Azərbaycan sülh gündəmini formalaşdırsa da, istənilən ssenariyə hazır vəziyyətdədir ŞƏRH
Bakı, 15 may, AZƏRTAC
Hazırda Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesi irəliləməkdədir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, artıq 10 aya yaxındır ki, iki ölkə arasında faktiki sülh şəraiti hökm sürür. 2025-ci ilin avqustunda imzalanmış Vaşinqton Bəyannaməsindən sonra bu, şübhəsiz ki, tarixi bir hadisədir. Cənubi Qafqaz kimi tarix boyu münaqişələrlə zəngin bir regionda belə bir sülhün bərqərar olması tarixdə dərin iz qoyan bir hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Bu sülhün memarı və əsas təsisçisi isə birmənalı şəkildə Azərbaycandır.
Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin aparıcı mütəxəssisi Sultan Zahidov ifadə edib.
O bildirib ki, bu sülhün necə formalaşdığına nəzər salsaq, ona mane olan faktorların hər birinin Azərbaycan tərəfindən aradan qaldırıldığını görərik. Əsas maneə Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, Azərbaycan torpaqlarının 20 faizinin işğal altında olması və bir milyona yaxın soydaşımızın qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşməsi idi. Bu amil 2020-ci ilin İkinci Qarabağ müharibəsi və 2023-cü ilin antiterror əməliyyatları ilə tamamilə aradan qaldırıldı. Bununla da Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsini təkbaşına icra etmiş oldu. Bir çox beynəlxalq ekspertlərin də qeyd etdiyi kimi, Qafqaz regionunun potensialının reallaşmasında, kommunikasiya xətlərinin açılmasında və sülhün təmin olunmasında başlıca əngəl məhz keçmiş Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi idi. Azərbaycan uzun illər diplomatik yola üstünlük versə də, təəssüf ki, nə BMT qətnamələri yerinə yetirildi, nə də münaqişənin həllinə birbaşa cavabdeh olan ATƏT-in Minsk qrupu öz vəzifəsinin öhdəsindən gələ bildi. Həqiqətən də ATƏT-in Minsk qrupu tarixdə utancverici bir yararsız institut kimi qalacaq ki, o, münaqişəni həll etmək əvəzinə əksinə, status-kvonu uzatmağa çalışırdı. Amma Azərbaycan İkinci Qarabağ müharibəsi və antiterror əməliyyatları ilə ərazi bütövlüyünü, suverenliyini təmin edərək regionda 200 ilə yaxın hökm sürən erməni separatizminə və erməni irredentizminə son qoymuş oldu. Bu da sülh üçün yeni imkanlar açdı. Bu imkanlar pəncərəsini Azərbaycan açmış oldu, əsas maneəni, yəni işğal faktorunu aradan qaldıraraq.
S.Zahidov qeyd edib ki, bundan sonra Azərbaycan yaranmış şəraitdən istifadə edərək həm iki ölkə arasında, həm də bütövlükdə Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhü təmin etmək üçün addımlar atmağa başladı. Məhz Azərbaycanın təşəbbüsü ilə danışıqların ikitərəfli müstəviyə keçməsi ciddi nailiyyətlərə yol açdı.
“2025-ci ilin martında sülh sazişi layihəsinin maddələrinin razılaşdırılması elan edildi. Avqustda imzalanan Vaşinqton bəyannaməsi ilə iki ölkə arasında sülh faktiki olaraq təsis olundu. Sözsüz ki, bu sülhün dayanıqlı olmasında müəyyən maneələr hələ də mövcuddur. Bu, ilk növbədə, Ermənistan konstitusiyasının Azərbaycan ərazilərinə iddia ehtiva edən Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad etməsi ilə bağlıdır. Eyni zamanda, Ermənistanda keçiriləcək parlament seçkiləri də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Revanşistlərin hakimiyyətə gəlməsi sülh prosesinə ciddi zərər vura bilər ki, bundan da ən çox itirən yenə Ermənistan olacaq.
Prezidentin qeyd etdiyi kimi, Ermənistan bu günə qədər xarici himayədarlardan asılı dövlət olub. Daim "ağa" dəyişən, dünən Rusiyanın, bu gün isə Fransanın himayəsi altında hərəkət edən dövlətlər müstəqil siyasət yürüdə bilmir və "forpost" rolunu oynayırlar. Belə bir ölkənin revanşist siyasət yürütməsi yalnız onun özünə böyük zərər verə bilər. Azərbaycan öz hərbi imkanlarını və müdafiə sistemini mütəmadi olaraq gücləndirir. Hər nə qədər Azərbaycan sülh gündəmini formalaşdırsa da, istənilən ssenariyə hazır vəziyyətdədir, regional geosiyasi toqquşmaların hansı nəticələrə səbəb ola biləcəyini dərk edir. Revanşistlərin Azərbaycana qarşı yeni iddialar qaldırması yalnız onların özlərinə ziyan vuracaq, çünki Azərbaycan öz milli maraqlarını qorumağa hər zaman qadirdir. İkinci Qarabağ müharibəsi və antiterror əməliyyatları bunun ən bariz nümunəsidir”, - deyə mütəxəssis vurğulayıb.
Bölmənin digər xəbərləri
