Ekspert: Yeni tənzimləmələr uşaqların təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edir
Bakı, 10 iyun, AZƏRTAC
Azərbaycanda sosial şəbəkələrdən istifadə sahəsində yeni hüquqi tənzimləmələrin tətbiqi nəzərdə tutulur. Milli Məclisdə müzakirəyə çıxarılan qanun layihəsində 16 yaşınadək şəxslərin müəyyən sosial şəbəkə platformalarında qeydiyyatının məhdudlaşdırılması, yeniyetmələrin rəqəmsal təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, valideyn nəzarəti mexanizmlərinin tətbiqi, zərərli məzmunların qarşısının alınması və platformaların məsuliyyətinin artırılması ilə bağlı mühüm müddəalar əksini tapıb.
Sənəddə sosial şəbəkə provayderləri üçün yaşın yoxlanılması, şəxsi məlumatların qorunması, təhlükəli məzmunun 24 saat ərzində silinməsi, Azərbaycanda hüquqi təmsilçilik yaradılması və dövlət qurumlarının sorğularına operativ cavab verilməsi kimi tələblər müəyyən edilir. Layihədə bu tələblərin pozulmasına görə yüksək məbləğdə cərimələr və mərhələli sanksiyalar da nəzərdə tutulur.
Yeni hüquqi mexanizmlərin uşaqların və yeniyetmələrin rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinə, valideyn məsuliyyətinə, sosial şəbəkələrin fəaliyyətinə və ümumilikdə cəmiyyətin informasiya təhlükəsizliyinə mümkün təsirləri ilə bağlı ekspertlərin mövqeyi xüsusi maraq doğurur.
Mövzu ilə bağlı AZƏRTAC-a açıqlamasında təhsil məsələləri üzrə mütəxəssis Elçin Əfəndiyev bildirib ki, Milli Məclisdə müzakirəyə təqdim olunan qanun layihəsinə əsasən yetkinlik yaşına çatmamış uşaqların sosial şəbəkə platformalarında qeydiyyatdan keçmələrinin məhdudlaşdırılması mühüm addımdır. Bu qərar uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, onların zərərli məzmunlardan qorunmasına və təhsil göstəricilərinin yaxşılaşdırılmasına xidmət edir.
Onun sözlərinə görə, qanun layihəsində nəzərdə tutulan yaş məhdudiyyəti valideynlərin də məsuliyyətini artırır.
“Ümid edirəm ki, bu tənzimləmə valideynlərin öz övladlarını müxtəlif sosial şəbəkə platformalarında qeydiyyatdan keçirmələrinə imkan verməyəcək. Çünki bəzi hallarda valideynlər özləri övladları üçün hesablar açır və onları sosial şəbəkələrə yönləndirirlər. Hesab edirəm ki, bu boşluğun aradan qaldırılması üçün də müvafiq mexanizmlər tətbiq olunmalıdır. Şagirdlərin təhsil göstəricilərinin yüksəldilməsi və media savadlılığının inkişaf etdirilməsi baxımından bu cür tənzimləmələr artıq zərurətə çevrilib. Belə olan halda sosial şəbəkələrdən təhlükəsiz istifadə məsələsi də tədricən öz həllini tapacaq. Eyni zamanda, uşaqların müxtəlif platformalar vasitəsilə ailə büdcəsinə mənfi təsir göstərə biləcək fəaliyyətlərə cəlb olunmasının qarşısı alınacaq. Buraya kazino və mərc oyunlarına vəsait yönəldilməsi, müxtəlif onlayn oyunlar zamanı pul vəsaitlərinin xərclənməsi kimi hallar daxildir”, – deyə Elçin Əfəndiyev vurğulayıb.
Ekspert hesab edir ki, yeni tələblər uşaqların və yeniyetmələrin zərərli məlumatlardan və təhlükəli paylaşımlardan uzaq saxlanılmasına da mühüm töhfə verəcək. “Qanunun tətbiqi ilə bağlı müəyyən hüquqi müzakirələr aparıla bilər və bəzi şəxslər bunu vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılması kimi təqdim etməyə çalışacaqlar. Lakin burada əsas məqsəd uşaqların gələcəyinin, təhlükəsizliyinin və təhsilinin qorunmasıdır. Təəssüf ki, bəzi şəxslər üçün bu məsələlərdən daha çox sosial şəbəkələrdə paylaşımlarının daha geniş auditoriya tərəfindən izlənilməsi maraq kəsb edir. Ona görə də mövzuya məhz uşaqların maraqları prizmasından yanaşmaq lazımdır”, – deyə ekspert əlavə edib.
O qeyd edib ki, qanunun səmərəli icrası baxımından ən böyük məsuliyyət valideynlərin üzərinə düşür: “Valideynlər qəbul edilən qərarlara əməl etməli, övladlarının sosial şəbəkələrdən istifadəsinə nəzarəti gücləndirməlidirlər. Yalnız dövlət qurumlarının deyil, ailələrin də bu prosesdə fəal iştirakı uşaqların rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verəcək”, – deyə ekspert vurğulayıb.
Müxbir - Səbinə Əlizadə