Azərbaycanda dəniz suyunu duzsuzlaşdıran zavod və müasir tinglikdən ibarət kompleks istismara verilmişdir
Bakı, 20 sentyabr (AZƏRTAC). Xəzər dənizinin sahilində, Salyan rayonunun Xıdırlı kəndi ərazisində dünya standartlarına cavab verən dəniz suyunu duzsuzlaşdıran ilk böyük həcmli zavod və müasir tinglikdən ibarət kompleks istismara verilmişdir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, sentyabrın 20-də Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN), aparıcı kütləvi informasiya vasitələrinin və ekoloji problemlərlə məşğul olan qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələrinin iştirakı ilə kompleksə baxış keçirilmişdir.
Kompleksə baxış zamanı məlumat verilmişdir ki, Yer kürəsində təmiz suya olan tələbat ilbəil artmaqdadır və bu səbəbdən də alternativ təmiz su mənbələrinin üzə çıxarılması, onlardan istifadənin təşkili bir çox ölkələr üçün aktualdır. Məhz bu baxımdan regionda ən az şirin su ehtiyatına malik olan Azərbaycanda da su probleminin yaxın gələcəkdə yaşana biləcəyini qabaqcadan hiss edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2010-cu ilin yekunlarına dair iclasında dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması məsələsini qaldırmış və bununla bağlı lazım olan bütün tədbirlərin həyata keçirilməsini Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə tapşırmışdır. Həmin vaxtdan başlayaraq ETSN-də dəniz suyunun duzsuzlaşdırılmasının həyata keçirilməsi məqsədi ilə tədbirlər planı hazırlanmışdır. Görülən tədbirlər nəticəsində infrastruktur imkanları gün ərzində 20 min kubmetr olan, ilkin mərhələdə isə gündə 1000 kubmetr su təmizləyən dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması zavodu və müasir tinglikdən ibarət kompleksin inşası üzrə pilot layihə başa çatdırılmışdır.
Komplekslə tanışlıq zamanı ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hüseynqulu Bağırov bildirmişdir ki, dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması zavodu 2013-cü ilin əvvəlində işlək vəziyyətə çatdırılmış və bir müddət sınaq rejimində yoxlamadan keçirildikdən sonra əsaslı rejimdə fəaliyyətə başlamışdır. Hazırda müəssisədə gün ərzində 1000 kubmetr həcmində duzsuzlaşdırılmış su istehsal olunur və bu sudan müəssisə daxilində salınmış tingliklərin, həmçinin Xıdırlı kəndi yaxınlığında əkilmiş ağacların suvarılmasında istifadə edilir.
Nazir vurğulamışdır ki, zavod ona çəkilən xərci ödəmək iqtidarındadır.
Qeyd edilmişdir ki, layihəyə uyğun olaraq ərazidə ildə 1 milyon ədəd ağac və kol (o cümlədən dekorativ) cinsləri yetişdirməyə imkan verən bağlı qrunt şəraitində örtülü kök sistemli tinglik yaradılmışdır. Eyni zamanda, avtomatik idarə olunan suvarma və gübrələmə sistemi yaradılmış, mikroiqlim nəzarətini həyata keçirmək məqsədi ilə temperatur, rütubət, küləyin sürəti, istiqaməti, günəş radiasiyası, yağıntının miqdarını ölçmək üçün meteoroloji stansiya quraşdırılmışdır.
Diqqətə çatdırılmışdır ki, kompleksin yaradılması zamanı 240 min kubmetr həcmində torpaq, 91,5 min kubmetr həcmində beton işləri görülmüş, 24 kilometr uzunluğunda 315 millimetr və digər diametrli yüksək təzyiqli su boruları, 6,5 kilometrlik 110 millimetr və digər diametrli suvarma boruları quraşdırılmış, 10 kilometr uzunluğunda damcılı suvarma sistemi yaradılaraq istismara verilmişdir. Həmçinin 15 kilometr məsafədə yol salınmış, 12 min 700 kubmetr sahəyə asfalt örtüyü döşənmişdir. Bundan əlavə, kompleksin fasiləsiz fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədi ilə 1,3 kilometr məsafədə yüksək gərginlikli elektrik xətti çəkilmiş, gücü 250 kvt olan transformator və gücü 330 kvt olan generator qurulmuşdur. Ümumi sahəsi 320 kvadratmetr olan 13 otaqdan ibarət 2 ofis binası, həcmi 500 kubmetr olan yeraltı dəmir-beton su anbarı, izolyasiya olunmuş torpaq su anbarı və metal su çənləri inşa edilmişdir. Müəssisənin 21,8 hektar ərazisində 26 mindən artıq ağac, kol əkilmiş, 3 hektar əraziyə qazon döşənmiş, damcılı və səpələyici suvarma sistemləri qurulmuşdur. Dənizdən suyun götürülməsi üçün uzunluğu 200 metr, eni 8 metr, dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 5 metr olan damba inşa edilmişdir.
Bu layihənin Abşeron yarımadasında gələcəkdə yarana biləcək su qıtlığının aradan qaldırılmasına texnoloji hazırlıq baxımından əhəmiyyəti vurğulanmışdır. Qeyd edilmişdir ki, həmçinin kompleks paytaxt Bakı və ona bitişik ərazilərdə yeni yaşıllıqların salınmasına və ekoloji mühitin tənzimlənməsinə şərait yaradacaqdır.
Bölmənin digər xəbərləri
