Azərbaycan-Özbəkistan ədəbi əlaqələrinin inkişafına 50 ildən çox töhfə verən alim - Yaşar Qasımbəyli
Bakı, 23 avqust, AZƏRTAC
Müasir dövrdə Azərbaycanın dünya ölkələri, xüsusilə qardaş və dost dövlətlərlə ədəbi-mədəni əlaqələri intensiv şəkildə inkişaf edir. Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində bu istiqamət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ədəbi və elmi əlaqələrin möhkəmlənməsində uzun illərdir fəaliyyət göstərən alim və tədqiqatçıların mühüm rolu var.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun baş elmi işçisi filologiya elmləri doktoru, professor Yaşar Qasımbəyli söyləyib. O, Azərbaycan-Özbəkistan ədəbi-mədəni əlaqələrinin inkişafında mühüm xidmətlər göstərib. Özbəkşünas-alim 50 ildən artıqdır ki, bu sahədə çalışır. Onun Özbəkistanla elmi və ədəbi əlaqələri tələbəlik illərindən başlayıb. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Filologiya fakültəsində təhsil aldığı dövrdə Özbəkistanın Daşkənd Dövlət Universitetinə göndərilib. Həmin universitetin Özbək filologiyası fakültəsində təhsil alıb. Görkəmli şair və türkoloq alim Aqif Azalpla birlikdə təxminən üç il Daşkənddə oxuyub.
Müsahibimiz bu tələbə mübadiləsinin Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsləri ilə həyata keçirildiyini xatırladıb. Daşkənddə təhsil aldığı illərdə özbək dilini dərindən mənimsəyən Yaşar Qasımbəyli 1974-cü ildə Aqif Azalpla birlikdə Özbəkistanın “Ədəbiyyat” qəzetində ilk məqalələrini dərc etdirib. Sonrakı illərdə isə Azərbaycan ədəbiyyatının Özbəkistanda təbliği və tanıdılması istiqamətində geniş fəaliyyət göstərib. 1970-ci illərdən başlayaraq Səməd Vurğunun, Mirzə İbrahimovun, Bəxtiyar Vahabzadənin, Xəlil Rza Ulutürkün, Məmməd Arazın, Anarın, Əkrəm Əylislinin, Elçinin və digər Azərbaycan yazıçı və şairlərinin əsərlərinin özbək dilinə tərcüməsində iştirak edib.
“Həmin dövrdə Azərbaycan-özbək dilləri arasında müasir lüğətlərin olmamasına baxmayaraq, qarşılıqlı ədəbi əlaqələrin inkişafı üçün Azərbaycan və Özbəkistan alimləri, yazıçı və şairləri sıx əməkdaşlıq ediblər”, - deyə həmsöhbətimiz bildirib.
Yaşar Qasımbəylinin özbək dilində 20-dən çox kitabı nəşr olunub. Onun özbək dilindən ilk tərcüməsi olan “Sözün işığı” kitabı 1979-cu ildə “Yazıçı” nəşriyyatında çap edilib. Alimin yaradıcılığında son illərin mühüm nəşrləri sırasında 2023-cü ildə Səmərqənd Dövlət Universiteti tərəfindən dərslik kimi çap olunan “XX əsrin ikinci yarısında özbək poeziyası” kitabı xüsusi yer tutur. 2024-cü ildə isə “Yeni özbək poeziyası” kitabı Özbəkistan Yazıçılar İttifaqının dəstəyi ilə nəşr olunub.
Müsahibimizin sözlərinə görə, 2024-cü ildə Akif Azalpla birgə Özbəkistan Prezidenti Şövkət Mirziyoyevə həsr olunmuş “Şövkət Mirziyoyev fenomeni” kitabını tərcümə edib.
“Özbəkistanla ədəbi-mədəni əlaqələrin inkişafındakı xidmətlərimə görə 1992-ci ildə Özbəkistanın “İstiqlal” ordeni ilə təltif edildim.
Əminəm ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında ədəbi-mədəni əlaqələr daha da genişlənəcək. Mən hazırda Azərbaycan və özbək dillərində yeni kitablar üzərində çalışıram.
Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında tarixi, dil və mədəni yaxınlıq bu əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır”, - deyə professor qeyd edib.
Bölmənin digər xəbərləri
