MİLLİ MƏCLİSDƏ 2004-CÜ İLİN DÖVLƏT BÜDCƏSİ İLƏ BAĞLI MÜZAKİRƏLƏR DAVAM ETDİRİLMİŞDİR
Deputatlar çıxışlarında kənd təsərrüfatının ayrı-ayrı sahələrinə sərmayə qoyuluşunun artırılması, Azərbaycanda şəkər istehsalı zavodunun tikilməsi, yüngül sənayenin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı təkliflərlə çıxış etmişlər.
İclasda, həmçinin ölkədə aparılan pul-kredit siyasəti ilə bağlı Milli Bankın İdarə heyətinin sədri Elman Rüstəmovun məruzəsi dinlənilmişdir.
Məruzəçi demişdir ki, son illər aparılan məqsədyönlü siyasətin uğurla davam etdirilməsi nəticəsində cari ildə də inflyasiyanın həddi məqbul səviyyədə saxlanılmışdır. Bu ilin sonunadək inflyasiyanın 2,5 faiz həddində saxlanılması qarşıya məqsəd qoyulmuşdur. Bu ilin 10 ayı ərzində inflyasiyanın səviyyəsi 1,3 faizdən çox olmamışdır. Milli valyutanın sabitliyinin təmin olunması sahəsində də uğurlar əldə edilmişdir, hətta İranda, Gürcüstanda, Dağıstanda və Xəzəryanı ticarət zonalarında da manatdan geniş istifadə olunur. İqtisadiyyatımızda pulun artım tempi iqtisadi inkişaf tempini 3 dəfə üstələmişdir. Doqquz ay ərzində pul kütləsi 32 faiz artaraq 2,2 trilyon manata çatıb, ilin sonuna isə 2,5 trilyon manat olacağı gözlənilir. Kreditlər üzrə faizlərin aşağı salınması gözlənilir. Ölkənin rəsmi qızıl–valyuta ehtiyatları da artaraq 707 milyon dollar təşkil etmişdir. Strateji valyuta ehtiyatlarının həcmi isə 1,5 milyard dollardır. Cari ildə Beynəlxalq Valyuta Fondunun kreditləri üzrə əsas borcun qaytarılmasına, faiz borclarının ödənilməsinə 59,5 milyon dollar sərf edilməsinə və Dövlət Neft Fonduna BTC-nin tikilməsi üçün 65,4 milyon dolların xərclənməsinə baxmayaraq, Milli Bankın rəsmi valyuta ehtiyatlarının həcmi 27 milyon dollara qədər artmışdır. Milli Bank rəsmi valyuta ehtiyatlarının qorunub saxlanması, onun artırılması vəzifəsinin öhdəsindən gəlmişdir.
Sonra Baş nazirin müavini Abid Şərifov çıxış etmişdir. O, bildirmişdir ki, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə təhsillə bağlı 5 illik proqram hazırlanmış və hazırda həmin proqram uğurla həyata keçirilir. 2003-cü ildə proqrama uyğun olaraq 7 min 890 yerlik 22 məktəbin tikintisi başa çatmaq üzrədir.
Gələn ildə isə 19 rayonda 5 min 976 şagird yeri olan məktəb və eyni zamanda, 27 məktəbdə 4 min 260 yerlik əlavə sinif otaqları tikiləcəkdir. Bundan başqa, Bakı şəhərində Səudiyyə Fondunun hesabına ən müasir standartlara cavab verən 5 yeni məktəb tikiləcəkdir. Zəlzələ nəticəsində zərər çəkmiş 42 məktəbin təmirinə başlanılmış və bu iş gələn ilin birinci rübündə başa çatdırılacaqdır. Fövqəladə hadisələrlə bağlı fikirlərini bildirən Baş nazirin müavini demişdir ki, baş vermiş təbii fəlakətlər, xüsusən də Kür çayında suyun səviyyəsinin Azərbaycan tarixində ilk dəfə 5 metrə qədər qalxması nəticəsində 11 minə yaxın evə ziyan dəymiş, onların təqribən 600-ü tamam dağılmışdır. Hökumət qüvvələri səfərbər edərək xilasetmə işləri görmüşdür. Əhalinin evlərinə dəymiş ziyanı ödəmək üçün 10 milyard manat kompensasiya ayrılmışdır. Bu vəsaitin 9,5 milyardı artıq əhaliyə çatdırılmışdır. Təəssüflər olsun ki, əhali hələ də öz xüsusi əmlakını sığortalamır və ona görə də belə əmlaka dəymiş ziyanı ödəmək mümkün olmamışdır. Möhtərəm Heydər Əliyevin tapşırığına əsasən hökumət Asiya İnkişaf Bankı ilə danışıqlar aparıb və bu ilin sonuna qədər 23 milyon dollar kreditin alınması üçün saziş imzalanacaqdır. Bu kredit çayların kənarlarında qoruyucu bəndlərin tikilməsinə və qəzaların nəticələrinin aradan qaldırılmasına yönəldiləcəkdir. Həmin kredit 30 il müddətinə 0,75 faizdən 1 faizə qədər olmaqla alınacaqdır.
Sonra deputatların diferensial vergilərin ləğvi, sənayenin müxtəlif sahələrinə sərmayə qoyuluşu, regionların inkişafı, kənd əhalisinin şəhərə miqrasiyasının qarşısının alınması istiqamətində tədbirlərin görülməsi ilə bağlı qaldırdıqları məsələlərə maliyyə naziri Əvəz Ələkbərov münasibət bildirmişdir. O demişdir ki, regionların inkişafı, rayon və kənd əhalisinin sosial rifah halının yaxşılaşdırılması hökumətin qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdən biridir.
Nazirin sözlərinə görə, 2002-ci ildə kənd rayonlarında hüquqi şəxslərin sayı 1600 olduğu halda, 2003-cü ilin doqquz ayında onların sayı 1312-yə enib. Bakıda yerləşən hüquqi şəxslər arasında kənd rayonlarına sərmayə qoyanların sayı da bu il üç dəfə azalmışdır. Əgər diferensial verginin müsbət təsiri olsaydı, rəqəmlər belə azalmazdı. Hökumət diferensial verginin ləğvi ilə yanaşı, digər addımlar da atacaqdır. Belə ki, 2004-cü ildə kiçik və orta sahibkarlığa vəsait qoyuluşu 2 dəfə artırılacaqdır. Bakıda Almaniyanın mikrokredit bankı fəaliyyət göstərir. İslam İnkişaf Bankı ilə danışıqlar başa çatıb və ilin sonunadək saziş imzalanacaqdır. Gələn ildən 12 il müddətinə 6 faizlə 3 milyon dollardan yuxarı kredit veriləcəkdir. Bundan əlavə, Beynəlxalq Bank vasitəsilə kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı üçün kredit xətti açılacaqdır. Bu kreditlər kənd rayonlarına yönəldiləcəkdir. Tərəfdaşlıq Fondunda 10 milyon dollar məbləğində vəsait var və bu vəsait də kənd təsərrüfatının inkişafına yönəldiləcəkdir. İlk növbədə isə regionlarda kommunikasiya xətləri bərpa olunmalıdır, bu işə gələn ilin büdcəsində kifayət qədər vəsait ayrılmışdır. Bundan başqa, hökumət kənd təsərrüfatı müəssisələrinin daha 5 il müddətinə vergidən azad edilməsi barədə qərar qəbul etmişdir. Ona görə də diferensial verginin ləğvi hökumətin ümumi işinə təsir etməyəcəkdir.
Əvəz Ələkbərov dövlət büdcəsindəki sair xərclərlə bağlı deputatların narahatlığına son qoymuşdur. O demişdir ki, sair xərclər heç də deputatların dedikləri kimi 23 faiz deyildir. Bu xərclər 642 milyard manatdır və büdcənin 8,8 faizini təşkil edir. Bunun da təxminən 4,4 faizi büdcədənkənar vəsaitlərdir.
Nazir əhalinin əmanətlərinin qaytarılması məsələsinə də toxunmuşdur. Şərqi Avropa və MDB məkanında əmanətlərin indeksləşdirilməsi diqqətlə öyrənilir və optimal variant axtarılır. Bunun üçün, ilk növbədə, normativ hüquqi baza yaranmalıdır. Əmanətlərin indeksasiyası ən azı 8-10 il müddətinə mümkündür.
Büdcə layihəsinin müzakirələri parlamentin növbəti iclasında davam etdiriləcəkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
