Tovuz, 31 mart, Famil Quliyev, AZƏRTAC 

Tovuzda 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə bağlı anım mərasimi keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbiri rayon icra hakimiyyətinin başçısı Tofiq Zeynalov açaraq, ermənilər tərəfindən zaman-zaman xalqımıza qarşı törədilən soyqırımından danışıb.

Çıxışlarda bildirilib ki, erməni millətçilərinin və onların havadarlarının son iki əsrdə azərbaycanlılara qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirdikləri soyqırımı siyasəti nəticəsində xalqımız ağır məşəqqətlərlə üzləşib. Bu mənfur siyasətin məqsədi azərbaycanlıları öz tarixi torpaqlarından qovmaq, bu ərazilərdə erməni ideoloqlarının uydurduqları “böyük Ermənistan” dövləti yaratmaq olub. XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq tarixi Azərbaycan torpaqları olan Qarabağa, Zəngəzura, İrəvan quberniyasına, Naxçıvana və digər bölgələrə İran və Türkiyədən minlərlə erməni ailəsi köçürülüb.

Ermənilərin azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri soyqırımı siyasəti 1918-1920-ci illərdə daha geniş yayılıb. Onlar Bakıda, Şamaxıda, Qubada, Muğanda, Zəngəzur qəzasında, Qarabağda, İrəvan quberniyasında və digər ərazilərdə azərbaycanlıları amansızlıqla, vəhşicəsinə qətlə yetiriblər. Bu qanlı hadisələrin daha dəhşətlisi 1918-ci il martın 31-də törədilib. Həmin il martın 30-da erməni-bolşevik birləşmələrinin Bakını Xəzər dənizindən yaylım atəşinə tutması ilə başlanan hadisələrin ardınca martın 31-də və aprelin 1-2-də qəddarlıqla həyata keçirilən qırğınlar kütləvi hal alıb, silahlanan erməni əsgərləri dinc əhalini vəhşicəsinə qətlə yetiriblər. Qırğınların davam etdiyi dövrdə Azərbaycan ərazisində 10 mindən çox, o cümlədən Bakıda və ətraf kəndlərdə 30 minə yaxın azərbaycanlı amansızlıqla qətlə yetirilib, yaşayış binaları, məscidlər və məktəblər yandırılıb. Lakin təəssüflər olsun ki, bu soyqırımına hüquqi-siyasi qiymət verilməyib. Yalnız ümummilli lider Heydər Əliyevin “Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” 1998-ci il 26 mart tarixli Fərmanında həmin hadisələrə hüquqi-siyasi qiymət verilib və azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən soyqırımına məruz qaldığı ilk dəfə rəsmi olaraq bildirilib.

Ermənistanın 1988-ci ildə başladığı növbəti təcavüz nəticəsində Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsi, eləcə də ona bitişik yeddi rayon işğal edilib, beləliklə ölkəmizin 20 faiz ərazisi zəbt olunub, bir milyondan çox soydaşımız qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb.

Bildirilib ki, Prezident İlham Əliyevin düzgün və məqsədyönlü siyasəti nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tezliklə bərpa ediləcək, qaçqın və məcburi köçkün ailələri öz doğma yurdlarına qayıdacaqlar.

X X X

Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialında 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə əlaqədar elmi-praktik konfrans keçirilib. Filialın akt zalında keçirilən tədbirdə professor və müəllim heyəti, tələbələr iştirak ediblər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, filialın direktoru, professor Vüsət Əfəndiyev konfransı açaraq, tarixboyu imperialist qüvvələrin havadarlığı ilə erməni qəsbkarlarının vətənimizə və xalqımıza qarşı məkrli addımlar atdığını, qırğın və soyqırımları həyata keçirdiyini diqqətə çatdırıb. Belə qanlı olaylardan birinin də 1918-ci ildə erməni daşnak-bolşevik birlikləri tərəfindən törədilən 31 mart soyqırımı olduğunu bildirən V.Əfəndiyev bu qətliam zamanı azərbaycanlılara məhz milli mənsubiyyətinə görə divan tutulduğunu, soydaşlarımızın qətl və amansız işgəncələrə məruz qaldığını vurğulayıb. Ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci il 26 mart tarixli Fərmanı ilə azərbaycanlıların soyqırımına hüquqi və siyasi qiymətin verildiyini bildirən natiq, bu siyasətin Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirildiyini diqqətə çatdırıb.

Konfransda 31 mart soyqırımından bəhs edən videoçarx nümayiş olunub.

Daha sonra BDU-nun müəllimi Ülviyyə Bayramova məruzə ilə çıxış edərək zaman-zaman ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri soyqırımı hadisələrindən söz açıb.

Filialın müəllimləri Hikmət Yusifov, Balabəyim Qədimova, tələbə Jalə Bayramova çıxışlarında ermənilərin daim soydaşlarımıza qarşı məkrli və təcavüzkar planlar həyata keçirdiklərini vurğulayıblar.

X X X

Şəmkirdə də mart soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu münasibətlə Şəhidlər xiyabanında təşkil olunan anım tədbirinə rayon icra hakimiyyətinin başçısı Alimpaşa Məmmədov, icra hakimiyyətinin əməkdaşları, hüquq-mühafizə orqanlarının nümayəndələri, təhsil və səhiyyə işçiləri, rayon ictimaiyyəti qatılıb.

Rayon rəhbərliyi və ictimaiyyət nümayəndələri xiyabanda ucaldılmış soyqırımı abidəsinin önünə tər çiçək dəstələri düzərək, faciə qurbanlarının xatirəsini ehtiramla anıblar.

Tədbir 31 Mart - Azərbaycanlıların soyqırımı faciəsinin ildönümünə həsr olunmuş əbədi-bədii kompozisiyaya baxışla yekunlaşıb.

X X X

31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü YAP Şəmkir rayon təşkilatında da qeyd olunub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbiri YAP Şəmkir rayon təşkilatının sədri Fəxrəddin Vəliyev açaraq, soyqırımı qurbanlarının xalqımız tərəfindən hər zaman böyük ehtiramla yad edildiyini bildirib.

Fəxrəddin Vəliyev soyqırımının mahiyyəti haqqında geniş məlumat verib və bildirib ki, azərbaycanlılara qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş etnik təmizləmə və soyqırımı siyasəti nəticəsində xalqımız ağır məşəqqətlərə məruz qalıb. Tarix təsdiq edir ki, ermənilərin Qafqazda törətdikləri qırğınların və soyqırımı aktlarının bir məqsədi olub: nəyin bahasına olursa-olsun Azərbaycan torpaqlarında məskunlaşmaq və “böyük Ermənistan” yaratmaq. Bu mənfur niyyəti reallaşdırmağın yolu isə azərbaycanlıların kütləvi soyqırımından, qanlı talanlardan və deportasiya siyasətindən keçirdi.

Ermənilərin əsrlərdir davam edən antitürk siyasəti və həyata keçirdikləri terrorçuluq əməllərindən danışan Fəxrəddin Vəliyev qeyd edib ki, azərbaycanlıların kütləvi şəkildə qırğınını ötən əsrdə dünya tarixinin ən faciəvi səhifələrindən biri hesab etmək olar. 1918-ci ildə həyata keçirilmiş soyqırımı aktı zamanı Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Salyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər ərazilərdə daşnak erməni silahlı dəstələri azərbaycanlılara qarşı qırğınlar törədiblər. 1905-ci və 1918-ci illərdə erməni daşnaklarının azərbaycanlılara qarşı törətdiyi qırğınların ardınca 1920-ci ildə Zəngəzurun ermənilərə verilməsi, Qarabağ ərazisində erməni muxtariyyətinin yaradılması, 1948-1953-cü illərdə, 1988-ci ildə soydaşlarımızın Ermənistandan deportasiyası vahid strateji planın tərkib hissəsi idi.

Tədbirdə Şəmkir rayon Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru, YAP fəalı Tural Əliyev azərbaycanlılara qarşı törədilən soyqırımla əlaqədar geniş məruzə ilə çıxış edib. T.Əliyev bildirib ki, 1998-ci il martın 26-da ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən imzalanmış “31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı haqqında” Fərman tarixi həqiqətlərin araşdırılması və dəyərləndirilməsi baxımından mühüm sənəddir.

Daha sonra YAP Şəmkir rayon Gənclər Birliyinin sədri Emin İsmayılov çıxış edərək deyib ki, gənclər tariximizi dərindən öyrənməlidirlər. Çünki gələcəkdə də belə faciələrin baş verməməsi üçün tariximizi öyrənmək və yaşatmaq vacibdir.

X X X

Yeni Azərbaycan Partiyası Ağstafa rayon təşkilatında 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə əlaqədar anım mərasimi keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə tədbir iştirakçıları soyqırımı qurbanlarına həsr olunmuş kitab sərgisi ilə tanış olublar.

Tədbiri rayon icra hakimiyyəti başçısının birinci müavini Ramiz Tatarov açaraq, 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü barədə ətraflı məlumat verib. Qeyd edib ki, 1918-ci il martın 30-dan aprelin 3-dək erməni daşnakları tərəfindən ümumən Bakı quberniyasını azərbaycanlılardan təmizləmək məqsədi güdən mənfur plan həyata keçirilməyə başlanıb. Həmin günlərdə ermənilərin törətdikləri cinayətlər Azərbaycan xalqının yaddaşına əbədi həkk olunub. Minlərlə dinc azərbaycanlı əhali yalnız milli mənsubiyyətinə görə məhv edilib. Ermənilər evlərə od vurub, insanları diri-diri yandırıblar. Milli memarlıq incilərini, məktəbləri, xəstəxanaları, məscidləri, tarixi abidələri dağıdıb, Bakının böyük bir hissəsini xarabalığa çeviriblər.

Azərbaycanlıların soyqırımı Bakı, Şamaxı, Quba qəzalarında, Qarabağda, Zəngəzurda, Naxçıvanda, Lənkəranda və Azərbaycanın başqa bölgələrində xüsusi qəddarlıqla həyata keçirilib. Bu ərazilərdə dinc əhali kütləvi surətdə qətlə yetirilib, kəndlər yandırılıb, milli mədəniyyət abidələri dağıdılıb məhv edilib. Soyqırımı nəticəsində minlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilib.