AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN BƏYANATI
-Mən, ilk növbədə, burada nümayəndə heyətimizə göstərilmiş səmimi qonaqpərvərliyə görə Koreya Prezidentinə və bütün koreyalı dostlarımıza minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm.
Bu səfər ötən ilin may ayında Koreya Respublikasının Prezidenti Azərbaycana səfər etdikdən sonra ölkələrimiz arasında başlanmış olduqca fəal və güclü dialoqun davamıdır. Tam qısa müddət ərzində ölkələrimiz, habelə işgüzar dairələr arasında bir çox işlər görülmüşdür və bu gün imzalanmış sənədlər tərəfdaşlığımızı davam etdirmək və gücləndirməkdə hər iki tərəfin olduqca böyük marağını sübuta yetirir.
Prezidentlərin imzaladığı Birgə bəyannamə siyasi münasibətlərimizə ümumi baxışı, ikitərəfli əlaqələrə və regional inkişafa dair mövqeyimizi əks etdirir. Bu sənəd müxtəlif sahələrdə olduqca güclü əməkdaşlığımız üçün möhkəm əsasdır.
Biz beynəlxalq hüququn normaları və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü əsasında Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli məsələsində tutduğu mövqeyinə görə Cənubi Koreya hökumətinə xüsusilə minnətdarıq. Bu gün apardığımız olduqca geniş müzakirə zamanı biz ikitərəfli münasibətlərimizin bütün vacib elementlərini nəzərdən keçirdik.
Biz enerji sektorunda, neft və qaz əməliyyatları sahəsində, eləcə də Azərbaycandakı infrastruktur layihələrində, informasiya texnologiyaları, daşımalar və bir çox digər sahələrdə fəal şəkildə əməkdaşlıq etməyi planlaşdırırıq.
Biz qeyd etdik ki, Koreya müstəqillik əldə etdikdən sonra çox qısa müddət ərzində olduqca böyük uğurlar qazanaraq ən qabaqcıl texnologiyalara malik olan çox güclü ölkəyə çevrilmişdir. Ona görə də sizin təcrübəniz bizim üçün, yəni Azərbaycan kimi gənc müstəqil ölkə üçün çox maraqlıdır və sizin əldə etdiyiniz uğurları öyrənirik.
Azərbaycan böyük neft və qaz sərvətlərinə malik olan ölkədir, Koreya isə qabaqcıl texnologiyalar ölkəsidir. Burada olduqca tanınmış və peşəkar şirkətlər var və biz ölkələrimizin gələcək iqtisadi inkişafına töhfə verə bilərik. Bu, artıq baş verir.
Olduqca qısa müddət ərzində ölkələrimizin səfirlikləri fəaliyyət göstərməyə başladı. Bizim müzakirələr üçün artıq geniş gündəliyimiz var. Əminəm ki, imzalanmış bir çox anlaşma memorandumları yaxın zamanlarda praktik müqavilələrə zəmin yaradacaqdır. Mən şübhə etmirəm ki, çox qısa müddət ərzində biz əməkdaşlığımızın praktik nəticələrini görəcəyik.
Biz Azərbaycanda ikitərəfli münasibətlərə böyük əhəmiyyət veririk və mən əminəm ki, bu səfərdən sonra əlaqələrimiz daha da möhkəmlənəcəkdir.
Sağ olun.
X X X
Sonra prezidentlər jurnalistlərin suallarına cavab verdilər.
-Sualım hər iki prezidentədir. Koreya Respublikası müasir yüksək texnologiyaları ilə tanınan bir ölkədir. Azərbaycan da iqtisadiyyatında yüksək texnologiyaların tətbiqini və bu sahədə əlaqələrin genişləndirilməsini prioritet istiqamətlərdən biri hesab edir. Bu baxımdan ikitərəfli əməkdaşlığın perspektivlərini necə qiymətləndirirsiniz?
RO MU HYUN: Əməkdaşlığın xüsusi sahələri barədə təfərrüatla danışmazdan əvvəl, mən Cənubi Koreya ilə Azərbaycanın daha münasib formada işbirliyini mümkün edəcək təkrarolunmaz mühiti və ya xüsusi şəraitləri qeyd etmək istərdim.
Cənubi Koreya bir çox sahələrdə dünyada aparıcı ölkələrdən biri kimi tanınır, lakin ən yüksək standartlara nail olmaq üçün bizim qarşımızda bir neçə sahə var və biz orada hələ də iş aparmalıyıq. Həqiqətdir ki, qabaqcıl sahələrdən bəziləri hətta dünyada yaxşı tədqiq olunmayıbdır. Cənubi Koreyanın təcrübəsi texnologiyalar sahəsində nəinki əladır, eyni zamanda, inkişaf prosesi zamanı əldə olunmuş ən son nailiyyətlərin hamısını özündə əks etdirir. Bununla yanaşı, hazırda ölkədə bir sıra sınaqlar və səhvlər, o cümlədən uğursuzluqlarla yadda qalmış yolda əldə etdiyimiz biliklər mövcuddur.
Cənubi Koreyanın iqtisadi inkişafı zamanı əldə olunmuş təcrübə və texnologiyaların, əsasən, 30 və ya 40 illik tarixi var. Bütün bu təcrübə həm özəl sektorun, həm də hökumətin yaddaşındadır. Bizdən fərqli olaraq, inkişaf etmiş ölkələrdəki bu təcrübənin tarixi 100-150 ildən çoxdur. Onlar öz təcrübəsini həmin müddət ərzində tədricən toplamışlar və lap əvvəlki təcrübələrini yaddan çıxarmışlar.
Mən demək istəyirəm ki, Cənubi Koreya texnologiyaları, sadəcə, biliklərin toplusu deyildir. Onlar marağımız və işə sədaqətliyimizdən irəli gəlir. Hesab edirəm ki, Cənubi Koreya qətiyyətli dövlət rəhbərliyi altında ictimai marağı təşviq etməklə, sürətlə uğurlar qazanmağa ümid bəsləyən hər hansı ölkə üçün yaxşı tərəfdaşa çevrilə bilər.
Cənubi Koreya neft və təbii qaz kimi enerji ehtiyatlarının işlənilməsində dünya miqyaslı texnologiyalara malikdir, baxmayaraq ki, bu fakt hələ də lazımi şəkildə qlobal nüfuz səviyyəsinə qalxmayıbdır. Bundan əlavə, ölkə qətiyyətlə enerji imkanlarını inkişaf etdirməyə çalışır, çünki onun böyük həcmdə enerji resurslarına ehtiyacı var.
Cənubi Koreyanın təcrübəsi və texnologiyaları şosselərin, dəmir yollarının, limanların, elektrik stansiyalarının və gəmiqayırma zavodlarının tikintisi sahəsində lazımi qaydada nümayiş etdirilibdir. Ölkəmiz sərmayələr qoymaqda olduqca maraqlıdır. Şəhərsalma və yaşayış sahələrinin tikintisi sahəsində də zəngin təcrübəsi olan ölkəmiz hazırda yaşayış problemlərini qətiyyətlə aradan qaldırmağa çalışır. Çünki bu, hələ də tam həll olunmayıbdır. İstər inşaat, istərsə də layihə sahələrində, Koreya xalqı onunla birgə işləyən işçilərə etimad göstərir və onlarda böyük maraq oyadır. Koreyalılar digərlərinin ideyalarını müəyyən etmək və inkişafa çalışmaq məqsədi ilə onlara həvəsləndirici müsbət təsir göstərir.
Cənubi Koreya və Azərbaycan intellektual nəqliyyat sistemi və elektron hökumət sahəsində anlaşma memorandumlarını imzaladılar. İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları Azərbaycanla fərəh hissi ilə əməkdaşlıq etmək istədiyimiz sahələrdən biridir.
İLHAM ƏLİYEV: Cənab Prezident ölkəsinin ən qabaqcıl texnologiyaları olan sahələri qeyd etdi. Biz Azərbaycanda infrastrukturumuzun müasirləşdirilməsi prosesindəyik. Azərbaycan maliyyə baxımından nəhəng infrastruktur layihələrinə böyük sərmayələr qoymağa qadir olan ölkəyə çevrilməkdədir. Ona görə bizim üçün Cənubi Koreya şirkətləri ilə işləmək olduqca faydalıdır, çünki onlar qabaqcıl texnologiyalara, yaxşı peşəkarlığa, olduqca yüksək nüfuza malikdir və biz onları öz tərəfdaşlarımız arasında görmək istərdik. Biz Cənubi Koreya şirkətlərini sərmayədar və podratçılar qismində alqışlayırıq. Hazırda Azərbaycanda infrastruktura, elektrik stansiyalarına, magistral yollara və digər vacib layihələrə böyük sərmayələr yatırılır. Gələcək illər ərzində Azərbaycanda infrastruktur sahəsinə milyardlarla sərmayə qoyulacaqdır.
Beləliklə, bizim iqtisadi əməkdaşlığımızın olduqca böyük gündəliyi var. Bu, enerji sektoru, yükdaşımalar və informasiya texnologiyaları, infrastruktur sahəsi, o cümlədən kiçik və orta sahibkarlıq sahəsində biznes əlaqələrini əhatə edir. Biznesi birgə aparmağa olduqca böyük maraq var. Sabah keçiriləcək Koreya-Azərbaycan biznes forumu bu marağın bariz nümunəsidir. Çox qısa müddət, yəni, sadəcə, bir il ərzində biz əməkdaşlığımızın xüsusi sahələrini müəyyən edə bildik. Bir çox anlaşma memorandumu imzalanmışdır. Ümid edirəm ki, çox yaxın vaxtlarda onlar öz bəhrəsini verəcəkdir. Biz birgə iqtisadi əməkdaşlığımıza böyük nikbinlik hissi ilə baxırıq.
-Sualım Prezident cənab İlham Əliyevədir. Mənim Xəzər dənizində enerji sahəsində beynəlxalq əməkdaşlıqdan xəbərim var. Koreya Milli Neft Korporasiyası Azərbaycanın “İnam” neft yatağının işlənilməsində 20 faiz pay əldə etmək istəyir. Cənab Prezident, bu cür müqavilənin mümkünlüyünə necə baxırsınız?
Cənubi Koreya Azərbaycanın digər neft yataqlarında da işləməyə maraq göstərir. Siz neft və təbii qaz yataqlarının işlənilməsində Koreya şirkətlərini tərəfdaş kimi necə qiymətləndirirsiniz?
İLHAM ƏLİYEV: Biz şadıq ki, Cənubi Koreya şirkətləri müxtəlif enerji layihələrində bizimlə birgə işləməyə maraq göstərir. Lakin onu da təəssüf hissi ilə deməliyəm, bu, bir qədər gec baş verdi. Azərbaycan 1994-cü ildən etibarən iri xarici neft şirkətləri ilə özünün neft və qaz yataqlarında işlənilmə əməliyyatları aparır. Tərəfdaşlarımız arasında dünyanın bütün əsas neft şirkətləri var. Bizim çox əlverişli sərmayə şəraitimiz var və Azərbaycandakı bütün sərmayələr qəti şəkildə qorunur. Azərbaycan müxtəlif neft şirkətləri ilə 20-dən çox müqavilə imzalamışdır. Gələn il Azərbaycanın ixrac etdiyi neftin həcmi gündə 1 milyon barrel təşkil edəcəkdir. Mən Cənubi Koreya şirkətlərinin bir az yubandığını qeyd edəndə, onu demək istəyirdim ki, bütün əsas müqavilələr artıq imzalanıbdır. Bu baxımdan, “İnam” neft yatağı ilə bağlı saziş də imzalanıbdır. Ona görə biz hazırda ARDNŞ ilə Koreya şirkəti arasında ARDNŞ-in müqavilədəki payına aid alqı-satqı sazişini müzakirə edirik. Bu razılaşma kommersiya əsasları qarşılıqlı fayda gətirən formada əldə olunmalıdır. Həmin razılaşma əldə ediləndən sonra biz Cənubi Koreya şirkətini tərəfdaşlar arasında görməkdən məmnun olardıq.
Lakin eyni zamanda, Cənubi Koreya şirkəti üçün Xəzərin Azərbaycan sektorundakı müxtəlif kəşfiyyat bloklarını da nəzərdən keçirmək faydalı olardı. Gələcəkdə həmin şirkət o yerlərdə Azərbaycan ilə neft və qaz əməliyyatlarında əməliyyatçı kimi iştirak edə bilər. Bizim olduqca böyük ehtiyatlarımız var. Bir layihədə hesablanmış neft ehtiyatlarının həcmi 9 milyard barrelə bərabərdir. Biz Azərbaycan neftini dünya bazarlarına çıxarmaq məqsədi ilə müxtəlif boru kəmərləri çəkmişik. Gələn bir çox onilliklər ərzində Azərbaycanın neft və qaz sektoru xarici şirkətlər üçün cəlbedici olaraq qalacaqdır. Əminəm ki, gələcəkdə bizim çox səmərəli və qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlığımız olacaqdır.
RO MU HYUN: Mətbuat konfransını başa çatdırmazdan əvvəl mən bir neçə kəlmə əlavə etmək istəyirəm. Hazırda Cənubi Koreya bir çox dünya ölkələri ilə birgə inkişaf layihələrini həyata keçirir. Ötən ilin may ayında Azərbaycana səfər etdikdən sonra, Azərbaycanla iqtisadi inkişaf və əməkdaşlıq sahəsində təcrübəni bölüşmək məqsədi ilə Cənubi Koreya hökuməti nəzdində işçi qrupu yaradıldı. Demək istəyirəm ki, həmin işçi qrupu çox fəaldır.
Mən onu da bildirmək istəyirəm ki, digər ölkələrə maraq göstərərkən, biz məhz Azərbaycan hökumətinin xüsusi marağını nəzərə alaraq, onunla əməkdaşlığa başladıq. Hesab edirəm ki, ölkənin inkişafının ən vacib elementi həm özəl sektorun, həm də hökumət rəsmilərinin birgə fəal və ürəkdən işləməyə çalışmasından ibarətdir. Əlbəttə, bu sahədə dəqiq rəqəmlər demək çətin olardı. Lakin bilirəm ki, əldə olunmuş səviyyə yüksəkdir və Azərbaycanın bu qədər sürətlə inkişaf etməsi və Koreya firmalarının layihələrdə iştirak etməyə marağı göz qabağındadır.
Əminəm ki, hazırda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Cənubi Koreya şirkətləri ölkəniz haqqında müsbət təsəvvürə malikdir və bu, mənim hökumətimin tutduğu mövqe ilə üst-üstə düşür. Biz əminik ki, Azərbaycan böyük sərmayələrin yatırılması üçün münasib yerdir.
Cənab Prezident, sonda onu etiraf etmək istəyirəm ki, Siz olduqca gərgin fəaliyyət aparırsınız və Sizin hökumət də fəal çalışır.
Çox sağ olun.
X X X
Mətbuat konfransı başa çatdıqdan sonra, Prezident Ro Mu Hyun Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi Prezident sarayının qarşısında böyük hörmət və ehtiramla yola saldı.
Bölmənin digər xəbərləri
