AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN MƏTBUAT XİDMƏTİNİN MƏLUMATI
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında təsbit olunmuş insan hüquq və azadlıqlarına hörmət və ehtiram göstərərək, azadlıq və demokratiya ideallarına sədaqəti bir daha nümayiş etdirərək, humanizm və insanpərvərlik ənənələrini davam etdirərək, məhkum olunmuş şəxslərin əfv edilməsi haqqında müraciətlərə baxaraq, cinayətlərin törədilməsi şəraitini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, o cümlədən cəzaları yüngülləşdirən halları, törədilmiş cinayətlərin nəticəsində vurulmuş maddi zərərin ödənilməsini, məhkumların şəxsiyyətlərini, onların törətdikləri əməldən peşmançılıq çəkdiklərini, səhhətini, ailə vəziyyətini, cəzalarının münyyən hissəsini çəkdiklərini, cəza çəkdikləri müddətdə davranışını, əməyə və təhsilə münasibətlərini nəzərə alaraq, məhkum edilmiş şəxslərin qanunların tələblərinə uyğun hərəkət etməklə tezliklə cəmiyyətə qovuşacaqlarını arzulayaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev 95 məhkumun əfv olunması haqqında 2001-ci il avqustun 17-də Fərman imzalamışdır.
Fərmana əsasən ömürlük azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza çəkən 1 nəfərin cəzası 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası ilə əvəz edilmiş, azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş 14 əlil və xəstə, hərbi hissəni və ya qulluq yerini özbaşına buraxıb getmə, fərarilik və digər cinayətlərə görə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş 19 şəxs, müxtəlif növ cinayətlər törətmiş və azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum olunmuş digər 47 nəfər cəzasının çəkilməmiş hissəsindən azad edilmiş, 23 nəfərin cəzasının çəkilməmiş hissəsi yarıyadək azaldılmışdır.
Cəzadan azad edilən 7 nəfər 2001-ci ilin yanvar-fevral aylarında Bakı şəhərində ictimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlərdə iştirak edən şəxslərdir. Onlar Azərbaycan Respublikası Prezidentinə ünvanlanmış müraciətlərində Qarabağ Əlillər Cəmiyyətinin sabiq sədri Etimad Əsədov və onun arxasında duran siyasi qüvvələr tərəfindən aldandıqlarını, bu qüvvələrin öz siyasi maraqlarını, dövlətçilik əleyhinə çirkin niyyətlərini həyata keçirmək üçün Qarabağ döyüşlərində əlil olmuş şəxslərin imkansızlığından istifadə etdiklərini göstərərək Etimad Əsədov kimi siyasi oyunbazların cəzalandırılmasını tələb etmişlər. Daha sonra əlillər dövlət başçısına el atası kimi müraciət edərək törətdikləri cinayətlərdən səmimi peşmançılıq çəkmələrini, qanunların tələblərinə əməl edəcəklərini, Azərbaycan dövlətçiliyi naminə canlarından keçməyə hazır olduqlarını bildirməklə onlara mərhəmət göstərilərək əfv olunmalarını xahiş etmişlər.
Əfv olunanların arasında cəzadan azad olunan 53 məhkum Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinə, dövlətçiliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşı törədilmiş cinayətlərdə iştirak etmiş şəxslərdir.
Onlardan 10 nəfəri 1994-cü ilin oktyabr ayında qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayan silahlı dəstələrin tərkibində Gəncə şəhərində baş vermiş dövlət çevrilişi cəhdində, 39 nəfəri isə, o cümlədən 16 nəfəri Daxili İşlər Nazirliyinin sabiq xüsusi təyinatlı polis dəstəsinin əməkdaşları, hərbi qulluqçular və bu cinayətə qoşulmuş mülki şəxslər 1995-ci ilin mart ayında Bakı şəhərində, Qazax və Ağstafa rayonlarında Respublikada hakimiyyəti zorakılıqla ələ keçirmək məqsədi ilə Azərbaycan xalqına və konstitusiyalı dövlət orqanlarına qarşı düzəldilmiş sui-qəsddə iştirak etmişlər.
Bundan əlavə, əfv olunmuş 2 məhbus 1995-ci ilin iyul-avqust aylarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin həyatına sui-qəsdin hazırlanmasında, 2 məhbus isə 1993-cü ilin oktyabr və 1994-cü ilin avqust aylarında Naxçıvan Muxtar Respublikasında qanunsuz silahlı qrupların tərkibində ağır nəticələrə səbəb olan cinayətlərdə iştirak etmiş şəxslərdir.
Bütün göstərilən şəxslər əfv barədə müraciətlərində törətdikləri cinayət əməllərindən peşmançılıq çəkdiklərini, islah olunduqlarını bildirərək azadlığa buraxıldıqdan sonra dövlətimizin qanunları çərçivəsində hərəkət etməyi vəd etmişlər.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti bu şəxslərin ağır cinayətlərin törədilməsində, hətta öz həyatına belə sui-qəsdin hazırlanmasında iştirak etmələrinə baxmayaraq, humanizm və insanpərvərlik kıimi yüksək ideallara sədaqətini təsdiq edərək, bu şəxslərə bir daha etimad göstərilməsini mümkün hesab etmişdir.
Bu Fərmanla əfv olunmuş, lakin fərarilik edərək hərbi borcunu yerinə yetirməmiş hərbi qulluqçuların cəzadan azad olunduqdan sonra Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri sıralarında xidmətlərinin davam etdirilməsi nəzərdə tutulmuşdur.
Azadlıqdan məhrum etmə yerlərindən azad olunmuş məhbusların reabilitasiyası məsələlərinin həlli ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi və Səhiyyə nazirliklərinə müvafiq tapşırıqlar verilmişdir.