Siyasi şərhçi: Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi Orta Dəhlizin geosiyasi əhəmiyyətini daha da artıracaq
Bakı, 3 avqust, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri çərçivəsində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə” iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm dönüş nöqtəsidir. Bu sənəd mövcud strateji tərəfdaşlığı daha yüksək siyasi və institusional səviyyəyə qaldırmaqla Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinə daha dayanıqlı və sistemli xarakter verir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Elnur Ənvəroğlu deyib.
O bildirib ki, müqavilə xüsusilə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, humanitar və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi üçün yeni imkanlar açır.
“Ümumiyyətlə, müttəfiqlik münasibətlərinin əsas mahiyyəti ondan ibarətdir ki, tərəflər Bakı və Bişkek artıq yalnız qarşılıqlı maraq doğuran ayrı-ayrı layihələr üzrə deyil, daha geniş regional və beynəlxalq məsələlərdə də koordinasiyalı fəaliyyət göstərmək imkanına malik olurlar. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, müttəfiqlik böyük məsuliyyət deməkdir. Bu baxımdan imzalanan müqavilə qarşılıqlı siyasi etimadın və strateji həmrəyliyin hüquqi əsaslarını daha da möhkəmləndirir. Bu proses Türk Dövlətləri Təşkilatının inkişafı baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında müttəfiqlik münasibətlərinin dərinləşməsi Türk Dövlətləri Təşkilatı daxilində üzv dövlətlər arasında daha sıx siyasi koordinasiya və iqtisadi əməkdaşlıq üçün əlavə stimul yarada bilər. Burada söhbət yalnız ikitərəfli münasibətlərdən getmir. Bu proses bütövlükdə türk dövlətləri arasında nəqliyyat, investisiya, enerji, rəqəmsallaşma və humanitar əlaqələrin daha sıx əməkdaşlıq şəbəkəsinə çevrilməsinə də töhfə verəcək”, – deyə o qeyd edib.
Ekspert Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun nizamnamə kapitalının 200 milyon dollara çatdırılması barədə əldə olunan razılaşmanı da mühüm iqtisadi addım kimi dəyərləndirib.
“Fondun kapitalının artırılması iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcını göstərir. Bu mexanizm vasitəsilə birgə layihələrin maliyyələşdirilməsi, özəl sektorun qarşılıqlı investisiyalara cəlb olunması və qeyri-neft sektorunda əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün daha əlverişli şərait formalaşa bilər. Eyni zamanda, investisiya əlaqələrinin inkişafı siyasi münasibətlərin iqtisadi dayaqlarını möhkəmləndirərək müttəfiqliyin daha dayanıqlı olmasına xidmət edir. Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyinin əhəmiyyəti Orta Dəhlizin inkişafı baxımından daha geniş regional kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Qırğızıstan Mərkəzi Asiyanın mühüm dövlətlərindən biridir, Azərbaycan isə Xəzər hövzəsi vasitəsilə Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz və Avropa ilə birləşdirən əsas tranzit halqalarından birinə çevrilib. Bu baxımdan, iki ölkə arasında nəqliyyat və logistika əlaqələrinin gücləndirilməsi Orta Dəhlizin təkcə tranzit marşrutu deyil, daha geniş iqtisadi və geosiyasi bağlantı platformasına çevrilməsinə töhfə verəcək”, – deyə o vurğulayıb.
E.Ənvəroğlu bildirib ki, Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyəti yalnız fiziki infrastrukturla məhdudlaşmır. Burada sərhəd prosedurlarının sadələşdirilməsi, gömrük və rəqəmsal sistemlərin uyğunlaşdırılması, yükdaşımaların sürətləndirilməsi, tariflərin optimallaşdırılması və marşrut boyunca logistika mərkəzlərinin inkişafı mühüm rol oynayır. Məhz bu istiqamətlər Orta Dəhlizin beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini müəyyən edən əsas amillərdir. Bu gün Azərbaycanın rolu getdikcə daha çox regional bağlantı mərkəzi funksiyası ilə xarakterizə olunur. Xəzər dənizi üzərindən keçən marşrutların inkişafı ölkəmizi Mərkəzi Asiyanın Avropa bazarlarına çıxışında mühüm strateji halqaya çevirir. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Ələt Azad İqtisadi Zonası, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu və digər nəqliyyat infrastrukturu bu bağlantının fiziki əsaslarını formalaşdırır. Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi Orta Dəhlizin coğrafiyasının daha da genişlənməsinə və Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsinə xidmət edəcək.
“Ən mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq yalnız enerji və nəqliyyat layihələrinin iştirakçısı kimi deyil, Avrasiya məkanında müxtəlif regionları birləşdirən strateji bağlantı platformasının əsas aktorlarından biri kimi çıxış edir. Bu baxımdan, Qırğızıstanla müttəfiqlik münasibətlərinin möhkəmlənməsi Azərbaycanın bu rolunu daha da gücləndirə və ölkəmizin Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında etibarlı körpü funksiyasını uzunmüddətli perspektivdə daha da möhkəmləndirə bilər”, – deyə Elnur Ənvəroğlu fikrini yekunlaşdırıb.
Müxbir - Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
