Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Rafael Hüseynov: Zəfər rəmzi Şuşadan hələ çox zəfərlərimizə yollar açılacaq

Bakı, 6 iyun, AZƏRTAC

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi, Türkiyə Böyük Millət Məclisi, ADA Universiteti və Beynəlxalq Balkan Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə baş tutan, Bakıda başlanaraq Şuşada yekun vurulan 7-ci Beynəlxalq Sosial Elmlər Konqresinin iyunun 4-də keçirilən son panel iclasında 5 məruzə dinlənilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Şuşa panelində Azərbaycan tərəfdən Milli Məclisin deputatı, akademik Rafael Hüseynov “Gözəl sənətlərin, elmlərin və zəfərlərin Şuşada qovuşan və sabahlara uzanan yolu” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Akademik Qarabağın və Şuşanın şanlı tarixinin Mirzə Adıgözəl bəy, Mirzə Camal Cavanşir, Əhməd bəy Cavanşir, Mir Mehdi Xəzani, Mirzə Rəhim Fəna, Həsən İxva Əlizadə və digərlərinin müəllifi olduğu “Qarabağnamə”lərdə təfərrüatı ilə əks etdirildiyini, köhnə qaynaqların çox zaman Şuşanı “Qarabağın ürəyi” adlandırıldığını diqqətə çatdıraraq deyib: “Bu gün azərbaycanlıların dilində “Qarabağ Azərbaycandır!” sözləri artıq bir şüar kimi hər gün səslənməkdədir. Qarabağın tacı Şuşa şəhəri rəsmən Azərbaycanın və türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan edilib. Ancaq Şuşa həmişə Qarabağın və bütöv Azərbaycanın ürəyi hesab edilib. Başqa sözlə, bu anlarda siz hamınız Qarabağın, Azərbaycanın ürəyindəsiniz. Yalnız indi yox, əsrlərcə bu bir isbata ehtiyacı olmayan həqiqət kimi qəbul edilib ki, Qarabağ və Qarabağda yetişmiş şəxsiyyətlər Azərbaycanı Azərbaycan edən dəyərlər sırasında ən ucada dayanıb, Şuşa da bir şəhər olaraq qurulmağa başladığı vaxtlardan elə hamı tərəfindən mədəniyyətin paytaxtı sayılıb. Həm də bunu yalnız Azərbaycanın içərisində biz özümüz və yaxın qonşularımız belə hesab etməyib, Şuşanın bir mədəniyyət başkəndi olması hüdudlardan kənarlarda da etiraf edilib”.

Tarixi mənbələrə əsaslanan Rafael Hüseynov bildirib ki, indi 270 yaşı tamam olan Şuşanı vaxtilə bir iqamətgah, paytaxt olaraq seçəndən sonra 1752-ci ildən bu şəhərin quruculuğuna başlayan Pənahəli xan Cavanşir buranı yalnız inzibati bir mərkəzə deyil, məhz örnək şəhərə, ilk növbədə, bir mədəniyyət mərkəzinə çevirməyi hədəf seçmişdi. Qarabağdan və Azərbaycanın müxtəlif guşələrindən ən yaxşı ustaları, ən yaxşı musiqiçiləri, ən kamil əsnafı, ən seçmə nəsillərin təmsilçilərini buraya toplamağa başlamış, Şuşa tezliklə Qafqazda, Yaxın və Orta Şərqdə mədəniyyətləri qovuşduran məkana çevrilmişdi.

Akademik Rafael Hüseynov alban salnamələrinə əsaslanaraq söyləyib ki, musiqi və incəsənətin bu bölgədə güclü tərəqqisi hələ VII əsrdən, Cavanşir sarayına toplaşan şair, müğənni və bəstəkarların qoyduğu ənənələrdən başlayıb. Şuşanın yarandığı gündən Qarabağın inzibati-siyasi mərkəzi rolunu oynadığını, şəhərin 1755-1822-ci illərdə Qarabağ xanlığının paytaxtı olduğu çağlardan burada daim elmi-mədəni həyatın qaynadığını söyləyən Rafael Hüseynov həmin mühitin yetirdiyi görkəmli alim və sənətkarlar, onların yaratdıqları misilsiz əsərlər barədə konqres iştirakçılarına məlumat verib.

Şuşanın elmi-mədəni miqyaslarının həmişə Qarabağ və Azərbaycandan daha geniş coğrafiyaya yayıldığı məsələsi üzərində dayanan Rafael Hüseynov deyib: “Böyük xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlunu məşhur rus şairi Sergey Yesenin 1924-cü ildə “Şərq musiqisinin peyğəmbəri” adlandırırdı. Yəni həmişə görüblər ki, bu yerdəki ulduzların böyüklüyünü, parlaqlığını müqayisə etmək üçün gərək əhatəni geniş götürəsən, daha zəngin coğrafiyaya çıxasan. Bu minvalla Şuşanın özünə də sadəcə, “Gözəl səslər” şəhəri, “Musiqi beşiyi”, yaxud lap dəqiqləşdirirmiş kimi “Konservatoriya şəhər” adlandırmağı az sayıblar, 1908-ci ildə Tiflisdə nəşr edilmiş “Kavkazskaya muzıka” adlı kitabda Şuşanı elə birbaşa “Qafqazın konservatoriyası” adlandırıblar. Təkcə XIX əsrdə Şuşada 95 şair, 22 musiqişünas, 38 xanəndə, 16 rəssam, 5 astronom, 18 memar, 16 həkim və 42-yə yaxın müəllim-mirzə olub”.

Şuşanın tarixən Pənahabad, xalq dilində isə adətən Qala adlandırıldığını deyən akademik Rafael Hüseynov bu əziz şəhərin daim alınmazlıq qalası hesab edildiyini vurğulayaraq bəyan edib ki, Azərbaycanın 2020-ci ilin payızında 44 günlük müharibədə qazandığı möhtəşəm Qələbədən sonra Şuşa Zəfərin ən parlaq rəmzinə çevrildi və VII Beynəlxalq Sosial Elmlər Konqresinin yekun toplantısının burada keçirilməsi, Qarabağa həsr edilməsi də daim bizimlə olacaq zəfərlər yolunun daha bir davamı və təntənəsi deməkdir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Almaniyada terror təhlükəsi səviyyəsi yüksəlib

Çinin xarici ticarəti 5 faiz artıb

Avstriya da öz vətəndaşlarını İranı tərk etməyə çağırıb

İtaliyada su elektrik stansiyasındakı partlayışda ölənlərin sayı 7-yə çatıb

Böyük Britaniya və ABŞ metal ticarəti sahəsində Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

ABŞ Dövlət katibinin müavini Türkiyəyə səfər edəcək

“China Everbright Group”un sabiq rəhbəri mənimsəmə və rüşvət almaqda ittiham olunur

Bayden İranı İsrailə hücum etməməyə çağırıb

AFAD Antalyada baş verən kanat xətti qəzası ilə bağlı açıqlama verib

Kəlbəcərdə çayda batan Şirvan sakinin cəsədi dalğıclar tərəfindən çıxarılıb

Antalyada kanat qəzası olub, ölən və yaralananlar var

Gürcüstan parlamentinin sədri Qazaxıstan Prezidenti ilə Orta Dəhlizin perspektivlərini müzakirə edib

Naxçıvanda yol qəzası olub, xəsarət alanlar var

Lerikdə sel suları nəticəsində dağılan suötürücü borular bərpa olunub

Xalq rəssamı Qəyyur Yunusun “Sağ əlin sərvəti” adlı yubiley sərgisinin açılışı olub

Xaçmazda zəncirvari qəza olub, yaralananlar var VİDEO

Avropa birinciliyi: Azərbaycanın iki boksçusu finala vəsiqə qazanıb

Premyer Liqa: XXX turun açılış oyununda qalib müəyyənləşməyib

Ermənistanda baş vermiş avtomobil qəzasında 4 hərbçi həlak olub

Altı yaşlı uşaq və atası Kürdə batıb

Azərbaycan Prezidentin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Sloveniyada işgüzar səfərdə olub

Ağdamda mina partlaması nəticəsində xəsarət alanların vəziyyəti açıqlanıb

Azərbaycan Güləş Federasiyası İtaliya idmançısının rüşvətlə bağlı ittihamlarına cavab verib

Sloveniya nəşri: Dayanıqlı sülhün bərqərar olması üçün tarixi fürsət yaranıb

Neftçalada narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb

Ordumuzun mövqeləri atəşə tutulub VİDEO

Kubada “Azərbaycan - orta güc ölkəsi” mövzusunda təqdimat keçirilib

Fransa səfiri Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb

Həkəri çayındakı üzən körpü sel təhlükəsinə qarşı möhkəmləndirilir

Fələstin-İsrail münaqişəsi zamanı Türkiyənin “TRT” media şirkətinin heyət üzvləri yaralanıblar

Dərnəgül massivində fəaliyyət göstərməyən zavod ərazisində yanğın olub VİDEO

Nadir Adilov yenidən BMT-nin Komitə üzvü seçilib

Gəncə şəhəri 2025-ci ildə MDB-nin idman paytaxtı elan edilib

Azərbaycanın xarici işlər nazirinin müavini Yunanıstanda işgüzar səfərdə olub

Azərbaycanın xarici işlər naziri tacikistanlı həmkarına COP29-a hazırlıq prosesi barədə məlumat verib

Bakıda III Beynəlxalq Təcrübə Əsaslı Öyrənmə Konfransı işə başlayıb

Nazir müavini: İşğaldan azad edilmiş ərazilərdəki 8 məktəbdə 800-dən çox şagird təhsil alır

Ceyhun Bayramov MDB-nin iclasında Ələt beynəlxalq dəniz ticarət limanının potensialından danışıb

“Formula 1” üzrə 2025-ci il Azərbaycan Qran-Prisinin vaxtı açıqlanıb

Azərbaycan-Qırğızıstan İnkişaf Fondunun həmsədrləri ilə görüş keçirilib

Onun simasındakı zəhm düşməni qorxuya salmağa bəs edirdi - Aprel döyüşlərinin şəhid polkovnik-leytenantı Murad Mirzəyev

XİN: Ermənistan Azərbaycanın biomüxtəlifliyinə və canlı təbiətə zərər vurmaqda davam edir

Milli Kitabxanada Seyid Şuşinskinin 135 illiyinə həsr olunan sərgi açılıb

Haaqada dövlətlərarası arbitraj çərçivəsində Azərbaycanın iddiası üzrə ilk rəsmi məhkəmə prosesi keçirilib

Avropa Kubokunda iştirak edəcək Azərbaycan cüdoçuları bəlli olub

Ramazan bayramı günlərində hərbi qulluqçularla görüşlər keçirilib

Naxçıvanda su xəttində qəza baş verib

Ermənistanda ağır cinayətlərin sayı 90,7 faiz artıb

Ağdamda mina partlayıb, iki nəfər xəsarət alıb

Cənubi Koreya və ABŞ ilin ən böyük hərbi hava təliminə başlayıb

Vaşinqtonda rəssam Rövşən Nurun “Azərbaycan naxışları” adlı sərgisi açılıb

Növbəti “Tullantıları tinglərə dəyiş” aksiyası keçiriləcək

Azərbaycan millisinin baş məşqçisi: Fiziki hazırlıq yüksək səviyyədə deyil

“Ağıllı” mühit və yaşıl texnologiyalar - beynəlxalq konfrans

Naxçıvanda 105 hektar torpaq sahəsində şoranlaşmanın qarşısı alınıb

Saməddin Əsədov: Azərbaycanda COP29 çərcivəsində Kosmik Agentliklərin Sammitinin keçirilməsi planlaşdırılır - EKSKLÜZİV

“Əbədi sükut dünyası”ndan, yaxud “Labirint”dən VİDEOREPORTAJ

Çətin relyefli dağlıq ərazilərdə xidmət aparan hərbi qulluqçuların mənəvi-psixoloji vəziyyəti və döyüş ruhu yüksəkdir

Dünya Bankı: Azərbaycanda qeyri-enerji sektorunda artımın 2024-cü ildə 4 faizə qədər yüksələcəyi gözlənilir

Ermənistanda xarici turistlərə qarşı törədilən cinayətlərin sayı artıb

Belaruslu baş məşqçi: Mahir Emreli “Legiya”dan ayrılmaqla düzgün addım atmışdı

Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edir

Azərbaycan və Belarus XİN rəhbərləri ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər

Ağdərədə odlu silahlar aşkar edilib

Lisenziya turniri: Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi ilk oyunda qələbə qazanıb

Kəlbəcərdə əl qumbaraları və sursat aşkarlanıb

Dövlət Komitəsinin nümayəndələri “N” hərbi hissəsində olublar

Gənc fırça ustalarının Şahdilinə yaradıcılıq turu təşkil olunacaq

Əlilliyi olan şəxslərə 28,9 min reabilitasiya vasitəsi verilib

Çində Pion Gülü Beynəlxalq Kommunikasiya Forumu keçirilir VİDEO

“Azərişıq”: Kəlbəcərdə 35 kV-luq elektrik xətlərinin çəkilişi sürətlə aparılır

Dünya Bankı: Bu il Avropa və Mərkəzi Asiya iqtisadiyyatlarının 2,8 faiz artacağı gözlənilir

Balakənli uşaqlar üzməyi öyrənirlər

Türkiyədəki “Göbəkli-Təpə” kompleksini bir gündə rekord sayda turist ziyarət edib

Azərbaycan Premyer Liqasında XXX turun hakimləri açıqlanıb

Faktiki hava: Bəzi yerlərdə hava şəraiti arabir yağıntılı olub

Xankəndidə silah-sursat və 3 kiloqramdan artıq marixuana aşkar edilib

DİN: Ötən gün 26 kiloqramdan artıq narkotik vasitə aşkarlanıb

Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi təsnifat turnirində ilk oyununu keçirəcək

Lerikdə aramsız yağışlar Ağçay üzərindəki suötürücü boruları sıradan çıxarıb

Premyer Liqa: XXX tura Sumqayıtda start veriləcək

Türkiyənin 30 şəhərində 1177 qanunsuz miqrant saxlanılıb

Təhsil idarəsinin rəsmisi: Şəki-Zaqatala regionundakı məktəblərin müasir avadanlıqla təmin edilməsi diqqət mərkəzindədir

DİN: Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 31 nəfər saxlanılıb

Zərdabda narkokuryer saxlanılıb

Şəkidə avtomobilin vurduğu piyada ölüb

Orenburqda bir gecədə daha 361 ev və 900 təsərrüfat sahəsi su altında qalıb

Aprelin 12-si Dünya Aviasiya və Kosmonavtika Günüdür

Bu gün Xalq artisti Məmmədəli Vəlixanlının vəfatından 55 il ötür

Şuşa xanəndəlik məktəbinin ən parlaq nümayəndəsi

İqlim dəyişikliyi ağacların bar vermə dövrünü və məhsuldarlığını ciddi şəkildə azaldıb - VİDEOREPORTAJ

Bu gün Nodar Şaşıqoğlunun anım günüdür

ABŞ Ukraynanın hava hücumundan müdafiə sisteminin modernləşdirilməsinə 100 milyon dollardan çox vəsait ayırıb

15 saniyəyə qanaxmanı dayandıran məhsul hazırlanıb

Rusiya hərbi təlimatçıları Nigerə gəlib

İsveçdə hicab taxdığı üçün işdən çıxarılan qadına təzminat ödəniləcək

Ukraynada hərbi səfərbərlik şərtlərini sərtləşdirən qanun qəbul edilib

MAQATE prezidenti Zaporojya Atom Elektrik Stansiyasına hücumları dayandırmağa çağırıb

Konfrans Liqası: "Aston Villa" "Lill"ə, "Brügge" PAOK-a qalib gəlib