Şöbə müdiri: Rəqabət Məcəlləsi bazara giriş maneələrini aradan qaldırmaqla sahibkarlığın inkişafına təkan verəcək
Bakı, 20 fevral, AZƏRTAC
Uzun illərdən bəri gözlənilən, Milli Məclisdə 2023-cü il dekabrın 8-i qəbul edilən “Azərbaycan Respublikası Rəqabət Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında” Qanun ötən ay Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiqləndi. Məcəllə özündə “Antiinhisar fəaliyyəti haqqında”, “Haqsız rəqabət haqqında”, “Təbii inhisarlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunları və digər normativ-hüquqi aktları ehtiva edir. Bəs ümumiyyətlə Rəqabət Məcəlləsi nəyə görə vacibdir və onun iqtisadiyyata hansı təsirləri ola bilər?
Aydındır ki, inhisarlaşma meyilləri iqtisadi fəaliyyətə və dövlət büdcəsinə mənfi təsir göstərir. Artıq təsdiqlənən Rəqabət Məcəlləsi isə ölkəmizdə rəqabət mühitinin təmin edilməsi və haqsız rəqabətin aradan qaldırılmasına imkan verən əhatəli bir hüquqi çərçivə yaradır. Məcəllə bazarda hökmran mövqedə olan təsərrüfat subyektlərinin inhisarçı meyillərinin qarşısının alınmasına, kartel tipli əlaqələrin müəyyən edilməsinə, təbii inhisarların fəaliyyətinə səmərəli nəzarətin təşkilinə, haqsız rəqabət hallarının aradan qaldırılmasına xidmət edəcək. Bu baxımdan Rəqabət Məcəlləsinin qəbul olunması ölkə iqtisadiyyatının inkişafı, biznes mühitinin əlverişliliyinin artırılması, azad sahibkarlığın təşviqi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Bəs yeni qanun layihəsi sadə vətəndaşın gündəlik həyatında necə rol oynayacaq və hansı üstünlükləri var?
Türkiyə, ABŞ, Avropa İttifaqı, Almaniya, Avstriya, Latviya, Litva, Macarıstan və Çexiya qanunvericilikləri başda olmaqla, qabaqcıl beynəlxalq təcrübə, həmçinin yerli bazarın xüsusiyyətləri və tələbləri nəzərə alınmaqla ərsəyə gətirilən məcəllə, həmçinin sosial rifahın yüksəlməsi üçün yeni impulslar yaradacaq. Gözlənilən budur ki, kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin kəmiyyətinin artması ilə yeni iş yerləri yaranacaq, məhsul və xidmətlərin çeşidi, seçim imkanı artacaq, istehsalın və təklifin artması qiymətlərin azalmasına səbəb olacaq, əsassız qiymət artımları ilə mübarizədə səmərəlilik yüksələcək, qiymətlərin optimallaşmasına imkan yaranacaq, ədalətli rəqabət məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini yüksəldəcək və istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi güclənəcək.
Mövzunu şərh edən Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinin şöbə müdiri Xamis Seyranov AZƏRTAC-a bildirib ki, Rəqabət Məcəlləsinin qəbul edilməsi iqtisadiyyatımızın inkişaf templərinə uyğun olaraq özəl sektorun rolunun və əhəmiyyətinin artmasıyla bağlı yeni hüquqi tənzimləmə mexanizminin müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədardır: “Rəqabət Məcəlləsi, ilk növbədə, ölkədə azad və sağlam rəqabətin inkişafına imkan yaradacaq, özəl sektorun inkişafı üçün bir sıra əlavə şərtlər müəyyən edəcək və bazara giriş maneələrini aradan qaldırmaqla mikro kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına təkan verəcək”.
Milli Məclisin deputatı, iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov AZƏRTAC-a şərhində bildirib ki, bu, iqtisadiyyatda rəqabətin daha da gücləndirilməsi və azad sahibkarlığın inkişafının dövlət tərəfindən daha yaxından dəstəklənməsi baxımından vacib bir sənəddir.
“Nəzərə alaq ki, məcəllənin təsdiq edilməsi həm də Azərbaycan iqtisadiyyatında islahatların dərinləşməsi baxımından yeni bir mərhələ kimi qiymətləndirilib. Xüsusən 2024-cü ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı və bütövlükdə ölkə yeni bir mərhələyə qədəm qoyacaq ki, bu mərhələ də islahatların dərinləşməsini özündə ehtiva edir. Bu baxımdan Rəqabət Məcəlləsi məhz qeyri-neft sektorunun inkişafı, sahibkarlığın dəstəklənməsi, qiymətlərin optimallaşdırılması, kiçik və orta sahibkarların bazara çıxış imkanlarının artırılması baxımından aparılan islahatlara bir dəstəkdir, qanunverici bazadır. Konkret mexanizmlər vasitəsilə bu hədəflərin reallaşması mümkün olacaq”, - deyə Vüqar Bayramov əlavə edib.
İqtisadçı vurğulayıb ki, ən böyük hədəflərdən və məqsədlərdən biri də monopoliyanın minimumlaşdırılması və tamam aradan qaldırılmasıdır: “İqtisadiyyatda fərqli səbəblərdən monopolist qüvvələr olur və bu səbəbdən dünyanın demək olar ki, bütün inkişaf etmiş ölkələrində oxşar məcəllələr və qanunlar var. Məqsəd də ondan ibarətdir ki, bütövlükdə monopoliyaya qarşı mübarizə daha sistemli şəkildə həyata keçirilsin. Bu kontekstdə təbii ki, yeni Rəqabət Məcəlləsinin qəbul edilməsi məhz inhisara qarşı tədbirlərin əsas lokomotivlərindən biri olacaq. Nəticə etibarilə inhisarın aradan qaldırılması və bazarda liberallaşma, sahibkarlığın dəstəklənməsi baxımından çox vacibdir”.
Vüqar Bayramov Rəqabət Məcəlləsinin təsdiq edilməsinin Azərbaycan iqtisadiyyatındakı inkişafı həm inklüzivlik, həm də dayanıqlıq baxımından dəstəkləyəcəyini bildirərək məcəllənin ölkə iqtisadiyyatı üçün yeni inkişaf imkanlarının yaradılmasına xidmət edəcəyini qeyd edib.
“Çünki bu, kiçik və orta sahibkarların daha yaxından dəstəklənməsi, iqtisadiyyatın daha liberallaşdırılması, bazara çıxışda baryerlərin tamamilə aradan qaldırılması və iqtisadi inkişaf baxımından mühüm rola malikdir. Buna görə də, Rəqabət Məcəlləsinin təsdiqi Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafı baxımından yeni bir mərhələ olmaqla yanaşı, dayanıqlı və davamlı iqtisadi inkişafın əldə edilməsini təmin edir. Xüsusən də istehlak bazarındakı qiymətlərin optimallaşdırılmasına, istehlakçılar üçün əlçatan qiymət tarazlığının formalaşmasına imkan verəcək. Bu səbəbdən Rəqabət Məcəlləsinin təsdiqi və icrasından yalnız iş adamları və sahibkarlar deyil, həm də Azərbaycan vətəndaşları və istehlakçılar birbaşa faydalana biləcəklər”,- deyə Vüqar Bayramov vurğulayıb.
Qeyd edək ki, 12 fəsil, 84 maddədən ibarət olan sənəd 2024-cü il iyulun 1-dən qüvvəyə minəcək.
Bölmənin digər xəbərləri
