QAFQAZŞÜNASLIĞA DƏYƏRLİ TÖHFƏ
Bakı: «Təhsil» nəşriyyatı, 2006, 604 səh., (rus dilində).
AZƏRTAC xəbər verir ki, Bakı Dövlət Universitetinin professoru, tarix elmləri doktoru İradə Hüseynovanın Azərbaycan tarixşünaslığında, bütövlükdə Qafqazşünaslıqda ilk dəfə olaraq Qafqaz xalqlarının siyasi, iqtisadi və mədəni tarixinin XIX-XXI əsrlər mərhələsinin sistemli və kompleks şəkildə araşdırılmasına həsr olunmuş “Qafqaz xalqlarının tarixi” adlı fundamental əsəri yenicə çapdan çıxmışdır. Təhsil Nazirliyinin qərarı ilə ali məktəblər üçün dərslik kimi təsdiq olunmuş “Qafqaz xalqlarının tarixi” müəllifin 20 ilə yaxın müddətdə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində bu kursa dair oxuduğu mühazirələrin, hazırladığı tədris proqramı, nəşr etdirdiyi dərs vəsaiti və tədris-metodik vəsaitlərin uğurlu davamı və yüksək elmi-nəzəri səviyyədə məntiqi nəticəsi olaraq meydana çıxmışdır.
Professor İradə Hüseynova bu dərslikdə dünyanın qədim sivilizasiya məskənlərindən biri olan Qafqaz regionunda məskunlaşmış xalq, millət, etnik qrup, dövlət qurumlarının son iki yüz ildəki kəşməkəşli, çox mürəkkəb etnosiyasi vəziyyətini və proseslərini zəngin mənbə və məxəzlər əsasında mədəni, iqtisadi və siyasi tarixinin tam, aydın və sistemli mənzərəsini verməklə, müasir oxuculara Qafqaz xalqlarının yeni və ən yeni dövr tarixinin ensiklopedik təsvirini çatdırmağa müvəffəq olmuşdur. Son iki yüz ildə Qafqaz xalqlarının yeni və ən yeni dövrünün həqiqi tarixinin əvvəllər rus, sonralar sovet tarixşünaslığında kifayət qədər saxtalaşdırıldığını nəzərə alsaq, müəllifin Qafqaz tarixini müasir dünya tarixşünaslığı kontekstində, yeni təfəkkür rakursunda, çağdaş tarixşünaslıq metodologiyası əsasında hazırlaması zamanı hansı çətinliklərlə, problemlərlə üzləşdiyini təsəvvür etmək mümkündür. Bu sahədə mövcud olan bütün çətinliklərə baxmayaraq, professor İradə Hüseynova tarixşünaslıq, mənbəşünaslıq, etnososiologiya, etnoqrafiya, regionşünaslıq, geopolitika, beynəlxalq münasibətlər və digər həmhüdud elm sahələrinin ən son nailiyyətlərindən elmi-nəzəri və təcrübi şəkildə faydalanaraq tarix elmi üzrə beynəlxalq standartlara cavab verən monoqrafik xarakterli yeni nəsil ali məktəb dərsliyinin parlaq nümunəsini ortaya qoymaqla, Qafqazşünaslığa və Azərbaycan tarixşünaslığına çox dəyərli töhfə vermişdir.
Bu sanballı və irihəcmli dərslik quruluşca “Müəllifdən”, “Giriş”, 12 fəsil, “Nəticə”, Azərbaycan, ingilis, fransız dillərində geniş “Xülasə”dən, xronoloji və adlar göstəricisindən, nəhayət, zəngin “İstifadə olunmuş ədəbiyyat siyahısı”ndan ibarətdir.
Dərsliyin Şərq-Qərb sivilizasiyalarının qovuşduğu Qafqaz regionunda keçmiş SSRİ-nin süqutundan sonra yaranan coğrafi-siyasi vəziyyət, Qafqazda yaranan müstəqil dövlətlər və dövlət qurumları, etnik münaqişələr, region ölkələrinin təhlükəsizliyi və dünya birliyinə inteqrasiyası, “Qafqaz evi” ideyasının böyük carçısı, bölgədə sülh uğrunda fəal mübariz ümummilli lider Heydər Əliyevin rolu məsələlərinə həsr edilən son fəsilləri müasir geopolitika və beynəlxalq münasibətlər baxımından faktlarının zənginliyi və yüksək elmi-nəzəri səviyyəsi ilə diqqəti cəlb edir.
Professor İradə Hüseynovanın “Qafqaz xalqlarının tarixi” dərsliyi ali məktəblərin tarix, politologiya və regionşünaslıq ixtisasları üzrə təhsil alan tələbələri, magistrləri, aspirantları, eləcə də politoloqlar, diplomatlar, bütövlükdə Qafqaz tarixi ilə maraqlanan geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.