Nərgiz Cəlilova: Dilimizin vurğu və tələffüz qaydalarını öyrənmək üçün əlçatan rəqəmsal resurslar yaradılmalıdır
Bakı, 13 noyabr, Gülay Nəzərova, AZƏRTAC
Azərbaycan dilinin saflığını qorumaq, ilk növbədə, milli kimliyimizin və mədəni yaddaşımızın qorunması deməkdir. Bu səbəbdən sözün düzgün işlənməsi, vurğusundan tutmuş tələffüzünə qədər, hər birimiz üçün vacib məsələ olmalıdır. Bu gün müşahidə olunur ki, gənc nəsil arasında heca vurğusu ilə bağlı ciddi problemlər mövcuddur. Sözlərin düzgün tələffüzü, xüsusilə efirdə və ictimai çıxışlarda çox önəmlidir. Təəssüf ki, bu sahədə müəyyən boşluqlar var. Gənclər çox zaman sözlərin vurğusunu səhv deyirlər. Bunun əsas səbəbi isə onların ibtidai təhsil mərhələsində bu mövzuda kifayət qədər bilik əldə etməmələridir. Dilin təməlləri o yaşlarda qoyulmadığı üçün sonradan bunu düzəltmək daha çətin olur.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Əməkdar artist, telejurnalist Nərgiz Cəlilova deyib.
O, digər mühüm problemin rəqəmsal resursların çatışmazlığı olduğunu bildirib: “Bu gün texnologiya dövründə insanlar məlumatı əsasən internet vasitəsilə əldə edirlər. Təbii ki, “Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti” çoxcildliyi mövcud olsa da, lakin müasir dövrün sürətli informasiya tempinə uyğunlaşmaq vacibdir. Məsələn, sözün vurğusunu və tələffüzünü öyrənmək üçün lüğətə baxmaq əvəzinə “Google” və digər axtarış sistemlərinə birbaşa yazanda sözlərin heca vurğusunu dərhal görmək mümkün olmalıdır. Təəssüf ki, bu sahədə Azərbaycan dilinin vurğu və tələffüz qaydalarını öyrənmək üçün yetərli rəqəmsal resurslar hələ mükəmməl deyil. Halbuki rus, ingilis və digər dillərdə bu imkanlar uzun illərdir ki, mövcuddur. Bu boşluq nəticəsində gənclər sözün düzgün formasını deyil, eşitdikləri yanlış tələffüzü təkrarlayırlar ki, bu da dilin saflığına və nitq mədəniyyətinə zərbə vurur”.
Telejurnalist bildirib ki, Azərbaycan dilində lüğət tərkibində yer alan alınma sözlər, eləcə də ölkə və şəhər adları, dünyaşöhrətli şair, yazıçı və bəstəkarların ad və soyadları da düzgün vurğulanmalıdır: “Bu sözlər gündəlik danışığımızda və mediada tez-tez işlədilir. Əgər Azərbaycan dilinə aid rəqəmsal platformalar yaradılarsa, həmin resurslarda yalnız milli sözlər deyil, həm də alınma və xüsusi adların vurğusu, tələffüzü və yazılış qaydaları göstərilməlidir. Belə olan halda, biz axtarış sistemlərinə hər hansı bir söz yazdıqda onun vurğusunu və tələffüzünü görə bilərik. Bu, dilin öyrənilməsini asanlaşdırmaqla yanaşı, Azərbaycan dilinin rəqəmsal mühitdə inkişafına da böyük töhfə verər”.
Nərgiz Cəlilova diqqətə çatdırıb ki, həm dövlət qurumları, həm də dilçi-alimlər bu sahədə əməkdaşlıq etməli və gənclərin Azərbaycan dilini düzgün, səlis və sevə-sevə öyrənməsinə şərait yaratmalıdırlar.
Bölmənin digər xəbərləri
