Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində etibarlı və strateji tərəfdaş kimi rolunu gücləndirir - ŞƏRH
Bakı, 14 may, AZƏRTAC
Qlobal enerji bazarında son illərdə baş verən ciddi dəyişikliklər, geosiyasi gərginliklərin artması və Avropa ölkələrinin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək istiqamətində alternativ mənbələrə yönəlməsi Azərbaycanın beynəlxalq enerji siyasətində rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı iqtisadçı-ekspert Samir Heydərov bildirib.
Onun sözlərinə görə, son illərdə Avropada enerji təhlükəsizliyi məsələsi milli və regional təhlükəsizlik məsələsinə çevrilib.
“Bu baxımdan enerji resurslarının etibarlı marşrutlar vasitəsilə təmin olunması Avropa dövlətləri üçün əsas prioritetlərdən biri hesab edilir. Azərbaycanın isə həm zəngin enerji ehtiyatları, həm də uzun illər ərzində formalaşdırdığı etibarlı tərəfdaş imici Avropa üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Avropa İttifaqı rəsmilərinin Azərbaycanla bağlı verdiyi müsbət mesajlar təsadüfi deyil. Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas tərəfindən Azərbaycanın Avropa üçün vacib və etibarlı tərəfdaş kimi xarakterizə olunması Azərbaycanın enerji diplomatiyasının uğurlu nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir”,-deyə o bildirib.
Ekspert vurğulayıb ki, hazırda Azərbaycan qazı Avropanın 16 ölkəsinə ixrac olunur və bu coğrafiya getdikcə genişlənir. Bu ölkələr sırasında İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan, Serbiya, Xorvatiya və digər dövlətlər yer alır: “Son dövrlərdə isə Avstriya və Almaniya ilə enerji sahəsində aparılan danışıqlar və əməkdaşlığın genişlənməsi Azərbaycanın Avropa enerji bazarında mövqelərinin daha da gücləndiyini göstərir. Azərbaycanın Avropa üçün əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri ölkənin iştirak etdiyi nəhəng enerji infrastrukturu layihələridir. Bu layihələr arasında xüsusi yer tutan Cənub Qaz Dəhlizi Xəzər hövzəsini Avropa ilə birləşdirən strateji enerji xətti hesab olunur. Təxminən 3500 kilometrlik bu sistem Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Yunanıstan və Albaniya üzərindən İtaliya bazarına qədər uzanır. Ümumi dəyəri təxminən 40 milyard dollar olan bu layihə son onilliklərdə Avropada həyata keçirilmiş ən mühüm enerji təşəbbüslərindən biridir. Cənub Qaz Dəhlizi yalnız enerji layihəsi deyil, həm də Avrasiyanın enerji təhlükəsizliyini təmin edən mühüm geosiyasi platformadır”.
Samir Heydərov bildirib ki, statistik göstəricilər Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan rolunu aydın şəkildə nümayiş etdirir. Belə ki, 2021-ci ildə Azərbaycan Avropaya təxminən 8 milyard kubmetr qaz ixrac etdiyi halda, sonrakı illərdə bu göstərici 12 milyard kubmetrdən çox olub. Yaxın illərdə isə ixrac həcminin mərhələli şəkildə artırılması nəzərdə tutulur. Ekspertin sözlərinə görə, 2027-ci ilə qədər Avropaya qaz ixracının illik 20 milyard kubmetrə çatdırılması planlaşdırılır ki, bu da Azərbaycanın Avropa enerji bazarındakı payını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq.
Samir Heydərov diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycanın enerji siyasəti artıq yalnız neft və qaz ixracı ilə məhdudlaşmır. Onun sözlərinə görə, hazırda ölkə yaşıl enerji sahəsində də regional liderlərdən birinə çevrilmək istiqamətində mühüm addımlar atır. Xüsusilə Xəzər dənizinin böyük külək enerjisi potensialına malik olması Azərbaycanın gələcəkdə Avropanın yaşıl enerji təminatında da mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir: “2022-ci ildə Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan arasında Qara dənizin dibi ilə elektrik kabelinin çəkilməsi barədə strateji saziş imzalanıb. Bu layihə gələcəkdə Azərbaycanda istehsal olunacaq yaşıl enerjinin Avropa bazarına ixracı üçün yeni imkanlar yaradacaq”.
Müxbir-Vüqar Qurbanoğlu
Bölmənin digər xəbərləri
