Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Müstəqilliyin yeni mərhələsi: strategiyada strateq məharəti

Müstəqilliyin yeni mərhələsi: strategiyada strateq məharəti

Bakı, 29 may, AZƏRTAC

Qarabağa qayıdış proqramı çərçivəsində reallaşan layihələrə, tikinti və quruculuq arxitekturasına diqqət etdikdə aydın olur ki, Azərbaycanın dövlətçilik tarixində indiki mərhələ bu gün və gələcək nəsillər tərəfindən yeni dövr kimi qiymətləndiriləcək. Ona görə yox ki, “yeni dövr” bizim üçün yalnız zamanın irəliyə doğru axışını göstərən tarixi mərhələ kimi nəzərdən keçirilir. Bu dövr indiki və gələcək nəsillər üçün xüsusi məna kəsb edir və edəcək. Ona görə ki, bu dövr Azərbaycanın dövlətçilik tarixində güc qazanma alətləri, siyasi, iqtisadi, mədəni, mənəvi arxitekturası ilə yenidir, bənzərsizdir və gələcək üçün hər bir vətəndaşın qürur qaynağıdır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun İnformasiya cəmiyyətinin fəlsəfi və sosioloji problemləri şöbəsinin müdiri fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Məhəmməd Cəbrayılovun “Müstəqilliyin yeni mərhələsi: strategiyada strateq məharəti” sərlövhəli məqaləsində yer alıb. Məqaləni təqdim edirik.

Müstəqillik böyük ideyalardan yaranır, böyük ideyalar isə strateji düşüncəsi olan liderlərdən. Bu fəlsəfə ilə məsələyə yanaşdıqda aydın olur ki, tam müstəqilliyin bərpasında milli birliyi təmin edən “strateji düşüncə” xalqın sosial-mənəvi həyatında fraqmental hadisə deyil, Azərbaycanın bütövlüyünü təmin edən coğrafiyanın üzərində maddi-mənəvi sərvətlərə hər bir vətəndaşın hakim olmasına tanınmış imkandır, gələcəyə daşınan yeni fürsətlərdir.

Azərbaycanın müstəqilliyinin hazırkı və yeni mərhələsinin ictimai şüurda dərkedilmə əsasları bir tərəfdən 200 illik dövlətçilik tarixində ilk dəfə işğala son qoyan Lider və milli birliyin insanlarda yaratdığı qürur hissi ilə bağlıdır, digər tərəfdən bütün coğrafiyanın hüdudları daxilində indiyədək görünməmiş milli nailiyyətləri ifadə edən tikinti-quruculuq işləri ilə əlaqədardır. Əlbəttə, müstəqilliyin yeni mərhələsini işğaldan azad olma və tikinti quruculuq bumu ilə məhdudlaşdırmaq bu dövrü geosiyasi, geoiqtisadi, geostrateji mənasından kənarlaşdırmaq deməkdir. Bu baxımdan Azərbaycanın müstəqilliyinin yeni mərhələsi – müasir ordusu, sənayesi, kommunikasiya xətləri, regional və qlobal nüfuzu, beynəlxalq əlaqələri, məktəbləri, universitetləri, uşaq bağçaları, azad olunmuş ərazilərdə şəhərləri, kəndləri və bütövlükdən, milli birlikdən güc qazanmış qürurlu insanları ilə yenidir. Bu mərhələ güclü mədəni özünəməxsusluq hissi və davam edən çağırışların, istəklərin etirafı ilə dinamik inkişaf edir.

Azərbaycan daha böyük sabitlik, rifah və qlobal inteqrasiyaya doğru irəlilədikcə onun iqtisadiyyatını, infrastrukturunu və sosial sistemlərini müasirləşdirmək və gücləndirmək üzrə strateji təşəbbüslərini əks etdirən bir neçə əsas istiqaməti göstərməklə yeni mərhələnin ümumi konturlarını müəyyənləşdirmək olar. Azərbaycanın enerji ixracında (nəql olunması) seçdiyi strategiya çoxları üçün sadə görünə bilər və bu sadə görünən strategiyanın yeni müstəqillik dövrü ilə əlaqəsinin çətin və görünməyən tərəflərinin ictimai şüurda dərk olunması üçün müqayisəli təhlillərə və izaha ehtiyac var. Bu izahın asan qavranılması üçün təbii sərvətlərini dünya bazarına çıxarmaq istəyən dövlətlərə qarşı qlobal güc mərkəzləri tərəfindən yaradılan baryerlər və təhdidlərlə bağlı ümumi mənzərəni təsvir etmək lazım gəlir.

Məsələn, “Dəyişən dünya nizamı” adlı məşhur əsərin müəllifi Edvard Said dünyanın qlobal güc mərkəzlərinin digər dövlətlər üçün yaratdığı inhisar və təhdidləri beş istiqamət üzrə qruplaşdırır: “Təbii sərvətlərin dünya bazarına sərbəst çıxışına olan inhisarlar; qlobal maliyyə mərkəzlərinə çıxış imkanlarına qarşı olan inhisarlar; yüksək texnologiyalara çıxış imkanlarına qarşı inhisarlar; qlobal media mərkəzlərinə çıxışa qarşı olan inhisarlar; kütləvi qırğın silahlarına qarşı olan inhisarlar”. Edvard Saidin məşhur əsərindən sitat gətirməkdə məqsəd Azərbaycanın qlobal güclərin tətbiq etdiyi inhisar və təhdidlərə qarşı qurduğu strategiyanın qavranılması çətin olan məqamlarını diqqətə çatdırmaq və müstəqilliyin yeni mərhələsinin faktoloji əsaslarını göstərməkdir.

İndi yuxarıda qlobal güclərin inhisarla bağlı qeyd etdiyimiz istiqamətlər üzrə yaratdığı baryerə qarşı Azərbaycanın seçdiyi strategiyanın dayanıqlıq vəziyyətini yoxlayaq:

Birincisi, Azərbaycan bu strategiya ilə öz resurslarını özünün müəyyənləşdirdiyi xətlə dünya bazarına çıxardı.

İkincisi, risk daşıyan bir dövrdə nəhəng şirkətlərin Azərbaycana investisiya yatırmasına, onların yeni texnologiyalarından və maliyyə resurslarından istifadə etmək imkanı əldə etdi.

Üçüncüsü, 44 günlük müharibədə Azərbaycan həqiqətlərini çatdırmaq üçün dünyanın qlobal media mərkəzləri ilə əməkdaşlıq edildi və informasiya müharibəsində əhəmiyyətli üstünlük qazanıldı.

Dördüncüsü, qlobal mərkəzlərin kütləvi qırğın silahlarının əldə olunması ilə bağlı inhisarçılıq siyasətinə qarşı Azərbaycanın hər hansı bir strateji məqsədi olmasa da, müharibədə üstünlük qazanan yeni texnologiyalara nail ola bildi.

Bu gün dünya bazarına enerji məhsullarını ixrac edən ölkələrin (hətta qlobal güc Rusiya, regional güc İran və s.) hansı çətinliklərlə üzləşdiyini nəzərə aldıqda Azərbaycanın seçdiyi strategiyanın önəmi üzə çıxır. Qeyd olunan baryerlər və təhdidlər qarşısında Azərbaycanın seçdiyi strategiyanın geosiyasi, geoiqtisadi üstünlükləri, özünəməxsus keyfiyyətlərini nəzərə aldıqda aydın olur ki, bu strategiyanı qlobal səviyyədə həyata keçirən Prezident İlham Əliyevin strateq bacarığı müəyyənləşdirilən hədəfə təhlükəsiz çatmağa əlavə üstünlüklər qazandırır.

Bütün təsirlərə baxmayaraq, öz sərvətlərinə sahib olmaq, onu dünya bazarına özünün inşa etdiyi və müəyyənləşdirdiyi xətlə çıxarmaq, yeni texnologiyaları əldə etmək (neft və qazçıxarma sənayesi, 44 günlük müharibədə istifadə edilən süni intellekt texnologiyaları və s.), maliyyə imkanları olan nəhəng (BP- British Petroleum) şirkətləri investisiya layihələrinə cəlb etmək, alternativ yaşıl enerji layihələri ilə Avropanın gələcək enerji təhlükəsizliyində təminatçı rolunu qazanmaqla Azərbaycanın tam müstəqil dövlət kimi taleyini müəyyənləşdirən bu strategiyanın müəllifi və onu məharətlə yönəldən strateq Prezident İlham Əliyevdir.

Qarabağda tikinti və quruculuq arxitekturasının inkişafı regionun sosial-iqtisadi dirçəlişi və dayanıqlı inkişafı üçün vacibdir. Tarixi və mədəni irsin qorunması ilə yanaşı, müasir infrastrukturun və yaşayış mühitinin yaradılması əhalinin rifahının və həyat keyfiyyətinin artırılmasına xidmət edir. Bu proses, həmçinin regionun iqtisadi potensialını artıraraq uzunmüddətli sabitlik və inkişaf üçün bünövrə yaradır.

Beynəlxalq sistemin mövcud təzyiq alətlərinə qarşı milli maraqların və təhlükəsizliyin təminatı olan Prezident İlham Əliyevin strateji kursu Azərbaycanın tam yeni müstəqilliyinin qlobal meydanda qəbul edilməsi, dərk olunmasıdır.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Gürcü deputat: Gürcüstanda Qurban və Ramazan bayramlarına rəsmi status verilməlidir

Ceyhun Bayramov və Hakan Fidan TDT-nin Şuşada keçiriləcək qeyri-rəsmi Zirvə görüşünə hazırlıq məsələlərini müzakirə ediblər

Çexiyada poliqonda baş verən partlayış nəticəsində doqquz hərbçi yaralanıb

Azərbaycan könüllüləri “Go Camp” piknik layihəsi çərçivəsində Quba rayonunda olublar

Fransada partiya sədrinə qarşı dövlət vəsaitinin mənimsənilməsi iddiası üzrə cinayət işi açılıb

® “İlahi ibadət”in xoş məramı

Macarıstan Milli Assambleyasının üzvləri Milli Məclisdə olublar

“Paris-2024”: Azərbaycan basketbol millisinin oyunlarının təqvimi açıqlanıb

Moskvada Azərbaycan Milli Məclisinin və Rusiya Federal Məclisinin parlamentlərarası komissiyasının növbəti iclası keçiriləcək

Abşeron çimərliklərində dəniz suyunun temperaturu 23-26 dərəcə olacaq VİDEO

Türkiyə meşə yanğınlarının monitorinqində süni intellektdən istifadə edir

Ağdamda 10 tüfəng polisə təhvil verilib

Ursula Fon der Lyayen ikinci müddətə Avropa Komissiyasının prezidenti kimi qala bilər

Salyanda şəhid qardaşı yeni avtomobil modelinin dizaynını hazırlayıb VİDEO

Almaniyada “Alman-Azərbaycan Mədəniyyət Sinerqiyası” adlı orqan konserti keçirilib

İlin sonunadək Türkiyənin hava limanlarında sərnişin axını 236 milyon nəfəri ötəcək

Fövqəladə Hallar Nazirliyi və TƏBİB birgə məlumat yayıb VİDEO

Attila Tilki: Türk dövlətləri arasındakı dostluq əlaqələrinin getdikcə dərinləşməsi həssas dönəmdə çox mühümdür

NİİM: Metronun “Koroğlu” və “20 Yanvar” stansiyaları istiqamətlərində nəqliyyat sıxlığı yaranıb

Sabirabadda yük və minik avtomobilləri toqquşub, yaralılar var

17 iyun Ümumdünya Quraqlıq və Səhralaşma ilə Mübarizə Günüdür

Nəsimi rayonunda Qurban bayramı ərəfəsində şəhid ailələri ilə görüş keçirilib

Macar parlamentarilər Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər

“Avro 2024”: Türkiyə millisinin oyununa hakim təyinatları açıqlanıb

FHN-in Cənub Regional Mərkəzi təlim keçirib VİDEO

Naxçıvanın “Kalba Rüstəm” kəhrizində təmir-bərpa işləri aparılıb

Səhiyyə Nazirliyinin rəhbərliyi və kollektivi Ulu Öndərin, Vətən müharibəsində şəhid olan həkimlərin məzarlarını ziyarət edib

Qanunsuz saxlanılan odlu silahların təhvil verilməsi ilə bağlı profilaktik tədbirlər davam etdirilir

Faktiki hava: bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda şimşək çaxıb, arabir yağış yağıb

Gürcüstanın Baş naziri müsəlmanları Qurban bayramı münasibətilə təbrik edib

DİN: Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 53 nəfər saxlanılıb

Lerikdə 4 ton xaş-xaş kolu məhv edilib

“Avro 2024”: Belçika və Fransa yığmaları ilk görüşlərinə çıxacaqlar

Hindistanda sərnişin və yük qatarları toqquşub, azı 5 nəfər həlak olub

Malavinin vitse-prezidentinin dəfn mərasimi zamanı baş verən yol qəzasında azı 4 nəfər ölüb

Oğuzda meşə zolağında çətənə kolları becərən şəxslər saxlanılıb VİDEO

Ötən il Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən tibbi və psixoloji yardımla təmin edilən müharibə iştirakçıların sayı açıqlanıb

Ötən il təmir-tikintisi başa çatdırılan tibb müəssisələrinin sayı açıqlanıb

Azərbaycanda tibb işçilərinin peşə bayramıdır

Peruda zəlzələ olub, bəzi bölgələrdə torpaq sürüşməsi qeydə alınıb

Türkiyədə avtomobil heyvan bazarına girib, səkkiz nəfər yaralanıb

NATO nüvə silahlarının döyüşə hazır vəziyyətə gətirilməsini müzakirə edir

Niger uran və neft yataqlarını qorumaq üçün ordusunu 100 minə çatdıracaq

Türkiyədə 4,4 bal gücündə zələzələ olub

Firəngiz Əlizadə “Üzbəüz” layihəsinin qonağı olub

Avro-2024: İngiltərə Serbiyanı minimal hesabla məğlub edib

MDU-da “Azərbaycanın COP29-a sədirliyi qlobal şimal və cənub arasında körpüdür” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib

"Nero" rəqs studiyasının hesabat konserti keçirilib

Yaşar Gülər: Türkiyə beynəlxalq danışıqlar üzrə proseslərin əvəzolunmaz memarıdır

Avro-2024: Danimarka qələbə hesabını qoruya bilməyib

İsveçdə həmvətənlərimizə səyyar konsulluq xidməti göstərilib

Azərbaycan Paris Olimpiadasına növbəti lisenziyanı qazanıb VİDEO

Gürcüstanda bir gündə 3 zəlzələ baş verib

Azərbaycan ağırlıqqaldıranı Avropa birinciliyində üç qızıl medal qazanıb

"Zəngəzur sənətkarlığı" adlı layihə üzrə iş davam edir

"Sabah"ın yay hazırlıq planı bəlli olub

Texasda tədbir zamanı atışmada 2 nəfər ölüb

ABŞ-da İkinci Dünya müharibəsi dövrünə aid təyyarə qəza törədib, 2 nəfər ölüb

ABŞ Dövlət katibi müsəlmanları Qurban bayramı münasibətilə təbrik edib

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Avro-2024: Niderland Polşaya qalib gəlib

Baş katib: Ümid edirik Azərbaycan 2026-cı ildə də dünya çempionatına ev sahibliyi edəcək

Çin tarixinin ən görkəmli hərb strateqi Su Cının muzey kompleksi - FOTOSESSİYA VİDEO

BÇF-nin prezidenti: Dünya çempionatında bütün komandalar layiqincə mübarizə apardılar

“Avrora Qrup” aztəminatlı ailələrə bayram sovqatı çatdırıb

Türkiyədə Qurban bayramı: Antalya aeroportu dəqiqədə bir təyyarə qəbul edir

Azərbaycan millisi ardıcıl ikinci dəfə çövkən üzrə dünya çempionatının qalibi olub

Hərbi Nəşriyyatın 30-cu ildönümü qeyd edilib VİDEO

Azərbaycan Ağsaqqallar Şurası aztəminatlı ailələrə qurban payları təqdim edib

“Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində Luanda şəhərində sərgi açılıb VİDEO

“İstəyirik ətraf gözəlliklə dolu olsun” – Qusarda tingçilik təsərrüfatından VİDEOREPORTAJ FOTO

Xalq yazıçısı Anarın əsəri Türkiyə radiosunda səsləndirilib

Gəncədə Bəstəkarlar İttifaqının səyyar plenumu işinə başlayıb

Azərbaycan Ordusunda Qurban bayramı münasibətilə tədbirlər təşkil olunub

Türkiyədə qaz hasilatı il ərzində iki dəfədən çox artıb

MN: Hərbi hissələrdə Qurban bayramı mərasimləri qapalı şəkildə keçirilir

Altı əsrdən sonra nəşinin yeri dəyişdirilən sufi aliminin qəbri Lənkərandadır VİDEO

Şuşa sakini: Çox xoşbəxtik ki, Qurban bayramını doğma yurdumuzda qeyd edirik

Bakıda çövkən üzrə dünya çempionatının bağlanış mərasimi olub

Qurban bayramı ilə əlaqədar heyvanların satışı və kəsimi həyata keçirilir

Ağalı sakinlərinin qurbanlarını kəsməsi üçün kənddə səyyar çadır məntəqəsi qurulub VİDEO

Ağdamda şəhid və aztəminatlı ailələrə Qurban sovqatı paylanıb

Rostovdakı istintaq təcridxanasının iki əməkdaşını girov götürən məhkumlar məhv edilib

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı

COP29 Təşkilat Komitəsinin üzvləri DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzi ilə tanış olublar

Saatlıda Qurban bayramı münasibətilə şəhid ailələrinə, eləcə də aztəminatlı ailələrə bayram sovqatları paylanılıb

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qurban bayramı münasibətilə Gürcüstanda xeyriyyə aksiyası keçirib

Naxçıvanda 8 ünvanda qurbanlıq heyvan kəsimi və satışı təşkil olunub

Sabaha dağlıq və dağətəyi rayonlarda yağıntılar intensiv olacaq, dolu düşəcək

Dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzuli yaradıcılığı xarici portallarda

Biləsuvarda yol qəzası baş verib, xəsarət alanlar var

FHN: Sumqayıt şəhəri ərazisində sursat aşkar edilib VİDEO

Şuşalılar Qurban bayramını 32 ildən sonra doğma yurdlarında qeyd ediblər VİDEO

Bayramlarla əlaqədar bölgələrə axın müşahidə edilir

Bayramla bağlı 147 ünvanda qurbanlıq heyvanların satışı və kəsimi xidmətləri göstərilir

Zəngilanda Bayram namazı qılınıb

Avro-2024: Niderland və İngiltərə millisi mübarizəyə başlayır

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə paylaşım edib

Naxçıvan istiqamətində yerləşən mövqelərimiz növbəti dəfə atəşə tutulub VİDEO

İllər sonra Füzuli şəhər sakinləri qurbanlarını doğma yurdda kəsirlər VİDEO