seçkiqabağı platformasında irəli sürülmüş tezislər 2004-cü ilin dövlət büdcəsinin əsas xəttinin müəyyən olunmasında mühüm rol oynamışdır. Əvvəlki illərdən fərqli olaraq, 2004-cü ilin dövlət büdcəsində gəlirlər və xərclər tam aydınlıqla göstərilmiş, eləcə də qarşıdan gələn üç ilin proqnozları da layihədə öz əksini tapmışdır.
Sonra maliyyə naziri Əvəz Ələkbərov büdcə layihəsi ilə bağlı məlumat vermişdir. O demişdir ki, 2003-cü ilin 9 ayı ərzində ÜDM-in həcmi 25,7 trilyon manata çatmışdır. Orta aylıq əmək haqqı 377 min manat, inflyasiyanın səviyyəsi 2 faiz olmuşdur. İqtisadiyyatdakı müsbət meyllər dövlət büdcəsinin icrasında da özünü göstərmişdir. Bu ilin dövlət büdcəsinin mədaxil proqnozu 103,3 faiz və ya 137,2 milyard manat artıqlamasilə icra edilmişdir. Cari ilin 9 ayında dövlət büdcəsinin xərcləri 4 trilyon 411 milyard manat proqnoza qarşı 4 trilyon 163 milyard manat olmuşdur.
Daxil olan vəsaitin 43,8 faizi və yaxud 1 trilyon 825,1 milyard manatı sosialyönümlü tədbirlərə yönəldilmişdir. 2004-cü ilin dövlət büdcəsinin proqnozları hazırlanarkən bu göstəricilər nəzərə alınmışdır. Layihə Azərbaycan Respublikasının ortamüddətli maliyyə siyasətinin tərkib hissəsi olmaqla, ölkənin sosial-iqtisadi konsepsiyasına və proqnoz göstəricilərinə, 2003-2005-ci illər üçün yoxsulluğun azaldılması və iqtisadi inkişaf üzrə dövlət proqnozuna uyğun olaraq hazırlanmışdır. Büdcə sistemi haqqında Qanuna əsasən, 2004-cü il üçün dövlət büdcəsinin zərfinə dövlət borcları, prioritet xərclər, növbəti büdcə ili və sonrakı üç il üçün icmal büdcənin proqnozu əlavə edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının 2004-cü il dövlət büdcəsinin gəlirləri ÜDM-in 18,7 faizi həcmində, mütləq ifadədə 6 trilyon 957 milyard manat olacaqdır ki, bu da 2003-cü illə müqayisədə 865 milyard manat çoxdur. Büdcə gəlirlərinin strukturunda vergi daxilolmalarının xüsusi çəkisi 66,6 faiz, gömrük orqanlarından daxilolmalar 16,1 faiz, sair daxilolmalar isə 17,3 faiz nəzərdə tutulmuşdur. ÜDM-in həcmi 37,3 trilyon manat proqnozlaşdırılmışdır.
2004-cü il üçün icmal büdcəsinin gəlirləri 9 trilyon 965,6 milyard manat olmaqla ÜDM-in 26,7 faizini təşkil edəcəkdir. Dövlət büdcəsi kəsirinin yuxarı həddi 315000 milyon manat məbləğində müəyyən edilmişdir. 2004-cü ilin dövlət büdcəsinin xərcləri 7 trilyon 272 milyard manat proqnozlaşdırılmışdır ki, bu da 2003-cü ilə nisbətən 849 milyard manat çoxdur. Sosialyönümlü xərclər büdcənin 60 faizini təşkil edəcəkdir.
İqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyev demişdir ki, 2003-cü ildə görülən müvafiq tədbirlər nəticəsində 9 ay ərzində cari qiymətlərlə 25,3 trilyon manatlıq ÜDM istehsal olunmuşdur. İlin sonunadək illik real artımın 9,6 faiz təşkil edəcəyi və ÜDM-in həcminin 34 trilyon manata çatacağı gözlənilir. İlin əvvəlindən bəri iqtisadiyyatın və sosial sahələrin inkişafına bütün maliyyə mənbələri hesabına 12,1 trilyon manat sərmayə yönəldilmişdir və ilin sonunadək bu rəqəmin 17,1 trilyon manata çatdırılacağı ehtimal olunur. Sahibkarlığın inkişafı layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün Sahibkarlığa Kömək Milli Fonduna 57 milyard manat vəsait ayrılmış və onun 48 milyard manata qədəri özəl banklar tərəfindən kredit formasında istifadə olunmuş, bunun da nəticəsində 6 minə yaxın yeni iş yerləri açılmışdır. Özəlləşdirmə haqqında Dövlət Proqramına uyğun olaraq müəssisələrin bazar prinsipi əsasında səmərəli fəaliyyətinə əlverişli şərait yaradılacaq, yeni iş yerləri açılacaqdır.
2004-cü ildə ÜDM-in real artım sürətinin 9 faiz təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılmışdır. Gələn il adambaşına düşən ÜDM-in həcmi 917 ABŞ dolları təşkil edəcəkdir ki, bu da 2003-cü ilin gözlənilən səviyyəsindən 8,3 faiz çoxdur. Sənayedə 12,3 trilyon manatlıq əlavə dəyərin yaranacağı, real artımın 10,4 faiz, kənd təsərrüfatında isə 8,3 faiz təşkil edəcəyi gözlənilir. 2004-cü ildə bütün maliyyə mənbələri üzrə sərmayə qoyuluşu 6,5 faiz artaraq 18,3 trilyon manat və ya 3,7 milyard ABŞ dolları, o cümlədən xarici sərmayələrin 9 faiz artaraq təxminən 3 milyard dollar təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Sosial sahələrdə də müsbət irəliləyişlər baş verəcəkdir. İqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələrində çalışan işçilərin orta aylıq əmək haqqının 525 min manat, artım sürətinin 18,5 faiz olacağı gözlənilir.
Günün ikinci yarısında keçirilən müzakirələr zamanı deputatlar layihə ilə bağlı öz fikirlərini söyləmişlər. Qeyd olunmuşdur ki, 2004-cü ilin dövlət büdcəsinin layihəsi şəffaflığına və əhatə dairəsinə görə ötən illərin büdcə layihələrindən əsaslı surətdə fərqlənir. Min səhifədən çox olan bu layihədə vergi mənbələri, iqtisadi inkişafa yönəlmiş sərmayələrin əhəmiyyəti, sosialyönümlülük və sair məsələlər öz əksini tapmışdır. Amma bununla yanaşı, layihə ilə bağlı iradlar da səslənmişdir.
Əsas iradlar təhsilə, pensiya və müavinətlərin artırılmasına az vəsaitin ayrılması, sair xərclərin çoxluğu, bəzi vergi göstəricilərinin ünvanlılığının dəqiq göstərilməməsi ilə bağlı olmuşdur.
Müzakirələr parlamentin gələn iclasında davam etdiriləcəkdir.
İclasın sonunda Milli Məclisin sədri Murtuz Ələsgərov 12 noyabr Konstitusiya günü münasibətilə deputatları və Azərbaycan xalqını təbrik etmişdir.
Bölmənin digər xəbərləri
