Vaşinqton, 31 dekabr (AZƏRTAC). İlin sonuncu günü bütün dünyada yaşayan həmvətənlərimiz kimi Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı yarım milyona yaxın soydaşlarımız da Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Gününü qeyd edirlər. ABŞ Azərbaycanlıları Şəbəkəsinin (USAN) bu tarixi təqvim günündə 2010-cu ilə nəzər salıb, gerçəkləşən səylərdən öyünməyə haqqı vardır. Azərbaycan mənşəli seçiciləri birləşdirən qurum başa çatan ildə ABŞ siyasi dairələrində öz yerini möhkəm və səmərəli səsə malik təşkilat kimi möhkəmlətmişdir. 31 dekabrda AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri USAN-ın təsisçilərindən biri və baş direktoru Adil Bağırovla söhbət etmişdir.

-31 dekabr- Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü hamımız üçün xüsusi bayramdır. Hərə bu tarixlə bağlı özünəməxsus hislər yaşayır. Bəs Sizin üçün Həmrəylik Günü nələrə bağlıdır?

- Həmrəylik Günü mənə ən başlıca bu tarixin bayram elan edilməsinə gətirib çıxaran 1989-cu ilin hadisələrini xatırladır. Məlum olduğu kimi, məhz həmin çətin günlərdə Naxçıvanda yaşayan azərbaycanlılar Cənubi Azərbaycanda, yəni İranın şimal ərazilərindəki doğmaları və yaxınları ilə münasibətləri bərpa etmək üçün sərhədləri dəf etməkdən çəkinməmişdilər. Bu məsələnin tarixi kökləri isə, təbii ki, 1828-ci ilə söykənir.

- Bu gün Vətəndən kənarda dünyanın onlarla ölkəsində məskunlaşan soydaşlarımızla sizin başçılıq etdiyiniz USAN təşkilatı ümumi məqsədlər naminə hansı əlaqələndirməni aparır?

- Düzünü söyləsəm, hələ ki USAN əsas səylərini Birləşmiş Ştatlarda cəmləşdirmişdir. Amerika, bildiyiniz kimi çox böyük ölkədir və burada USAN-ın görməli olduğu işlər kifayət qədərdir. ABŞ-da 308 milyon əhali yaşayır. Biz, təsis edilən gündən sırf Amerika təşkilatı kimi yaranmışıq və digər Azərbaycan-ABŞ təşkilatları arasında ilk olaraq qeyri-hökumət təşkilatlarına verilən xüsusi 501 (c) (4) siyasi statusunu almışıq.

Lakin, USAN Kanada və Meksikada fəaliyyət göstərən Azərbaycan diaspor təşkilatları ilə əlaqələr yaradır. Bu yaxınlarda Almaniyada həmvətənlərimizin təşkilatlanmasına yardım etmişdik, Böyük Britaniyada eyni tipli şəbəkənin - UKAN-ın yaradılmasına kömək etmişdik. Ümumiyyətlə, həmişə uğurlarımız, strategiyamız və iş üslubumuzla Avropa və Amerikadakı Azərbaycan diasporu ilə bölüşürük. Azərbaycanın Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təşkil etdiyi qurultaylarda, Azərbaycanın Vaşinqtondakı, Nyu-Yorkdakı və Los-Ancelesdəki diplomatik nümayəndəliklərinin keçirdiyi tədbirlərdə iştirak edirik. Bir sözlə, USAN-ın qapıları həmişə dostlar və həmvətənlər üçün açıqdır.

- 2010-cu ildə dünya azərbaycanlılarına nəzər salarkən hansı vəziyyət canlanır? Bizim diasporu nə səciyyələndirir?

- Bu gün Azərbaycan diasporunun fəaliyyətini izləyərkən onun əldə etdiyi irəliləyiş və sözün əsl mənasında yetkinləşməsi nəzərə çarpır. O, artıq yalnız mədəni və sosial toplantıları keçirən icma deyil, yaşadığı ölkələrdə baş verən siyasi hadisələrin iştirakçısı, siyasi aksiyalar keçirən, hakimiyyət və ictimaiyyətin bütün səviyyələrində tanınan dolğun diaspora çevrilmişdir.

- Gənc olmasına baxmayaraq USAN ABŞ-da artıq özünü fəal sturktur kimi təsdiqləmişdir. ABŞ-dakı azərbaycanlıları birləşdirən şəbəkə kimi haqqınızda “Washington Post”, “Washington Times”, “Azad Avropa/Azadlıq” radioları, eləcə də ABŞ-ın siyasi cərəyanlarının əsas carçısı olan “Politico” yazmışdır. Başa vurduğumuz ildə hansı nailiyyətləriniz sizi sevindirir?

- 2010-cu ildə çox işlər görmüşük. USAN-ın səyləri nəticəsində bu il, 2009-cu ildə olduğu kimi Nevada ştatı 1918-ci ildə baş vermiş Bakı qırğınlarını tanıyaraq martın 31-ni “Azərbaycanlıların Anım Günü” elan etmişdir. Beləliklə, Nevada ştatı Azərbaycandan kənarda martın 31-ni azərbaycanlıların soyqırımı günü kimi tanıyan ikinci rəsmi ərazi olmuşdur. 2010-cu ildə ABŞ-da keçirilən əhalinin siyahıya alınması zamanı USAN ilk və yeganə Türk- Amerika və Azərbaycan- Amerika təşkilatı qismində ABŞ-ın federal Əhalini Sİyahıyaalma Bürosuna tərəfdaş elan edilmişdir.

USAN üzvləri ölkədə yaşayan azərbaycanlıları maraqlandıran və narahat edən mövzular üzrə ABŞ qanunvericilərinə 200 mindən çox email, faks və məktub göndərmişdir. İl ərzində bizim müəllifimiz olduğumuz 50-dən çox məqalə ABŞ mətbuat vasitələrində işıq üzü görmüşdür. Sizin qeyd etdiyiniz kimi, “Washington TImes”, “Politico”, “Azadlıq” radiosu USAN-ı Amerikanın Erməni Milli Komitəsi, Amerikanın Erməni Assambleyası kimi təşkilatların lobbiçilik səylərinə qarşı duran, Azərbaycan mənşəli amerikalıları birləşdirən təşkilat kimi tanıtmışdır. Xüsusilə, ABŞ-ın Azərbaycana yeni təyin olunmuş səfiri Mətyu Brayzanın namizədliyinə qarşı ermənilər tərəfindən aparılan kampaniyanı USAN üzvlərinin səyləri nəticəsində zəiflətmək mümkün olmuşdur. Dekabrın 29-dan başlayaraq M.Brazya ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiridir. Bundan başqa USAN Vaşinqton və Floridada keçirilən türk festivallarına sponsorluq etmiş və burada Azərbaycanı təmsil etmişdir. İl ərzində biz, azərbaycanlıların sıx məskunlaşdığı şəhərlərdə siyasi seminarlar keçirmişik. USAN-ın maliyyə resursu kimi istifadə etdiyi xüsusi Platinum VİSA kredit kartının təsis edilməsinə nail olmuşuq, digər etnik mənşəli seçiciləri birləşdirən şəbəkələrlə, o cümlədən Hollivud aktrisası Rosario Dousonun təsis etdiyi “VotoLatino” qeyri-hökumət təşkilatı ilə rəsmi tərəfdaşlıq imzalamışıq. ABŞ-da keçirilən builki seçkilərdə USAN bir sıra namizədlərin, o cümlədən Azərbaycan və türk mənşəli namizədlər- Pol Murad və Öz Benqurun kampaniyalarında yaxından iştirak etmişdir. Senat seçkilərində Massaçusets ştatından qalib gələn Con Braunun seçkiqabağı kampaniyası USAN üzvü Con Vəfainin başçılığı ilə “Azərbaycanlı amerikalılar Con Braunla” kampaniyasından bəhrələnmişdir. “Amerikanın səsi” radiostansiyasının fars şöbəsinin bəzi əməkdaşları tərəfindən irəli sürülən bır sıra anti-azərbaycan fikirlər USAN-ın təkidi ilə radiostansiyanın daxili araşdırmasına məruz qalmışdır.

- Konqresin hazırkı sessiyasının başa çatan günlərində erməni diasporunun dırnaq arası erməni soyqırımı qətnaməsini səsverməyə çıxarmaq məqsədi ilə uğursuz hərəkətlərini izləmək çox maraqlı idi. Bildiyimizə görə, türkdilli icmalar da cəmi bir neçə gündə özlərini toparlayıb bunun qarşısını almağa çalışdılar.

- Əlbəttə. Erməni lobbisi sayca və maliyyə imkanları baxımından daha böyük olsa da, artıq başa düşür ki, əvvəlki kimi məsuliyyətsiz şəkildə qapımıza top vura biıməz. ABŞ Konqresində erməni qətnaməsinin aqibəti də məhz bu qəbildən oldu. Bundan başqa, ermənilərin əlavə məyusluğuna Prezident Obamanın konstitusiya səlahiyyətlərindən istifadə edərək Azərbaycan və Türkiyəyə səfirlərini göndərməsi səbəb olmuşdur. Bu ilin iyul və sentyabr aylarında erməni lobbisinin Mətyu Brayzanın namizədliyinə qarşı apardığı kampaniyaya cavab olaraq USAN səfirin namizədliyini dəstəkləyən aksiyalar həyata keçirmişdir. Nəticə göz qabağındadır- Azərbaycanda artıq yeni ABŞ səfiri vardır.

- Bəs, erməni mənşəli seçiciləri ilə isti münasibətləri ilə tanınan Konqres spikeri xanım Pelosi nədən qətnaməni səsverməyə çıxarmamışdır?

- O başa düşdü ki, qanun layihəsinin lehinə Konqresin kifayət qədər üzvünün səsini toplaya bilməyəcəkdir. Burada həm türk diasporu, həm də Türkiyənin lobbiçilik səylərinin böyük rolu olmuşdur. Qeyd etməliyəm ki, türk diasporu son illər olduqca çoxalmış və möhkəmlənmişdir. Sözsüz, erməni qətnaməsinin qarşısının alınmasında ümumi səylərə USAN və bizim tərəfdaşımız olan UTAN (Türkdilli Amerikalıların Şəbəkəsi) təşkilatları da töhvə vermişdir.

- Söhbətimizi yeni 2011-ci ildəki planlarınıza dair bitirmək istərdik.

- Biz, iki konfrans keçirməyi, bir sıra festivallarda iştirak etməyi, Amerikanın digər etnik icmaları ilə münasibət qurmağa davam etməyi planlaşdırırıq. Fəaliyyətimizin əsas istiqaməti olaraq ABŞ Konqres üzvlərinə və digər siyasi dairələrə icmamızı maraqlandıran məsələlərlə bağlı məktubların göndərilməsi, siyasi vəzifələr tutmaq istəyən Azərbaycan və türk mənşəli amerikalılara yardımın göstərilməsini davam edəcəyik. USAN olaraq Azərbaycan diasporuna tezliklə və tam şəkildə Amerika ictimayyətinə inteqrasiyasına hərtərəfli kömək edəcəyik.

Şəfəq Akifqızı

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Vaşinqton