Bakı, 17 oktyabr, AZƏRTAC

18 Oktyabr – Müstəqilliyin Bərpası Günü xalqımızın tarixində ən əlamətdar günlərdən biridir. Bu tarix Azərbaycan xalqının azadlıq və müstəqillik arzularının gerçəkləşdiyi, milli dövlətçilik ənənələrinin yenidən dirçəldiyi mühüm bir mərhələni təcəssüm etdirir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsi sədrinin müavini Azər Badamov söyləyib.

O bildirib ki, 1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sessiyasında tarixi sənəd – “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı” qəbul edildi: “Həmin Aktla Azərbaycan Respublikası 1918-ci il mayın 28-də yaradılmış və 1920-ci il aprelin 28-də bolşevik Rusiyasının müdaxiləsi nəticəsində süquta uğramış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi varisi olduğunu bəyan etdi. Beləliklə, xalqımızın 70 ildən artıq müddətdə həsrətində olduğu dövlət müstəqilliyinin bərpası hüquqi-siyasi müstəvidə rəsmiləşdirildi. Sonrakı mərhələdə dövlət bayrağı, himni və gerbi ilə bağlı qanunvericilik tədbirləri həyata keçirildi, milli dövlətçilik rəmzlərimiz müstəqil Azərbaycanın atributları kimi təsbit olundu”.

Azər Badamovun sözlərinə görə, müstəqilliyin bərpasına aparan yol heç də asan və maneəsiz olmadı: “Həmin dövrün siyasi mənzərəsinə nəzər saldıqda, xalqın azadlıq iradəsi ilə hakimiyyətin bir sıra nümayəndələrinin tərəddüdləri arasındakı ziddiyyət aydın görünür.

Müstəqillik haqqında Konstitusiya Aktı səsverməyə çıxarılanda Ali Sovetin 360 deputatından 231-i iclasda iştirak edərək sənədin lehinə səs verdi. Bu fakt göstərirdi ki, Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpası tarixi zərurətə çevrilsə də, parlamentdə hələ də tərəddüd edən, müstəqillik məsələsində qəti mövqe nümayiş etdirməyən qüvvələr var idi. Tarixi şərait ölkənin taleyini müəyyənləşdirən qətiyyətli qərar tələb etdiyi bir vaxtda belə tərəddüdlər milli dövlətçilik qarşısında ciddi maneə idi. Halbuki 1991-ci ilin avqustunda SSRİ-nin dağılması prosesi dönməz xarakter almışdı. Avqustun 24-də Mixail Qorbaçov Sov.İKP-nin baş katibi vəzifəsindən istefa verdi və partiyanın Mərkəzi Komitəsinin buraxılmasını təklif etdi. Avqustun 23-də Boris Yeltsin RSFSR Kommunist Partiyasının fəaliyyətinin dayandırılması, avqustun 25-də isə Sov.İKP və RSFSR Kommunist Partiyasının əmlakının dövlət mülkiyyətinə keçirilməsi haqqında fərmanlar imzaladı. Bu hadisələr sovet siyasi sisteminin süqutunun sürətləndiyini və müttəfiq respublikaların müstəqillik yolunun açıldığını göstərirdi.

Belə bir şəraitdə Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpası məsələsində tərəddüd etmək zamanın tələblərini düzgün qiymətləndirməmək demək idi. Digər respublikalarda müstəqillik istiqamətində qəti addımlar atıldığı halda, Azərbaycanda bu qərarın qəbulunun ləngiməsi ölkənin gələcəyi üçün ciddi risklər yaradırdı. 18 oktyabr səsverməsi də müstəqillik yolunda siyasi iradənin və qətiyyətin nə qədər mühüm olduğunu göstərən tarixi hadisələrdən biri kimi yadda qaldı”.

Deputat qeyd edib ki, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpası prosesində dönüş yaradan mühüm mərhələlərdən biri Naxçıvanda başlandı: “1990-cı il noyabrın 17-də Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə keçirilən Naxçıvan MSSR Ali Məclisinin sessiyası milli dövlətçilik tariximizdə xüsusi yer tutur. Həmin sessiyada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Naxçıvan Muxtar Respublikasının dövlət bayrağı kimi qəbul edildi, muxtar respublikanın adından “Sovet Sosialist” sözlərinin çıxarılması barədə qərar verildi. Eyni zamanda, Naxçıvan Ali Məclisi Azərbaycan SSR Ali Soveti qarşısında üçrəngli bayrağın bütün Azərbaycanın dövlət bayrağı kimi qəbul edilməsi haqqında vəsatət qaldırdı.

Bu qərarlar, sadəcə, rəmzi addımlar deyildi. Onlar sovet ideologiyasından uzaqlaşmağın, milli dövlətçilik ənənələrinə qayıdışın və müstəqilliyə doğru irəliləyişin açıq ifadəsi idi. Naxçıvanda qəbul edilən qərarlar Azərbaycanın gələcək müstəqilliyinin siyasi və mənəvi əsaslarının formalaşmasına mühüm töhfə verdi.

Naxçıvandan gələn təşəbbüsün və cəmiyyətdə güclənən milli iradənin nəticəsi olaraq, 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan SSR Ali Soveti üçrəngli bayrağımızın dövlət bayrağı kimi qəbul edilməsi haqqında qərar verdi. Bununla da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yadigarı olan üçrəngli bayrağımız yenidən dövlətçilik rəmzimizə çevrildi.

Heydər Əliyev həmin gün Azərbaycan Ali Sovetinin sessiyasında çıxış edərək kommunist hakimiyyətinin süqutunun, SSRİ-nin dağılmasının və respublikalarda başlanan müstəqillik mübarizəsinin qarşısıalınmaz proses olduğunu vurğuladı. O, baş verən hadisələri uzaqgörənliklə təhlil edir, Azərbaycanın gələcəyinin milli müstəqilliklə bağlı olduğunu əsaslandırırdı. Bu mövqe təkcə siyasi qiymətləndirmə deyil, həm də xalqın müstəqil dövlət qurmaq iradəsinə inamın ifadəsi idi.

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasına aparan yolda Naxçıvanda atılan addımlar mühüm başlanğıc rolunu oynadı. Heydər Əliyev milli dövlətçilik ideyasını konkret siyasi qərarlarla ifadə edərək müstəqilliyə aparan prosesin önündə dayandı. Bakıda isə bu məsələyə münasibətdə tərəddüdlərin qalması, siyasi qətiyyətin və müstəqil qərarvermə iradəsinin yetərincə nümayiş etdirilməməsi ölkənin onsuz da mürəkkəb olan vəziyyətini daha da ağırlaşdırırdı”.

Sonrakı hadisələr barədə danışan Azər Badamov bildirib ki, müstəqilliyi əldə etmək qədər onu qorumaq da böyük siyasi iradə, dövlətçilik təfəkkürü və məsuliyyət tələb edir: “Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü, torpaqlarımızın işğalı, yüz minlərlə insanın doğma yurdlarından didərgin düşməsi və ölkədə yaranmış siyasi böhran müstəqilliyimizin ilk illərində dövlətçiliyimizi ciddi təhlükələrlə üz-üzə qoydu.

1993-cü ilin iyununda ölkədə yaranmış ağır vəziyyət fonunda xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın taleyində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Onun rəhbərliyi ilə dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin edilməsi və müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişafının əsaslarının yaradılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Dövlət müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi ölkənin başlıca strateji vəzifəsinə çevrildi”.

"18 Oktyabr – Müstəqilliyin Bərpası Gününün tarixi ilə bağlı daha bir əlamətdar məqam da diqqətəlayiqdir. 1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilmiş prezident seçkilərində Heydər Əliyev xalqın böyük səs çoxluğu ilə (98,84 faiz) Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu hadisə dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin olunması və müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.

Bu gün 18 oktyabr yalnız müstəqilliyimizin hüquqi cəhətdən bərpa olunduğu tarixi xatırlamaq günü deyil. Bu gün həm də müstəqilliyin hansı çətinliklər hesabına əldə edildiyini və onu qorumağın nə qədər böyük məsuliyyət tələb etdiyini dərk etmək günüdür.

Azərbaycan xalqı öz dövlət müstəqilliyini əsrlər boyu apardığı mübarizənin, milli iradəsinin və azadlıq arzusunun nəticəsi olaraq bərpa edib. Bu müstəqilliyin qorunması, dövlətimizin gücləndirilməsi, milli maraqlarımızın müdafiəsi və gələcək nəsillərə daha qüdrətli Azərbaycanın miras qoyulması hər birimizin üzərinə düşən tarixi məsuliyyətdir.

Müstəqilliyin Bərpası Günü xalqımızın azadlıq əzminin, milli birliyinin və dövlətçilik iradəsinin təntənəsidir. Bu əlamətdar gün bir daha təsdiq edir ki, müstəqillik yalnız tarixi sənədlə elan edilən hüquq deyil, həm də daim qorunmalı, möhkəmləndirilməli və gələcək nəsillərə ötürülməli olan ən böyük milli sərvətimizdir", - deyə o əlavə edib.